مشخصات مجله


خیمه - بهمن 1384 - شماره 22
تاریخ درج : 1387/12/26
بازدید : 43376

فهرست مطالب

جستجو

مجلات > علمی، خبری > خیمه > بهمن 1384 - شماره 22


احکام عاشورایی

پدید آورنده : ، صفحه 52

آیا قمه زنی جایز است؟

امام، خامنه ای و فاضل: با توجه به اینکه قمه زدن در زمان حاضر، به علت عدم قابلیت پذیرش و نداشتن هیچ گونه توجیه قابل فهم، باعث وهن و بدنام شدن مذهب می شود، باید از آن خودداری گردد.

مکارم: عزاداری خامس آل عبا از مهم ترین شعائر دینی و رمز بقای تشیع می باشد؛ ولی بر عزاداران عزیز لازم است از کارهایی که موجب وهن مذهب می گردد و یا آسیبی به بدن آنها وارد می کند، خودداری کنند.

نوری: قمه زنی اشکال دارد.

تبریزی: عزاداری خامس آل عبا از مهم ترین شعائر دینی و رمز بقای تشیع می باشد؛ ولی بر عزاداران عزیز لازم است از کارهایی که موجب وهن مذهب و سوء استفاده دشمنان اسلام و اهل بیت(ع) می شود، اجتناب کنند. صافی: اگر ضرر قابل توجهی برای بدن نداشته باشد. در عزای سیدالشهدا(ع) مانعی ندارد.

آیا قمه زنی به طور مخفی جایز است؟ چنانچه در این مورد نذری وجود داشته باشد، وظیفه چیست؟

خامنه ای: قمه زنی علاوه بر اینکه از نظر عرفی از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمی شود و سابقه ای در عصر ائمه(ع) و زمان های بعد از آن ندارد و تأییدی هم به شکل خاص یا عام از معصوم(ع) در مورد آن نرسیده است، در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب می شود. بنابراین در هیچ حالتی جایز نیست. و چنانچه در این مورد نذری وجود داشته باشد، نذر واجد شرایط صحّت و انعقاد نیست.

برهنه شدن در هنگام عزاداری چه حکمی دارد؟

نظر اکثر مراجع: اشکال ندارد، مگر اینکه موجب مفسده شود.

مکارم: بنا براحتیاط واجب جایز نیست.

بالا و پایین پریدن در هنگام سینه زنی (هروله) چه حکمی دارد؟

خامنه ای: شایسته است مؤمنان از هر کاری که مناسب با مجالس عزاداری حضرت سیدالشهدا(ع) نمی باشد، خودداری کنند و حرکات مذکور هم اگر موجب وهن مراسم عزاداری نشود، اشکال ندارد.

اگر بعضی از واجبات به سبب شرکت شخص در مجالس عزاداری از او فوت شود (مثلاً نماز صبح قضا شود) آیا بهتر است بعد از این در این مجالس شرکت نکند یا اینکه عدم شرکت او باعث دوری از اهل بیت(ع) می شود؟

همه: بدیهی است که نمازِ واجب، مقدم بر فضیلت شرکت در مجالس عزاداری اهل بیت(ع) است و ترک نماز و فوت شدن آن به بهانه ی شرکت در عزاداری امام حسین(ع) جایز نیست؛ ولی شرکت در عزاداری به گونه ای که مزاحم نماز نباشد ممکن و از مستحبات مؤکّد است.

آیا نماز جماعت اول وقت مهم تر است یا ادامه ی عزاداری امام حسین(ع)؟

همه: نماز جماعت مقدم است؛ همان طوری که امام حسین(ع) در روز عاشورا هنگام ظهر نماز را اقامه کردند. از این رو باید پیروان اهل بیت در همه حالات سعی کنند تا آنجا که ممکن است، نمازها را اول وقت و به جماعت بخوانند؛ چون هدف عمده از مجاهدت ها و زحمات و حتی شهادت ائمه معصومین(ع) و فرزندان و اصحاب آنان، اقامه دین بوده که در رأس آنها بعد از معرفت خدا، نماز است.

از ساختمان مسجد و حسینیه صدای قرائت قرآن و مراسم عزاداری بسیار بلند پخش می شود، به طوری که این امر منجر به سلب آسایش همسایگان می شود! ولی مسؤولان و سخنرانان حسینیه، اصرار به ادامه ی آن دارند؛ تکلیف در این زمینه چیست؟

همه: اگر چه اقامه مراسم و شعائر دینی در زمان های مناسب، از بهترین کارها و جزو مستحبات مذکور است؛ ولی واجب است برگزار کنندگان مراسم و عزاداران تا حد امکان از اذیت و ایجاد مزاحمت برای همسایگان بپرهیزند (هر چند با کم کردن صدای بلندگو باشد).

