مشخصات کتاب


نام کتاب : معراج السعادة
بازدید : 960195
تاریخ درج : 1389/2/25
پدیدآورنده : نراقی، احمد
مترجم / مصحح : -
ناشر : انتشارات هجرت
محل نشر : قم
سال نشر : 1378
تعداد جلد : 1
صفحات : 797
قطع : وزیری
زبان : فارسی

فهرست مطالب

Skip Navigation Links.
شناسنامه کتاب
معراج السعادة
Expand مقدمهمقدمه
Expand باب اولباب اول
Expand باب دومباب دوم
Expand باب سومباب سوم
Collapse باب چهارمباب چهارم
اخلاق حسنه و ذمیمه و فواید و مفاسد آنها
Expand مقام اول: عدالتمقام اول: عدالت
Expand مقام دوممقام دوم
Collapse مقام سوممقام سوم
تهور
جبن
خوف و اقسام آن
انواع خوف مذموم
علل خوف از مرگ
اطمینان قلب و طریقه تحصیل آن
ایمنی از مکر خدا
فصل اول: سبب ایمنی از مکر الله
فصل دوم: خوف از خدا و انواع آن
فصل سوم: مکروهاتی که سر منشا خوف و ترس است
خوف از سوء عاقبت
فصل چهارم: خوف از خدا عالی ترین درجه خوف
فصل پنجم: کیفیت تحصیل صفت خوف از خدا - جل جلاله -
علت نترسیدن از سوء خاتمه
راه محافظت خاطر از معاصی در وقت مردن
آیات و اخبار در فضیلت رجاء
اموری که وسیله نجات مؤمنین است
رجاء و امیدواری بدون طاعت
خوف اصلح است یا رجاء؟
طریقه تحصیل رجاء
ضعف نفس و معالجه آن
قوت نفس و طریقه تحصیل آن
دنائت همت و مذمت آن
بی غیرتی و بی حمیتی و مذمت آن
غیرت در دین و ناموس
غیرت در اولاد و تربیت آن
غیرت در مال
عجله و شتابزدگی و مذمت آن
وقار و طمانینه
سوء ظن و بد دلی به خدا و خلق
طریقه معالجه بدگمانی به خدا و خلق
حسن ظن به خدا و خلق
غضب و اسباب آن
غضب مفرط و مفاسد آن
معالجه غضب
حلم و کظم غیظ
در صدد انتقام بودن و مذمت آن
عفو و بخشش و فضیلت آن
صفت یازدهم: غلظت و درشتی در گفتار و کردار
شرافت مدارا کردن با مردم
صفت دوازدهم: کج خلقی
معالجه کج خلقی
صفت سیزدهم: عداوت و دشمنی
معالجه عداوت و دشمنی
مذمت ضرب، فحش، لعن و طعن
نفرین به مسلمان
صفت چهاردهم: عجب و خود بزرگ بینی و مذمت آن
عجب، سرمنشا آفات و صفات خبیثه دیگر
معالجه مرض عجب
معالجه تفصیلی مرض عجب
علاج عجب به علم
علاج عجب به عبادت و طاعت
علاج عجب به ورع و تقوی و نحو اینها
علاج عجب به حسب و نسب
علاج عجب به جمال
در علاج عجب به مال
علاج عجب به قوت و قدرت خود
علاج عجب به جاه و منصب و نحو اینها
علاج عجب به عقل و زیرکی خود
شرافت شکسته نفسی و حقیر شمردن خود
صفت پانزدهم: کبر و فرق آن با عجب
متکبرین در روز قیامت
فصل: اقسام تکبر و درجات متکبرین
طریقه معالجه تکبر
علائم و نشانه های تکبر و تواضع
تواضع و فروتنی
مذموم بودن ذلت و خواری
صفت شانزدهم: افتخار (فخر) و مذمت آن
صفت هفدهم: بغی و سرکشی و علاج آن
صفت هیجدهم: خودستایی
صفت نوزدهم: عصبیت
صفت بیستم: کتمان حق و مذمت آن
انصاف
صفت بیست و یکم: قساوت قلب و سخت دلی و علاج آن
Expand مقام چهارممقام چهارم
Expand مقام پنجممقام پنجم
Expand باب پنجمباب پنجم

جستجو

کتابخانه > اخلاق و عرفان > معراج السعادة > باب چهارم > مقام سوم > قوت نفس و طریقه تحصیل آن
قوت نفس و طریقه تحصیل آن

بدان که ضد این صفت، بزرگی نفس و محکمی دل است. و علامت آن، آن است که آدمی تحمل کند آنچه را که بر او وارد می شود، و مانند گیاه ضعیف، با هر بادی متزلزل نگردد. و چون موش و روباه با هر حرکت پائی به چپ و راست ندود، بلکه چون کوه پا بر جای که چون بادهای مخالف بر او وزد التفات نکند، و چون شیر قوی پنجه ازحمله دلاوران رونگرداند.

