مجلات > قرآن و حدیث > بشارت > مهر و آبان 1387، شماره 67


ایة الکرسی(گوهر عرش)

پدید آورنده : بی بی راضیه عترتی ، صفحه 45

از ابن عباس روایت شده که می فرماید:

هنگامی که پیامبر(ص) ایة الکرسی را می خواند، می خندید و می فرمود:«به درستی که ایة الکرسی گنج رحمانی است که از زیر عرش به من داده شده است». (اتقان،ج1، ص 141)

در منهج الصادقین از علی(ع) نقل است که فرمود: «کدام عاقل است که در وقت خفتن،ایة الکرسی و ایه های پایانی سوره بقره (یعنی امن الرسول تا آخر را نخواند؛چرا که آن از گنج های عرش الهی است)». (منهج الصادقین، ج2، ص96)

پیغمبر اکرم(ص)فرمودند:«ایة الکرسی از گنجینه ای در زیر عرش به من داده شده و پیش از من،به هیچ پیغمبری چنین بخششی نشده است».

در بحار الانوار روایت شده است که پیامبر(ص)،در شب معراج،در آسمان هفتم دیدند که ملائکه حُجُب،سوره نور می خوانند،خزان کرسی،ایة الکرسی می خوانند و حمل کنندگان عرش،حم مؤمن می خوانند.(بحار الانوار، ج18، ص380)

روایت شده که پیامبر(ص) به علی(ع) فرمود:«به تلاوت ایة الکرسی،در پس نمازهای واجب،مواظبت داشته باش، زیرا پیامبران،صدیقان و شهیدان بر آن مواظبت می کنند».(بحار الانوار ج86، ص24)

از امام صادق(ع) می فرمایند:

«کسی که در هر رکعت از نمازهای مستحبی،سوره انا انزلنا و ایة الکرسی را بخواند، خداوند درب با فضیلت ترین اعمال انسانها را بر روی او گشوده است».

فایده های ایة الکرسی

یکی از فایده های ارزشمند ایة الکرسی این است که انسان را از بدی ها و آفت ها نگهداری می نماید،موجب سلامت روح و جسم او می گردد.ناراحتی ها و غم ها را از انسان می زداید و مقدمه شادابی دل را فراهم می کند.

از امام باقر(ع) روایت شده است:

کسی که ایة الکرسی را یک بار بخواند،خداوند، او را از دو هزار بدی و ناگواری دنیا و هزار بدی و ناگواری آخرت دور می کند که آسان ترین ناگواری دنیا، فقر و آسان ترین ناگواری و ناراحتی آخرت، عذاب قبر است».(مجمع البیان، ج1، ص360)

پیامبر اکرم(ص) فرمودند:کسی که چهار ایه از اول سوره بقره و ایة الکرسی و دو ایه بعد از آن و سه ایه پایانی آن سوره را بخواند،هیچ گونه بدی و ناراحتی در جان و مالش نبیند و شیطان به وی نزدیک نشود و قرآن را فراموش نکند».(ثواب الاعمال شیخ الصدوق،ثواب قراءة ایة الکرسی)

ایة الکرسی، کلید بهشت

در سخنان مبارک رسول گرامی اسلام(ص)،ایة الکرسی به عنوان کلید بهشت معرفی گردیده.در روایتی از علی(ع) نقل شده است که پیامبر(ص) فرمود:«هر که ایة الکرسی را بعد از هر نماز واجب بخواند،هیچ چیز او را از داخل نشدن به بهشت باز نمی دارد،به غیر از مرگ»؛یعنی تنها مرگ،فاصله تلاوت کننده ایة الکرسی و بهشت است و چنین فردی با فرا رسیدن مرگش فاصله ای با بهشت ندارد.(تفسیر منهج الصادقین، ج2، ص95)

در تفسیر شریف منهج الصادقین،در انتهای بحث مربوط به ایة الکرسی از عبد الله بن عوف آورده شده است که:

