گزارشى از موسوعه الامام الصادق عليه السلام

محمدباقرپورامينى

نويسنده فرزانه و عالم سختكوش، آقاى سيد محمد كاظم قزوينى،به‏خاطر تحقيق و تاليف در حوزه تاريخ و سيره پيشوايان و معصومان‏عليهم السلام و انتشار برخى از آثار وى، همچون: الامام على(ع) من‏المهد الى اللحد، فاطمه الزهراء(س) من المهد الى اللحد، فاجعه‏الطف، الامام المهدى(ع) من المهد الى الظهور، محقق شناخته شده‏معاصر بوده، كه برخى از آثار وى، به فارسى نيز برگردانيده شده‏است.

«موسوعه الامام الصادق(ع‏») آخرين و كم‏نظيرترين يادگار ماندگاراوست، كه گويا در بيش از 60 جلد، به چاپ خواهد رسيد. مجلدات‏نخست اين مجموعه در دوره حيات وى منتشر شد و پس از رحلت، و به‏همت‏بازماندگان او، تاكنون 15 جلد از موسوعه به زيور طبع‏آراسته شده است.

مولف، انگيزه خود را از تدوين اين مجموعه، چنين مرقوم مى‏دارد:

«نشر شريعت اسلامى، خدمتگذارى به دين اسلام، برداشتن پرده ازگوشه‏ها و ابعاد مختلف زندگانى امام صادق(ع)، ارائه برخى ازانديشه و معارف علمى و دينى امام به جهان، جمع آورى احاديث‏پراكنده در هزاران كتاب، رساله و آثار مختلف، در يك مجموعه‏منسجم و منظم، جلب توجه شيعيان براى شناخت عظمت و جايگاه والاى‏يكى از امامان عزيز» (ج‏1، ص‏18 و19).

نمايه موضوعات مندرج در مجلدات چاپ شده اين موسوعه عبادتند از:

جلد اول.

قم، 1414 ه ق.

496 صفحه.

حديث ثقلين، ميلاد، پدر و مادر، اسماء و القاب، شمايل وويژگيهاى امام، امام صادق در كتب عامه (در بيش از 100 اثر).

جلد دوم.

قم، 1415 ه.ق.

486 صفحه.

ادامه امام صادق در كتب عامه (در 50 اثر) امامت امام، گوشه‏هايى‏از زندگى امام، حيات خانوادگى، همسران و فرزندان امام، زندگى‏تربيتى، اقتصادى و علمى امام، علم امام، امام صادق و علوم غيب،طب، نجوم، گويش حيوانات، زبانها و لغات، سيره امام، مكتب علمى‏امام، مذهب جعفرى، امام و ميراث انبياء، امام و جن، امام ومعجزات، امام و مذاهب معاصر وى: مجبره، زنادقه، غلاه، جاروديه،خوارج، كيسانيه، حيانيه، رزاميه، مرجئه، مفوضه، خطابيه، مغيريه.

جلد سوم .

1416 ه.ق.

407 صفحه.

تنوع علوم امام، اخبار امام از امور غيبى، نمونه‏هايى از سيره‏امام، حيات سياسى امام، حكومتهاى معاصر امام (امويان وعباسيان)،امام صادق و قيام زيد و انقلاب نفس زكيه.

جلد چهارم.

1416 ه. ق.

602 صفحه.

كتاب عقل و جهل، كتاب توحيد، كتاب عمل

جلد پنجم/ نبوت و انبياء

1416 ه.ق.

608 صفحه.

كتاب نبوت، در بردارنده قصص انبياء چون: آدم و حواء وفرزندانشان، ادريس، نوح، هود، صالح، ابراهيم، لوط، يعقوب، يوسف، ايوب، موسى، هارون،حزقيل، اسماعيل، الياس، يسع، داوود،سليمان، زكريا، يحيى، عيسى، ارميا، دانيال، يونس و همچنين‏قصه‏هاى ذى القرنين، لقمان، طالوت وجالوت، اهل ثرثار، اصحاب رس،اصحاب سبت، مريم، عزير، بخت النصر، اصحاب كهف و بنى اسرائيل‏و...

