مشخصات کتاب


نام کتاب : مجموعه آثار شهید مطهری جلد 18
بازدید : 266341
تاریخ درج : 1389/2/17
پدیدآورنده : مطهری، مرتضی
مترجم / مصحح : -
ناشر : انتشارات صدرا
محل نشر : تهران
سال نشر : 1378
تعداد جلد : 27
صفحات : 514
قطع : وزیری
زبان : فارسی

جلد سوم از بخش سیره معصومین علیهم السلام: امام صادق علیه السلام و مساله خلافت، موجبات شهادت امام موسی کاظم علیه السلام، مساله ولایتعهدی امام رضا علیه السلام، عدل کلی، مهدی موعود، داستان راستان جلد 1 و جلد 2

فهرست مطالب

جستجو

کتابخانه > سیره اهل بیت > مجموعه آثار شهید مطهری جلد 18 > بخش اول: سیری در سیره ائمه اطهار علیهم السلام > عدل کلی > تعریف عدالت
تعریف عدالت

مساله اول که عدالت چیست، شاید چندان احتیاج به تعریف نداشته باشد. افراد بشر کم و بیش ظلم را می شناسند، تبعیض را می شناسند، عدالت نقطه مقابل ظلم است، نقطه مقابل تبعیض است، و به عبارت دیگر: افراد بشر در دنیا به حسب خلقت خودشان و به حسب فعالیتهایی که می کنند و استعدادهایی که از خود نشان می دهند، استحقاقهایی پیدا می کنند، عدالت عبارت است از اینکه آن استحقاق و آن حقی که هر بشری به موجب خلقت خودش و به موجب کار و فعالیت خودش به دست آورده است به او داده شود، نقطه مقابل ظلم است که آنچه را که فرد استحقاق دارد به او ندهند و از او بگیرند، و نقطه مقابل تبعیض است که دو فرد که در شرایط مساوی قرار دارند، یک موهبتی را از یکی دریغ بدارند و از دیگری دریغ ندارند.

ولی در عین حال از قدیم الایام افرادی در میان بشر بوده اند از فیلسوفان قدیم یونان تا دوره های اروپا که اساسا منکر واقعیت داشتن عدالت بوده و هستند و

[155]

می گویند اصلا عدالت معنی ندارد، عدالت مساوی با زور است، عدالت یعنی آن چیزی که قانون موجود حکم کرده باشد، و قانون موجود هم آن است که زور آن را به بشر تحمیل کرده باشد، پس عدالت را در نهایت امر زور تعیین می کند.

من درباره این مطلب نمی خواهم بحث کنم چون از بحثهای خودم می مانم. این مطلب مردود است، عدالت خودش واقعیت دارد چون حق واقعیت دارد. حق از کجا واقعیت دارد؟ حق از متن خلقت گرفته شده است. چون خلقت واقعیت دارد، هر موجودی در متن خلقت یک شایستگی و یک استحقاق دارد. انسان به موجب کار و فعالیت خودش استحقاقهایی را به وجود می آورد، و عدالت هم که عبارت است از اینکه به هر ذی حقی حقش را بدهیم معنی پیدا می کند. آن حرفها حرفهای موهومی است.