شبی در خواب دیدم که قیامت ظاهر شده و رستخیز برخاسته و هول هیبت بر دلها نشسته و آثار و نشانه های«یوم یفر المرء من اخیه و امه و ابیه و صاحبه و بنیه؛روزی که انسان از برادر و مادر و پدر و دوست و فرزندانش فرار می کند» پیدا گشته و خلایق را در صف بداشته اند.مرا آوردند،و حساب من را کردند و آنگاه مرا به بهشت بردند،چون به بهشت در آمدم و قصرهایی بلند و کوشهایی مزین به من عرضه کردند که از زیبایی و نیکویی آن متعجب ماندم؛گفتند:خانه هایش را بشمار!چون بشمردم،صد و هفتاد و پنج خانه بود.پس،به من گفتند:اینها،همه از آن توست.از شدت شادی از خواب پریدم و خدای را شکر گفتم و چون صبح شد،نزد محمد بن سیرین رفتم (او در تعبیر خواب کامل بود و علم بالایی داشت) این خواب را برایش تعریف کردم.گفت:«چنان می نماید که تو ایة الکرسی را بسیار می خوانی؟» گفتم:بلی،ولیکن تو این را از کجا گفتی؟ گفت از اینجا که ایة الکرسی پنجاه کلمه است و صد و هفتاد و پنج حرف،چون این را شنیدم،از فضل و علم و مهارت او در علم تعبیر خواب و علم قرآن،بسیار تعجب کردم.(منهج الصادقین، ج2، ص98)

ایة الکرسی و دور شدن شیطان

در سخنان امامان معصوم(ع) سفارش شده است که برای در امان ماندن از وسوسه های شیطانی و افکار پلید و نادرست،به ایة الکرسی متوسل شویم.

ایة الکرسی موجب می شود که انسان از گناه و بدی ها که نتیجه وسوسه های شیطانی است،محفوظ گردد و با آرامش و اطمینان خاطر،در مسیر هدایت و سعادت گام بردارد.

در تفسیر بزرگ منهج الصادقین نیز از پیامبر روایت شده است:«خوانده نشود ایة الکرسی در خانه ای،مگر آنکه شیاطین از آن خانه تا سی روز،به برکت این ایه دور شوند و در آن خانه مرد و زن سحر کننده تا چهل روز داخل نشود،ای علی،آن را به فرزند و اهل خود و به همسایگانت بیاموز که حق (سبحانه) فرو نفرستادایتی را که بزرگوارتر از آن باشد!».(منهج الصادقین، ج2، ص94)

در روایتی از پیامبر(ص) می خوانیم:

«در خانه ایة الکرسی را بخوان،پس شیطان به شما نزدیک نمی شود!».(بحار الانوار ج63، ص316)

ایة الکرسی و دوری از جهنم

امام صادق(ع) فرمود:کسی که در حال سجده،ایة الکرسی را بخواند،هیچ گاه داخل آتش جهنم نخواهد شد.(بحار الانوار، ج89، ص269)

ایة الکرسی و گرفتن پاداش

در سخنان امامان معصوم(ع) ایة الکرسی به عنوان یکی از عوامل مؤثر در پیش برد درجه و رتبه انسانها برشمرده شده و سفارش اکید شده است که اگر خواهان ترقی موقعیت و شخصیت خودمان هستیم،به ایة الکرسی پناه ببریم؛چرا که بهترین روشهای پیشبرد درجات معنوی که همان یگانه پرستی و اعتقاد محض به صفت های ذات باری تعالی می باشد،در این ایه شریفه آموزش داده شده است.

امام صادق فرموده اند:«برای هر چیزی نقطه برجسته ای و نقطه برجسته قرآن ایة الکرسی است».(تفسیر شریف برهان، ذیل ایة الکرسی)

امام باقر(ع) فرمودند:هر کس در پس وضو گرفتن، ایة الکرسی را بخواند، خداوند ثواب چهل سال عبادت به وی ببخشید،مقام او را چهل درجه مرتفع کند و چهل حوریه به تزویج او در آورد. (بحار الانوار، ج80، ص317)

یکی از فایده های روحانی ایة الکرسی این است که موجب می شود،خداوند به بنده اش که آن را تلاوت می نماید،با نظر رحمت و آمرزش نگاه کند و توجه ویژه ای به او داشته باشد.

