مجلات >ماهنامه كوثر>شماره 35

فرهنگ اسوه(2)

زهرا حبيبيان

12- اهل بيت عليهم السلام

درقرآن، در آيه تطهير واژه «اهل‏بيت‏» به كار رفته است.

طبق آيه، خداوند رجس را از آنان دور كرده و عصمت و طهارت راويژگى بارزشان قرار داده است. پيامبر(ص)كه نقش تبيين و تفسيرآيات را برعهده داشت و گاه با گفتار و گاه با رفتار پرده ازرازهاى قرآنى بر مى‏داشت، كوششى برجسته را در بيان معنا و مصداق‏«اهل‏بيت‏» به انجام رسانيد; از جمله رفتارهاى نبوى كه سنى وشيعه، نقل كرده‏اند. رفتن مكرر پيامبر(ص)در اوقات نمازبردرخانه على(ع)و فاطمه(س)است كه با صداى بلند در هر باربرآنان به عنوان اهل‏بيت، سلام مى‏گفت; تا از اين رهگذر مصداق آيه‏تطهير را آشكار كند.

در زير به ذكر يك روايت از روايتهاى وارده در اين زمينه،اشاره مى‏كنيم:

ابن عباس مى‏گويد: ما، نه ماه پيامبر(ص)را در وقت هر نمازمشاهده كرديم كه بردرخانه على(ع)مى‏رفت و مى‏گفت: «السلام عليكم‏و رحمه‏الله و بركاته، اهل بيت! انما يريدالله ليذهب عنكم الرجس‏اهل‏البيت و يطهركم تطهيرا»

13- باران

از على(ع)روايت‏شده كه فرمود:

«كان رسول الله(ص)يستمطراول مطر و يقوم حتى يبتل راسه ولحيته‏»

پيامبر(ص)در اولين بارانى كه مى‏باريد، زير آن قرار مى‏گرفت تاجايى كه سر و محاسن او خيس مى‏شد.

14- بخشودن

«كان رسول الله(ص)يامر فى كل مجالسه بالعفو»

پيامبر(ص)در هر يك از مجلسهاى خود به بخشودن و در گذشتن ازديگران سفارش مى‏كرد.

15- بخشش

على(ع)فرمود:

«كان رسول الله اجود الناس كفا»

پيامبر(ص)بخشنده‏ترين مردم بود.

ابى‏عمر مى‏گويد:

من كسى را بخشنده‏تر از پيامبر(ص)نيافتم.

16- بخل

ابى‏بصير مى‏گويد: به امام باقر(ع)عرض كردم: آيا پيامبر(ص)ازبخل به خدا پناه مى‏برد؟

او فرمود: بلى، اى ابامحمد! در هر صبح و شام و ما(نيز)به خدااز بخل پناه مى‏بريم.

17- بندگى خدا

امام باقر(ع)مى‏فرمايد:

عائشه در يك شب به پيامبر(ص)كه نزد او بود، گفت: چرا خود رابه مشقت مى‏افكنى، درحالى كه خداوند آنچه از توسرزده و خواهدزد، بخشيده است؟

پيامبر(ص)پاسخ داد:

آيا من بنده شكورى نباشم؟

امام صادق(ع)فرمود:

«كان رسول الله(ص)... يعلم انه عبد»

پيامبر(ص)... خود را يك بنده مى‏دانست.

18- بنى‏هاشم

پيامبر(ص)بنى‏هاشم را جايگاهى ويژه مى‏بخشيد; از ميان بنى‏هاشم،امامان دوازده‏گانه برخاسته‏اند و سلسله پاك زهرا(س)از اين طائفه‏پديد آمده‏اند. رفتار پيامبر(ص)با بنى‏هاشم درحقيقت زمينه سازى‏براى جلب توجه به نسل پاكى است كه در ميان بنى‏هاشم پديد خواهدآمد. اين رفتار، بعدى الهى داشت و نه ماهيتى قوم گرايانه.

پيامبر(ص)مى‏خواست از اين رهگذر، آل محمد(ص)را معرفى كند.

دشمنان اسلام كه از عصبيتهاى قومى پيروى مى‏كردند، از ارج‏گذارى‏پيامبر(ص) بربنى‏هاشم رنج مى‏بردند. از اين‏رو، آنان بيشترين‏دشمنى‏ها را با بنى‏هاشم به عمل آوردند.

آنچه در زير مى‏آيد، يكى از رفتارهاى پيامبر(ص)بابنى‏هاشم است‏كه امام باقر(ع) آن را بيان كرده است:

«كان رسول الله(ص)يصنع بمن مات من بنى‏هاشم خاصه شيئا لايصنعه‏باحد من المسلمين كان اذا صلى على الهاشمى نضح قبره بالماء ووضع رسول الله(ص)كفه على‏القبر حتى ترى اصابعه فى‏الطين فكان‏الغريب يقدم او المسافر من اهل المدينه فيرى القبر الجديد عليه‏اثر كف رسول الله(ص)فيقول من مات من آل محمد(ص)؟»

پيامبر(ص)نسبت‏به كسى كه از بنى هاشم مى‏مرد، رفتارى ويژه‏داشت كه نسبت‏به هيچ كس از غير آنان انجام نمى‏داد. هنگامى كه‏بر هاشمى نماز مى‏گذارد، قبر او را با آب تر مى‏نمود و دستش رابر قبر مى‏گذارد، به گونه‏اى كه جاى انگشتان حضرت درگل باقى‏مى‏ماند. انسان غريبى كه به شهر مى‏آمد يا مسافرى كه به مدينه برمى‏گشت و اثر انگشت پيامبر(ص) را بر روى قبر جديد مى‏ديد،مى‏پرسيد: چه كسى از آل محمد(ص) فوت كرده است؟