مشخصات مجله


پژوهشگران - فروردین و اردیبهشت 1384، شماره 2
تاریخ درج : 1387/6/17
بازدید : 26045

فهرست مطالب

جستجو

مجلات > علمی، خبری > پژوهشگران > فروردین و اردیبهشت 1384، شماره 2


فهرست توصیفی پایان نامه های کارشناسی ارشد رشته فرهنگ و زبان های باستانی

پدید آورنده : ، صفحه 38

خسروی، محمدرضا. کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان های باستانی. 1376.

موضوع: بررسی متن گزارش گمان شکن. 237 ص.

استاد راهنما:خانم دکتر مهشید میرفخرایی.

استاد مشاور: آقای دکتر محمدتقی راشدمحصل.

کتاب گزارش گمان شکن یا شرح ازمیان برنده شک و تردید را مردانْ فرخ در سده نهم میلادی نوشته و موضوع آن یزدان شناسی زردشتی است. این کتاب در دو بخش: 1. پاسخ به پرسش هایی درباره شریعت زردشتی، 2. انتقاد به دین های بیگانه، در مقام دفاع از معتقدات دین زردشتی و رد دیگر ادیان است که در آن برخلاف دیگر کتاب های پهلوی از استدلال منطقی در مبارزه با ادیان استفاده شده است و کمتر اسطوره و افسانه در آن دیده می شود. متن اصلی پهلوی این کتاب ازبین رفته و تحریر پازند و ترجمه سنسکریت آن دردست است. اما پنج فصل اول کتاب در زمان های متأخرتر دوباره از پازند به پهلوی برگردانده شده است. کار این پایان نامه، ترجمه پنج فصل پهلوی یادشده است. واژه نامه براساس الفبای لاتین و معادل های فارسی و پازند به ترتیب در جلوی هر واژه آمده است. فراوان بودن اصطلاحات و واژگان فلسفی، موضوع قابل توجه این متن به طور اخص است.

برادران حسینی، زهره.کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان های باستانی. 8ـ1377.

موضوع: بررسی وندها در آبان یشت. 160 ص.

استاد راهنما: خانم دکتر مهشید میرفخرایی.

استاد مشاور: آقای دکتر محمدتقی راشدمحصل.

کتاب دینی زردشتیان اوستا نام دارد و بدین جهت زبانی را که این کتاب بدان نوشته شده است، اوستایی نامیده اند. متون اوستایی براساس ویژگی ها و قدمت زبانی به دو دسته تقسیم می شود: اوستای گاهانی، اوستای متأخر. متون گاهانی شامل سروده های خود زردشت و متون متأخر شامل یسن ها، ویسپرد، یشت ها، وندیداد، خرده اوستا و غیره است. یشت ازنظر لغوی هم ریشه با کلمه یسن و به معنی پرستش و نیایش است. یشت ها سرودهایی هستند که عموما به ستایش خدایان قدیم ایرانی اختصاص دارند. آبان یشت به اردوی سور آناهیتا ــ ایزدبانوی آب ها ــ اختصاص دارد و شامل مدح و ثنای این ایزدبانو است. در روش کار این پایان نامه، واژه های دارای وند از متن اصلی استخراج شده و اجزای تشکیل دهنده و ساخت دستوری هر واژه در ابتدای هر وند آمده است. درمورد ساخت واژه های مشترک، فرمولی ذکر شده است که اجزای ساخت را نشان می دهد، همراه با عددی که تعداد و ترتیب وندها را مشخص می کند. پیشوندها و پسوندها در دو بخش جداگانه با توضیحات در ابتدای هر بخش آمده است. یادداشت ها، نمایه پیشوندها، نمایه پسوندها، نمایه اسامی خاص و فهرست بسامدی وندها، بخش های پایانی این پایان نامه است.

جهان پور، فاطمه. کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان های باستانی. 1379.

