مشخصات کتاب


نام کتاب : علوم قرآنی
بازدید : 292493
تاریخ درج : 1388/9/17
پدیدآورنده : معرفت، محمدهادی
مترجم / مصحح : -
ناشر : موسسه فرهنگی تمهید قم
محل نشر : قم
سال نشر : 1378
تعداد جلد : 1
صفحات : 496
قطع : وزیری
زبان : فارسی

فهرست مطالب

Skip Navigation Links.
Collapse مقدمهمقدمه
علوم قرآنی
پیشینه علوم قرآنی
التمهید فی علوم القرآن
Collapse فصل اول : پدیده وحیفصل اول : پدیده وحی
پدیده وحی
وحی در لغت
وحی در قرآن
اقسام وحی رسالی
امکان وحی
روحانیت انسان
کیفیت نزول وحی
داستان ورقة بن نوفل
افسانه غرانیق ( آیات شیطانی )
کاتبان وحی
زبان وحی
حیاتی بودن ساختار قرآن
Collapse فصل دوم : نزول قرآنفصل دوم : نزول قرآن
نزول قرآن
آغاز نزول
سه سال تاخیر نزول
مدت نزول
اولین آیه و سوره
آخرین آیه و سوره
سوره های مکی و مدنی و فواید شناخت آنها
معیار و ملاک تشخیص سوره های مکی و مدنی
شبهات وارده درباره مکی و مدنی بودن سوره ها
ترتیب نزول
سوره های مورد اختلاف
آیات استثنایی
اسباب نزول
سبب نزول یا شان نزول
تنزیل و تاویل
استفاده فقهی از شان نزول و تنزیل و تاویل
راه یافتن به اسباب نزول
حضور ناقل سبب
اسامی و اوصاف قرآن
مفهوم سوره و آیه
اسامی سوره ها
تعدد نام برخی سوره ها
نام های گروهی سوره های قرآن
اعراب نام سوره ها
عدد سوره ها و آیات قرآن
عدد آیات سوره ها طبق روایت کوفیین
Collapse فصل سوم : جمع و تالیف قرآنفصل سوم : جمع و تالیف قرآن
جمع و تالیف قرآن
وصف مصحف علی علیه السلام
سرانجام مصحف علی علیه السلام
جمع زید بن ثابت
روش زید در جمع قرآن
Collapse مصاحف صحابهمصاحف صحابه
مصحف ابن مسعود
مصحف ابی بن کعب
مصاحف غیر معروف
Collapse یکسان شدن مصاحفیکسان شدن مصاحف
اختلاف مصحف ها
ورود حذیفه به مدینه
مشورت عثمان با صحابه
کمیته یکسان کردن مصاحف
موضع صحابه درباره یکسان شدن مصحف ها
موضع امامان در حفظ مصحف مرسوم
سال آغاز یکسان شدن مصحف ها
مراحل انجام برنامه
تعداد مصحف های عثمانی
مشخصات کلی مصحف های عثمانی
دیدگاهی غلو آمیز
Collapse پیدایش خط عربیپیدایش خط عربی
اول کسی که نقطه را در مصحف به کار برد
شکل حرکات و نشانه گذاری
آخرین تغییرات تکمیلی
قرآن در مراحل تکاملی خود
Collapse فصل چهارم : قراء و قرائات سبعفصل چهارم : قراء و قرائات سبع
قراء و قرائات سبع
تعریف قرائت
Collapse عوامل اختلاف قرائاتعوامل اختلاف قرائات
1 . ابتدایی بودن خط
2 . بی نقطه بودن حروف
3 . خالی بودن از علایم و حرکات
4 . نبودن الف در کلمات
قراء سبعه و راویان آنها
قراء عشرة
قراء اربعة عشر
تواتر قرائات سبع
اصطلاح تواتر
سندهای تشریفاتی
اخبار آحاد نه متواتر
مخالفت بزرگان با قراء
Collapse حدیث احرف سبعهحدیث احرف سبعه
حدیث احرف سبعة در روایات اهل بیت
حدیث احرف سبعة در روایات اهل سنت
حدیث سبعة احرف در رابطه با قرائات سبع
خلاصه بحث
ضابطه تشخیص قرائت صحیح
ضابطه مورد قبول
سخنانی از اهل بیت علیهم السلام درباره قرائت قرآن
