كتاب: آشنايي با اديان بزرگ، ص 50
نويسنده: حسين توفيقي
انشعابات تازه ترى نيز در آيين هندو وجود
دارد كه آيين سيك (Sikh) يعنى شاگرد،
معروفترين آنها است . برخورد اسلام و
هندوئيسم در هندوستان در دورانهاى
گوناگون مذاهب التقاطى چندى را پديد
آورده است . يكى از عرفاى بزرگ مسلمان به
نام كبير (1440-1518) توحيد اسلامى را با برخى
عقايد هندويى در آميخت و مريدان بى شمارى
گردآورد. يكى از شاگردان وى نانك (Nanak) بود
كه پايه گذار بود كه پايه گذار آيين سيك و
نخستين گورو (Guru) يعنى معلم است . پس از وى
نه گوروى ديگر، يكى پس از ديگرى ، آمده
اند. اين فرقه اندك اندك قوت گرفت و به
گروهى سياسى مذهبى تبديل شد.(1)
سيكها به تجارت گرايش دارند و افرادى از
آنان به سراسر جهان مهاجرت كرده و به
بازرگانى مشغولند. همچنين افرادى از
ايشان به زاهدان و تهران آمده اند و در
اين دو شهر معبد (گورودواره ) دارند.
1-سرگذشت نانك
بنيانگذار آيين سيك به نام گورو
نانك به سال 1469 در خانواده اى از طبقه
كشاترياها در يكى از روستاهاى لاهور به
دنيا آمد. او از عرفاى مسلمان و هندو
استفاده كرد. سپس به كشورهاى اسلامى و
زيارت مكه معظمه رفت و سرانجام آيين سيك
را كه آميزه اى از هندوئيسم و اسلام است ،
تاءسيس كرد و در سال 1539 در گذشت .
پس از گورو نانك 9 گوروى ديگر يكى پس از
ديگرى برخاستند و اينك فهرست اسامى 10
گوروى سيكان و تاريخ تولد و وفات ايشان :
1. گورو نانك (1469-1539)؛
2. گورو انگد (1504-1552)؛
3. گورو امر داس (1479-1574)؛
4. گورو رام داس (1534-1581)؛
5. گورو ارجن (1563-1606)؛
6. گورو هر گوبيند (1595-1644)؛
7. گورو هرراى (1630-1661)؛
8. گورو هرى كريشن (1656-1668)؛
9. گورو تيغ بهادر (1621-1675)؛
10. گورو گوبيند سينگ (1666-1708).
2- تعاليم
نانك خداى يكتاى جهان را حق
ناميد. وى مى گفت خدا به هر نامى كه خوانده
شود فقط او قادر متعال و حق است . سعادت و
وصول به نيروانا همان استغراق در ذكر حق
است . وى مايا يا صورت وهمى جهان را كه در
دين هندو آمده است ، پذيرفت و گردونه
تناسخ و قانون عمل و عكس العمل را تا
حدودى قبول كرد. نانك خوردن گوشت را براى
پيروانش مباح دانست ، رياضت و بت پرستى
را ممنوع كرد، نظام طبقاتى و تعدد زوجات
را هم حرام شمرد.
3- آثار مذهبى
پنجمين رهبر سيكان كه گورو
ارجن خوانده مى شود، معبدى از طلا در شهر
امريتسار هندوستان بنا كرد و كتابى به
نام گرانت صاحب (GranthSahib ) نوشت كه مهمترين
كتاب مقدس آيين سيك است .
4- تاريخچه سياسى سيكها
سيكها در زمان دهمين رهبر خود
به نام گورو گوبيند سينگ بيعتهايى را
براى امور سياسى مرسوم كردند و افرادى
جنگجو شدند و از آن هنگام نام خالصه يعنى
بى آلايش ، بر خود نهادند. آنان براى خود
پنج شعار قرار دادند كه هر يك در زبان
پنجابى با حرف ((ك ))
شروع مى شود:
1. كس : باقى گذاشتن موى سر و صورت ؛
2. كونكا: همراه داشتن شانه ؛
3. كاچك : پوشيدن زير شلوارى كوتاه ؛
4. كارا: داشتن دستبند (النگوى ) آهنين ؛
5. كاندا: حمل شمشير يا خنجر فولادين .
سيكها با يكديگر بسيار متحدند و براى
تشكيل كشور مستقل به شدت مبارزه مى كنند.
ترور خانم گاندى نمونه اى از فعاليتهاى
سياسى اين قوم است . آنان تبليغات مذهبى
نيز دارند و كتبى هم در اين باب به
زيانهاى ديگر و از جمله فارسى منتشر كرده
اند.
پينوشتها:
1- قريب سال 1000 ه .ق . اكبر پادشاه مسلمان
هندوستان تحت تاءثير اين آيين و به كمك
يكى از دانشمندان عصر خود آيين اكبرى را
بنياد نهاد كه صلح كل بين اديان را تبليغ
مى كرد.