موضوع: تقابل های اورمزدی و اهریمنی و تجلی آن در اوستا. 146 ص.

استاد راهنما: خانم دکتر مهشید میرفخرایی.

استاد مشاور: آقای دکتر محمدتقی راشدمحصل.

در کتاب دینی زردشتیان، اوستا، واژه های بسیاری وجود دارد که انحصارا برای موجودات اهورایی و یا اهریمنی به کار می رود. افعال، اسم ها، و صفت ها، به مقتضای اینکه درمورد موجودی نیک یا بد به کار رود، می تواند اهورایی یا اهریمنی باشد. مقوله ثنویت و تقابل میان واژه های اهورایی و اهریمنی و دسته بندی آنها، موضوع این پایان نامه است. ترتیب مطالب پایان نامه از این قرار است: واژه های اهورایی، واژه های اهریمنی، واژه هایی که با افزودن پیشوند hu به کلمات اهورایی تبدیل شده اند، واژه هایی که با افزودن پیشوند dus duz /به کلمات اهریمنی تبدیل شده اند، واژه هایی که با پیشوند a / an به کلماتی با بار معنایی مثبت تبدیل شده اند، واژه هایی که با پیشوند a / an / ana به کلماتی با بار معنایی منفی تبدیل شده اند، واژه هایی که با پیشوند399; به کلماتی با بار معنایی منفی تبدیل شده اند. فهرست نام های ایزدان، دیوان، مؤمنان زردشتی، بی ایمانان به دین زردشت و جانوران موذی، بخش های پایانی را تشکیل می دهند.

اسکوئی، پدرام. کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان های باستانی. 1376.

موضوع: یادگار جاماسپی. 127 ص.

استاد راهنما: آقای دکتر محمدتقی راشدمحصل.

استاد مشاور: خانم دکتر مهشید میرفخرایی.

از میان متون پهلوی به جای مانده از ایران پیش از اسلام، در چند اثر، مکاشفات و پیشگویی های حوادث به ویژه حوادث پایان جهان، بیان شده است. ازجمله این آثار، یادگار جاماسپی است که بنیان اصلی آن پرسش و پاسخی است که بین گشتاسب شاه و جاماسب وزیر و یا مشاور وی صورت می گیرد و جاماسب در قالب پیشگویی هایی از راز زمان های مختلف پرده برمی دارد.

پیشگویی های جاماسب در دو اثر یادگار جاماسبی و جاماسب نامه آمده اند که از تلفیق آن دو می توان به روایت نسبتا کاملی از پیشگویی های جاماسب دست یافت. در زردشت نامه اثر زردشت بهرام پژدو آمده است که جاماسب قدرت پیشگویی خویش را ازطریق بوییدن گلی که زردشت در یزش دِرون (=تقدیس نان مقدس) متبرک کرده بود، کسب کرد. از کتاب یادگار جاماسبی چند دست نوشته موجود است که اساس کار این پایان نامه، متن مودی است که شامل چهار فصل و سه قطعه است. پایان نامه شامل پنج بخش است: ترجمه، حرف نویسی، آوانویسی، واژه نامه و یادداشت ها. در بخش آوانویسی، متن مودی با متن مِسینا مقایسه شده و موارد اختلاف در پی نوشت ها آمده است.

پاکزاد، فضل اللّه. کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان های باستانی. 1372.

موضوع: درباره زبان ختنی. 160 ص.

استاد راهنما: خانم دکتر مهشید میرفخرایی.

استاد مشاور: آقای دکتر محمدتقی راشدمحصل.

