قاعده الحدود [تدرء] بالشبهات / محرم زاده، عبدالله
تاریخ درج : ‎1388/7/27 | بازدید : 757
کلید واژه ها : حد (فقه)، تعذیر، شبهه، قاعده الحدود، احدود تدرءبالشبهات، شبهات
مقطع : کارشناسي ارشد
استاد راهنما : فقیهی، علی نقی
رشته گرایش : فقه و مبانی حقوق اسلامی
استاد مشاور : امیدی فرد، عبدالله
دانشگاه : دانشگاه قم
استاد ناظر :
واحد :
تاريخ دفاع : 1379

چکيده:
قاعده احدود تدرءبالشبهات یکی از قواعد باب حدود می باشد که از اهمیت ویژه ای در فقه و حقوق جزا برخوردار بوده و فقها در موارد متعددی بدان استناد کرده اند این قاعده متخذ از روایتی است که شیخ صدوق قدس سره، آن را از پیامبر اکرم (ص ) و همچنین از امام علی (ع) نقل کرده است که عبارت است : از ادرئوالحدود بالشبهات یعنی: در موارد شبهه مجازاتها را ساقط کنید. چون قبل از ورود به هر موضوعی، اثبات آن موضوع لازم است، در این تحقیق دلائل و مدارک قاعده مورد بررسی قرار گرفته و میزان دلالت قاعده بحث گردیده است. همچنین درباره موضوعاتی از قبیل: مفردات قاعده، شبهه دارئه و ملاک در عروض شبهه بحث شده است. نظر مشهور این است که قاعده در مورد همه شبهات، اعم از شبهات موضوعیه و حکمیه و شبهه اکراه و عدم اختیار و اضطرار جاری می شود. همچنین در نظر مشهور فقها، در ملاک شبهه دارئه، مطلق ظن و شک و وهم، کفایت می کند و در مورد ملاک در عروض شبهه نیز، نظر فقها براینست که شبهه هم در نزد متهم معتبر است و هم در نزد قاضی، و نیز دراین پایان نامه بحث شده که آیا قاعده مذکور شامل قصاص و تعزیرات را نیز در برمیگیرد؟ آنچه از متون فقهی بر می آید، اینست که فقها در مواردی، قاعده مذکور را در خصوص قصاص و تعزیرات نیز جاری کرده اند در پایان موارد کاربرد قاعده در فتاوای فقهی معاصرین و قوانین و مقررات جزائی ایران ذکر شده است