| مجلات >فصلنامه حوزه و دانشگاه>شماره 8 |
محمدحسن نبوى - مسؤول گروه مديريت
در راستاى توسعه پژوهشهاى دفتر همكارى حوزه و دانشگاه گروه مديريت در سال 1372 فعاليتخود را آغاز كرد; اين گروه ابتدا برنامه پژوهشى خود را تحت عنوان تحقيق درباره مباحث عمومى مديريت از ديدگاه اسلام آماده كرد و پس از بررسى وتصويب در شوراى دفتر در چند مرحه كار خود را شروع كرد.
1. مطالعه و مباحثه قرآن مجيد از ابتدا تا انتها با توجه به اينكه قرآن مهمترين مرجع شناخت دين مبين اسلام مىباشد و از طرفى آيات قرآنى مربوط به مديريت در جايى گردآورى نشده است، پيشبينى شد كه از ابتدا تا انتهاى قرآن مورد بحث گروهى قرار گيرد و هر آيه كه احتمال داده مىشود بتوان از آن مطلبى را درباره مديريت فهميد، پس از مطالعه دقيق كتب تفسيرى معتبر و اثبات مطلب، فيشبردارى شود.
2. بررسى روايات: درباره مديريت از ديدگاه اسلام در كتب مرجع و منابع اصيل اسلامى، ابوابى به طور مشخص ديده نمىشود و در برخى از موارد اگر بابى هم وجود داشته باشد، بدان معنا نيست كه همه روايات مربوط به بحث، در اين باب جمع شده است; زيرا گاهى يك روايت مفصل ديده مىشود كه همه مطالب آن درباره نماز يا روزه و يا طهارت است و در باب مربوط به خود ذكر شده است، اما در بخشى از آن، جملهاى درباره مديريت وجود دارد كه مىتواند در تحقيق كارساز باشد.
از اين رو براى اينكه تحقيق از اتقان كافى برخوردار شود، پيشبينى شد كه همه ابواب يك متن روايى جامع مورد مطالعه قرار گيرد. از اين جهت در طرح پيشبينى گرديد، كتاب بحارالانوار كه هم در بين كتب روايى داراى جامعيتبيشتر و هم در ثبت و ضبط روايات از دقتبالايى برخوردار است، از ابتدا تا انتها مورد مطالعه و تحقيق قرار گيرد، و بعد از انتخاب روايات، براى اثبات فهم صحيح مديريتى از آن به بحث و گفتگوى گروهى گذارده شود.
در طرح تحقيق پيشبينى شد كه پس از مطالعه و تحقيق در قرآن و بحارالانوار، كار تحقيق موضوعى بر اساس مراتب ذيل انجام شود:
1. هر عنوان يا سرفصلى از مباحث مديريتبه تناسب، به يك گروه سه نفره واگذار شود.
2 - هر گروه، موضوع مورد نظر را در كتب معتبر مديريت مطالعه نموده و فيشبردارى كند.
3 - فيشهاى قرآن و روايات را مطالعه كند و پس از آن با توجه به موضوع در دست تحقيق مجددا به قرآن و ابواب مناسب كتب روايى مراجعه و از مطالب مربوط به بحث فيش بردارى نمايد.
در اين مرحله دو نوع مباحثه پيشبينى شده است:
1 - پس از اتمام كار فيش بردارى، محققان به بحث درباره مطالب تحقيقى خود مىپردازند و در پايان نتيجه مباحثه را ثبت مىكنند.
2 - بحث ديگرى پس از بحث گروه، پيشبينى شده است كه با حضور اساتيد دانشگاهى مديريت انجام شود تا اگر در فهم مطالب مديريت و يا اظهار نظرها درباره مباحث مديريت، دقت لازم بكار نرفته است، تجديد نظر شود.
و در نهايت، فردى از گروه موظف مىشود، مطالب را تدوين كند.
گروه مديريت پس از تصويب طرح، براى اجراى برنامه به جذب نيروهاى مستعد و مورد نياز پرداخت. نيروهاى پذيرش شده از نظر تحصيلات حوزوى همه در حد درس خارج حوزه بودند، اما از نظر تحصيلات دانشگاهى به دو دسته تقسيم مىشدند، برخى فارغالتحصيل رشته مديريتبودند و برخى ديگر نياز به يك دوره آموزشى تخصصى در مديريت داشتند، از اين رو يك دوره آموزشى سه ساله پيشبينى شد كه در اين دوره در حد كارشناسى ارشد رشته مديريت، به طور فشرده، آموزشها اجرا شود. به لطف خداوند و تلاش دانشپژوهان و همكارى اساتيد دانشگاه اين دوره هم اكنون در شرف اتمام مىباشد و به زودى فارغالتحصيلان آن در كار تحقيق وارد خواهند شد.
الف: مرحله اول طرح، شامل مباحثه تمام قرآن مجيد و فيشبردارى آن انجام شده است.
ب: مرحله دوم، شامل مطالعه همه مجلدات بحارالانوار و فيش بردارى آن به پايان رسيده است.
ج: تعداد قابل توجهى از كتب مديريت فيش بردارى شده است.
د: هم اكنون كار تحقيق موضوعى در ابتداى راه است و تنها مقدمات آن انجام شده است.