زبان ختنی یا سکایی ختنی، از زبان های ایرانی میانه شرقی است. ختن، واحه ای است در نواحی دوردست ترکستان که هزار سال پیش سرزمین یشم سبز بازرگانان چینی بود. کوشش در بازیافتن معنی اصلی نام ختن تاکنون ره به جایی نبرده است. شاید این واژه برگرفته از نام یکی از قبایل سکایی است که قبل از گزارش های سده سوم پیش از میلاد چینیان، در آن سرزمین سکنی گزیده بودند. این پایان نامه شامل یک دیباچه و چهار بخش است. در دیباچه به اختصار درباره کشور ختن، و فرهنگ و زبان آن توضیح داده می شود. بخش نخست به بررسی آواهای این زبان و بخش دوم به برشمردن ویژگی های کلی دستور زبان ختنی اختصاص دارد. در بخش سوم، متن ختنی هردیاسوترا برگردان فارسی شده است. بخش چهارم، واژه نامه متن یادشده است.

سکوتیان، ماندانا. کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان های باستانی.6ـ1375.

موضوع: ساخت اشتقاقی واژه در فارسی میانه.213ص.

استاد راهنما: خانم دکتر کتایون مزداپور.

استاد مشاور: خانم دکتر زهره زرشناس.

ساخت واژه بخشی از علم زبان شناسی است که به دو قسمت ساخت واژه تصریفی و ساخت واژه اشتقاقی تقسیم می شود. در ساخت واژه تصریفی، آن قسمت از واژه که مستقیما با نقش نحوی آن سروکار دارد، مطالعه می شود و در ساخت واژه اشتقاقی، خود واژه، فارغ از نقش نحوی آن، بررسی می شود. در این پایان نامه، درباره ساخت اشتقاقی واژه های فارسی میانه بحث شده است. پایان نامه از چهار فصل تشکیل شده است: فصل اول شامل مفاهیم اساسی در ساخت اشتقاقی همچون واژه، واژک، پایه، پیشوند، پسوند و غیره با مثال از فارسی میانه؛ فصل دوم شامل بحث درباره فرایندهای واژه سازی و پنج الگوی آن: تبدیل، قرض گیری، ابداع، ترکیب و اشتقاق؛ فصل سوم شامل بررسی واژه های مرکب در فارسی میانه که به دو گروه فعلی و غیرفعلی تقسیم شده اند: واژه های مرکب فعلی دربرگیرنده افعال مرکب هستند و واژه های مرکب غیرفعلی به هشت نوع اضافه ای، اضافه مقلوبی، پیش وابسته ای، همراه با مشتق فعل، پیوندی، حرف اضافه دار، حرف ربط دار و مکرر تقسیم می شوند؛ فصل چهارم شامل بررسی واژه های مشتق ــ که به دو نوع مشتق فعلی و غیرفعلی تقسیم شده اند ــ و طبقه بندی وندهای اشتقاقی در فارسی میانه.

نصرالله زاده، سیروس. کارشناسی ارشد فرهنگ و زبان های باستانی. 7ـ1376.

موضوع: بررسی یسن 68، اوستا ـ زند. 145 ص.

استاد راهنما: خانم دکتر مهشید میرفخرایی.

استاد مشاور: آقای دکتر محمدتقی راشدمحصل.

یسنا بخشی از اوستا ــ کتاب دینی زردشتیان ــ است؛ که خود مشتمل بر پنج بخش است: یسنا، ویسپرد، یشت ها، خرده اوستا و وندیداد.

یسنا از هفتادودو هات یا فصل که مجموعه سرودهای نیایش ایزدان است، تشکیل شده است. گاهان، هفده سروده خود زردشت، درمیان یسنا جای دارد. هات های 63 تا 69 آن نیایش های آب (آبْ زوهر) است.

در هات 65، آب ها ستایش می شوند. در هات 7 ـ 66 به آب ها فدیه داده می شود و در هات های 68 و 69 از آب ها یاری طلبیده می شود. در این پایان نامه، متن اوستایی و زند هات 68، با استفاده از متن اوستایی ویراسته گِلدنر، کتاب زند یسنا و ویسپرد دابار آوانویسی و ترجمه شده است. یادداشت ها و واژه نامه اوستا ـ زند ـ فارسی، بخش های پایانی این پایان نامه است.