استفاده از آلات لهو و موسیقی در مراسم عزاداری چه حکمی دارد؟

همه (به جز بهجت و صافی): اگر از آلاتی است که به لهو و حرام اختصاص دارد. نواختن آن (در هر حال) جایز نیست ولی اگر از آلات مشترک باشد، استفاده از آن به منظور مشروع اشکال ندارد. تفاوتی بین مراسم عزاداری و جشن در حکم موسیقی نیست.

بهجت: اگر از آلاتی است که به لهو و حرام اختصاص دارد، نواختن آن به صورت لهوی حرام است و بنابر احتیاط واجب به صورت غیر لهوی نیز جایز نیست ولی اگر از آلات مشترک باشد استفاده از آن به منظور منافع مشروع اشکال ندارد. تفاوتی بین مراسم عزاداری و جشن در حکم موسیقی نیست.

صافی: به طور کلی نواختن با آلات موسیقی (آلات لهو) در هر حال حرام است. تفاوتی بین مراسم عزاداری و جشن در حکم موسیقی نیست.

آیا نواختن شیپور، نی و فلوت در تعزیه اشکال دارد؟

امام، خامنه ای و فاضل: نواختن آلات موسیقی به صورت «مطرب» و «لهوی» و مناسب مجالس گناه و خوش گذرانی، حرام است.

مکارم، سیستانی، تبریزی، نوری و وحید: نواختن آلات موسیقی به صورت «لهوی» و مناسب مجالس گناه و خوش گذرانی، حرام است.

صافی و بهجت: آری، در هر حال اشکال دارد.

تبصره. بنا بر نظر مراجع [به جز صافی و بهجت ] تفاوتی میان مراسم جشن و عزاداری نیست؛ لذا اگر نواختن به صورت لهوی باشد حرام است، اما اگر به صورت غیرلهوی باشد اشکال ندارد.

استفاده از طبل و سنج در مراسم عزاداری و غیر آن چه حکمی دارد؟

همه (به جز صافی و بهجت): اگر به نحو متعارف و غیرلهوی نواخته شود، اشکال ندارد.

صافی و بهجت: استفاده از آن اشکال دارد.

تبصره: هر چند در کلام برخی از مراجع جواز استفاده از ابزارهای یاد شده مقید به «غیرلهوی» نشده، ولی تردیدی نیست که عبارت مطلق، منظورشان نیست و با استفاده از مسائل دیگر، قید به «غیرلهوی» به دست می آید.

در ایام عاشورا زنان به دنبال هیئت های عزاداری به راه می افتند و بعضا با حجاب نامناسب و وضع زننده موجب جلب توجه نامحرمان می شوند. لذا برخی خواهران در این ایام یا مناسبت های دیگر دست به تشکیل جلسات مخصوص خواهران در تکایا و حسینیه ها زده اند تا خواهران مستقلا به روضه خوانی و عزاداری بپردازند و از عوارض منفی حضور آنان در منظر نامحرمان بکاهند، ایا حضرتعالی این روش را تایید می فرمایید؟

ج: حضرت آیت اللهبهجت (دام ظله العالی): مانعی ندارد بلکه مطلوب است.

حضرت آیت اللهفاضل لنکرانی (دام ظله العالی): فی الجمله خوب است و باید جلسات خواهران طوری باشد که مشتمل بر جلسات احکام و وعظ و ارشاد و مناقب و فضایل اهل بیت (ع) باشد.

حضرت آیت اللهصافی گلپایگانی (دام ظله العالی): روش مذکور فی حد نفسه اشکال ندارد مگر اینکه تبعات سوئی داشته باشد و راه افتادن زنها با عدم رعایت حجاب لازم و پوشش کامل و شعار دادن آنها همه محل اشکال است.

حضرت آیت اللهمکارم شیرازی (دام ظله العالی): اشکال ندارد بلکه از جهاتی امتیاز دارد .

حضرت آیت اللهسیستانی (دام ظله العالی ) : بدون شک بهتر همین است که در منظر نامحرمان قرار نگیرند، البته اگر حاضر شوند واجب است با رعایت حجاب و سایر شئون شرعی باشد.

حضرت آیت اللهتبریزی (دام ظله العالی): رفتن زنان به همراه دسته های عزاداری در صورتی که حجابشان را حفظ کنند، و اختلاط با مردان در بین نباشد مانعی ندارد، و نسبت به تشکیل جلسات دینی هم چنانچه برای شرکت کنندگان محرز باشد شخصی که احکام و مطالب دینی را در آن جلسات می گوید آشنا به مسایل است و مطالبی را که بیان می کند از اهل خبره پرسیده و به اشتباه نقل نمی کنند. مانعی ندارد.