و در احادیث وارد است که: مؤمن، صاحب صلابت و مهابت و عزت است. و همه اینها فرع بزرگی نفس و قوت دل است.

و از حضرت امام محمد باقر - علیه السلام - مروی است که: «خدا به مؤمن سه خصلت کرامت فرموده است: عزت در دنیا و آخرت. و ظفر در رستگاری دنیا وآخرت. و مهابت در دل ظالمان و اهل معصیت» . (4)

و کسی که صاحب این صفت شریف بوده باشد که فی الحقیقه سر آمد بیشتر صفات و افضل اکثر ملکات است خواری و عزت در نظر او یکسان، و تهیدستی و ثروت درنزد او «همعنان» ، (5)نه از دوستی ابنای روزگار شاد، و نه از دشمنی ایشان باک، نه از مدح ایشان خرم، و نه از مذمت آنان غمناک می گردد.

چنانکه حضرت امیر المؤمنین - علیه السلام - فرمودند که: «اگر همه عالم، شمشیرهاکشند و پشت به پشت یکدیگر داده رو به من آیند، سر موئی تفاوت در حال من هم نمی رسد» . (6)

بلکه کسی را که این صفت عنایت شد در پیش او مرض و صحت، بلکه حیات وموت، بی تفاوت است، و از گردش روزگار و تقلب لیل و نهار مطلقا متاثر نمی گردد. واز تبدل احوال، و تراکم اهوال اصلا متزلزل نمی شود.

[210]

چیست خود آلاچق ترکمان پیش پای نره پیلان جهان

و این ملکه فاضله، صفتی نیست که هر کسی به آن تواند رسید. و چشمه ای نیست که هر بی سروپائی از آن آب تواند نوشید. سراپرده ای نیست که هر شخصی گرد آن تواندگردید. بلکه میدانی است که بجز یکه سواران معرکه مردانگی، در آن جولان نکنند. وراهی است که بجز نامداران وادی شیر دلی قدم در آن ننهند.

سالها باید که تا صاحبدلی پیدا شود

بوسعید(7)اندر خراسان یا اویس(8)اندر قرن(9)

و طریق تحصیل این صفت، از آنچه در تحصیل صفت شجاعت، و دفع خوف مذموم گذشت معلوم می شود.

4. بحار الانوار، ج 68، ص 16، ح 22، (با اندک تفاوتی) .5. مساوی.6. نهج البلاغه فیض الاسلام، ص 971، نامه 457. او ابو سعید فضل الله بن ابی الخیر محمد بن احمد میهنی است که از مشایخ بزرگ صوفیه است، و او را ازسلاطین سبعه صوفیه شمرده اند. و پیرو روشن بایزید بسطامی بوده است. او در اول محرم 357 در شهر میهنه از توابع خراسان که اکنون جزء ترکمنستان شوروی است به دنیا آمده و چهارم شعبان 440 در همان شهر از دنیا رفته و قبرش نیز همانجا است. جهت اطلاع بیشتر، مراجعه شود به: مقدمه کتاب «سخنان منظوم ابو سعید ابو الخیر» به قلم سعید نفیسی مراجعه شود.8. «اویس قرنی» ، اهل یمن بوده و از اصحاب حضرت امیر المؤمنین - علیه السلام - است، و او را از زهادثمانیه (هشتگانه) شمرده اند. جمیع علماء شیعه و سنی او را موثق دانسته و در تقوا و زهد و فضل او سخنانی گفته اند.او در جنگ صفین در رکاب حضرت امیر المؤمنین - علیه السلام - به شهادت رسید. (جهت اطلاع بیشتر رک: تنقیح المقال مامقانی، ج 1، ص 156. و سائر کتب رجالی) .9. در معنای «قرن» ، میان علماء اختلاف است، که: آیا نام منطقه ای است که میقات اهل نجد است و یا نام یکی از اجداد اویس است. مصدر یاد شده.