روایت جالبی از امام صادق(ع) در کتاب شریف اصول کافی،ج 4،ص 426 نقل شده است که آن حضرت فرمود:

چون خدای تعالی به این ایات فرمان داد که به زمین فرود ایند،آنها به عرش در آویختند و گفتند:پروردگارا،ما را به کجا می فرستی؟ به سوی خطا کاران و گنهکاران؟ پس خداوند به آنها فرمود: فرود ایید که به عزت و جلالم سوگند،هیچ کس از آل محمد(ص) و شیعیان آنها شما را در هر روز دنبال نماز واجبش نخواهد خواند،جز اینکه به نظر ویژه ای،در هر روز،هفتاد بار به او نظر می کنم و در هر نظر،هفتاد خواسته او را برآورده می سازم و او را با گناه هایی که دارد،بپذیرم و آن ایات عبارتند از:از ام الکتاب (سوره حمد) و ایهشهد الله انه لا اله الا هو….(آل عمران،ایه 18)، ایة الکرسی و ایة ملک:قل اللهم مالک الملک.(آل عمران،ایه 26)

ایة الکرسی و آمرزش گناهان

یکی از آثار قرائت ایة الکرسی،زدوده شدن زنگار گناه از قلب انسان و به تعبیری دیگر،آمرزش گناهان است. از رسول گرامی اسلام نقل است که فرمود:

«همانا که بزرگترین ایه در قرآن کریم ایة الکرسی است،کسی که آن را قرائت کند، خداوند تعالی فرشته ای را بر می انگیزد و به سویش می فرستد که نیکی هایش را تا روز پس از آن لحظه ای که ایة الکرسی را قرائت نموده است،می نویسد».(منهج الصادقین، ج2،ص94)

روایت شده که پیامبر(ص) به علی(ع) فرمود: هر کسی که در وقت سوار شدن بر مرکب(اعم از حیوان یا هر وسیله دیگر)ایة الکرسی بخواند و سپس بگوید:«واغفر ذنوبی لا یغفر الذنوب الا انت»خداوند به فرشتگان می فرماید:بنده من می داند که تنها آمرزنده گناه،من هستم شما گواه باشید که او را آمرزیدم.

ایة الکرسی و دعای ملائک

ایة الکرسی،همان گونه که برای انسانی که آن را تلاوت می نماید،فایده های بی شماری دارد،برای مردگان اهل قبور نیز برکت ها و آثار فراوانی دارد. رسول گرامی اسلام(ص)،در سخنی گرانبها ضمن اشاره بر اهمیت ایة الکرسی برای روشنایی قبرهای مردگان،آن را سبب بهره بردن انسان از دعای فرشتگان ما معرفی کرده است.

آن حضرت می فرماید:هرگاه مؤمنی ایة الکرسی را تلاوت کند و ثواب آن را به اهل گورستان بخشد و هدیه ایشان سازد،حق تعالی از برکت ایة الکرسی،چهل نور،در قبر هر مرده ای داخل کند که آن نور،از مشرق تا مغرب بوده باشد و قبرهای ایشان را پر نور و فراخ و گشاده سازد و از برای هر مرده ای درجه ای بلند گرداند و برای خواننده ایة الکرسی،ثواب شصت پیغمبر کرامت فرماید و به عدد هر حرفی از حروف ایة الکرسی،فرشته ای را بیافریند که برای او تا روز قیامت تسبیح کند.(منهج الصادقین، ج2، ص95-96)

ختم های ایة الکرسی

گویند:هر کس به این ختم اعتقاد داشته باشد و آن را تا سه روز انجام دهد،حاجت او روا شود و آن بدین شرح است.

ابتدا بگوید:اعوذ بالله من الشیطان الرجیم. بسم الله الرحمن الرحیم و آنگاه ایة الکرسی را بخواند و سپس بگوید:«اعوذ بالله من الشیطان الرجیم و با گفتن بسم الله الرحمن الرحیم،سوره حمد را بخواند و پس از آن،5 مرتبه سوره اخلاص را از « بسم الله الرحمن الرحیم»تا آخر،بخواند و آنگاه 11 مرتبه سوره کوثر را قرائت نماید و سپس صد صلوات بفرستد که ـ ان شاء الله ـ به خواست خدا طی سه روز حاجت او روا می گردد».