جلد ششم / تاريخ رسول اعظم

1417 ه.ق.

694 صفحه.

تاريخ رسول‏الله، معجزات پيامبر، هجرت پيامبر، غزوات رسول خدا،نزول سوره برائت، مباهله، اعزام امام على(ع) به يمن، خاندان وياران پيامبر، وفات پيامبر، مواعظ و وصاياى رسول خدا.

جلد هفتم / امامت.

1418 ه.ق.

490 صفحه.

كتاب امامت، امامت در قرآن، امامت در احاديث، خلقت اهل بيت وارواح آنان، نشانه‏ها و صفات و شرايط امام، بحثى پيرامون عصمت.

جلد هشتم / امامت.

1418 ه.ق.

539 صفحه.

علوم ائمه اطهار عليهم السلام ، فضايل اهل بيت، ولايت آل‏محمد(ص)، خلفاء رسول‏الله، وفات ائمه اطهار عليهم السلام ، سقيفه‏و انحراف بعد از رسول‏الله.

جلد نهم / تاريخ امام على(ع)

1418 ه.ق.

539 صفحه.

تاريخ امام اميرالمؤمنين، امام على در قرآن، اخبار غدير،فضايل، علوم و مناقب امام، معجزات امام، جنگهاى امام، شهادت‏امام، فرزندان، برادران و ياران امام، حديث اربعمائه، مواعظ‏امام و شعر امام على(ع)

جلد دهم / تاريخ فاطمه زهرا و ائمه اطهار عليهم السلام .

1419 ه ق.

862 صفحه.

تاريخ فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع)،امام حسين(ع)، امام زين العابدين(ع)، امام محمد باقر(ع) و بيان‏معجزات آنان، تاريخ امام موسى بن جعفر(ع)، تاريخ امام رضا(ع) وتاريخ مبسوط امام مهدى(ع)

جلد يازدهم / معاد

1419 ه.ق.

327 صفحه.

مرگ و جهان پس از آن، ماجراى روز قيامت، بهشت و دوزخ .

جلد دوازدهم/ ايمان

1420 ه.ق.

460 صفحه.

كتاب ايمان و مومنان، بحثى پيرامون بلاء، فضايل شيعه

جلد سيزدهم / مكارم اخلاق

1420 ه.ق.

416 صفحه.

كتاب مكارم اخلاق، حسن خلق، نيت و عباده، تقوى، زهد، حمد و شكر،صبر، فقر و فقراء.

جلد چهاردهم

1420 ه ق.

414 صفحه.

كفر، بدعت، دروغ، كبر و تكبر، غضب،سوء اخلاق، بخل، گناه، بر والدين، صله رحم، معاشرت با مردم،دوستى و دوست، همنشينى.

جلد پانزدهم / معاشرت.

1420 ه.ق.

431 صفحه.

حقوق دوستان، معاشرت نيكو، هديه، حقوق شيعيان، مشورت، غناى‏نفس، پرهيز از معاشرت بد با مومنان، ظلم و گونه‏هاى آن، تقيه .

لازم بذكر است كه برخى از موضوعات عناوين جلدهاى آتى كتاب، براساس ساختار طرح شده در مقدمه عبارتند از:

پيدايش عالم، آسمان، ايام، ملايكه، معادن، كوهها، درياها وبادها، آب و زمين، انسان‏شناسى، طعامها، عبادت، عقود، ايقاعات،احكام ارث، حدود و ديات.

(ج‏1، ص‏2628)

اميد است ناشر محترم، ضمن دقت، در چاپ مجلدات بعد تسريع نموده،نسبت‏به ترجمه اين مجموعه گرانقدر نيز همت گمارند و شيفتگان ودوستداران مكتب جعفرى، خصوصا نسل جوان را با زلال انديشه ومعارف ناب امام جعفر صادق(ع) آشنا سازند.«بعونك يا لطيف‏».