تدوین قرائت های معروف
انحصار قرائت ها به هفت قرائت
اعتراض به موضع ابن مجاهد
ویژگی قرائت حفص
آیا حفص مخالفتی با عاصم دارد ؟
رابطه ناگسستنی شیعه با قرآن
حجیت قرائات سبع
Collapse فصل پنجم : نسخ در قرآنفصل پنجم : نسخ در قرآن
نسخ در قرآن
اهمیت بحث از نسخ
حکمت نسخ
تعریف نسخ
شرایط نسخ
حقیقت نسخ
تشابه نسخ و بدا
Collapse انواع متصوره نسخ در قرآنانواع متصوره نسخ در قرآن
1 . نسخ لفظ و محتوا
2 . نسخ لفظ و بقای محتوا
3 . نسخ حکم و بقای آیه
4 . نسخ مشروط
تعداد آیات منسوخه
شبهات پیرامون نسخ
Collapse فصل ششم : محکم و متشابهفصل ششم : محکم و متشابه
متشابهات در قرآن
احکام و تشابه
تفسیر و تاویل
تشابه شانی ( نوعی )
تشابه اصلی و عرضی
تشابه در تفسیر دیگران
دو فرضیه دیگر
چرا در قرآن تشابه وجود دارد ؟
تاویل متشابهات را چه کسی می داند ؟
Collapse نمونه هایی از آیات متشابههنمونه هایی از آیات متشابهه
صفات جمال و جلال
نفی تحیز
مساله رؤیت
اعضاء و جوارح
اراده و اختیار
فرضیه کسب
نقد فرضیه کسب
افعال اختیاری
اضلال یا خذلان
ختم و طبع
Collapse فصل هفتم : وجوه و نظائر در قرآنفصل هفتم : وجوه و نظائر در قرآن
وجوه و نظائر در قرآن
تعریف وجوه و نظائر
اقسام وجوه و نظائر
لغات غریبه
لغات قبایل
واژه های غیر عربی
حروف مقطعه
نظریه های مختلف درباره حروف مقطعه
استفاده از رایانه درباره حروف مقطعه
Collapse فصل هشتم : اعجاز قرآنفصل هشتم : اعجاز قرآن
اعجاز قرآن
پیشینه بحث
معجزه یک ضرورت دفاعی
تشخیص اعجاز
وجوه اعجاز قرآن
تحدی قرآن
مراحل تحدی
نکته جالب
دامنه تحدی
تحدی در برتری سخن
Collapse ابعاد اعجازابعاد اعجاز
Collapse 1 . اعجاز بیانی1 . اعجاز بیانی
الف - گزینش کلمات
ب - سبک و شیوه بیان
ج – نظمآهنگ قرآن
د - وحدت موضوعی یا تناسب معنوی آیات
و - نکته ها و ظرافت ها
Collapse 2 . اعجاز علمی2 . اعجاز علمی
نمونه هایی از اشارات علمی
رتق و فتق آسمانها و زمین
نقش کوه ها در استواری زمین
دشواری تنفس با افزایش ارتفاع
آب منشا حیات
پوشش هوایی حافظ زمین
Collapse 3 . اعجاز تشریعی3 . اعجاز تشریعی
معارف و احکام
صفات جمال و جلال الهی
قداست مقام انبیا
جامعیت احکام اسلامی
Collapse فصل نهم : دفع شبهه تحریففصل نهم : دفع شبهه تحریف
دفع شبهه تحریف
تحریف در لغت
تحریف در اصطلاح
Collapse دلایل نفی تحریفدلایل نفی تحریف
1 . گواهی تاریخ
2 . ضرورت تواتر قرآن
3 . مساله اعجاز قرآن
4 . ضمانت الهی
5 . عرضه روایات بر قرآن
6 . نصوص اهل بیت
7 . نظر علمای بزرگ شیعه
رد اتهام
منشا قول به تحریف
روایات اهل سنت
فاجعه کتاب الفرقان
روایات امامیه
گزارشی از کتاب « فصل الخطاب »

جستجو

کتابخانه > قرآن > علوم قرآنی > فصل چهارم : قراء و قرائات سبع > حدیث احرف سبعه
حدیث احرف سبعه

جنبه ای که برای حجیت قرائات سبع ارائه داده اند ، حدیث معروف « انزل القرآن علی سبعة احرف » است ، یعنی قرآن به هفت حرف نازل شده است تا اشاره ای باشد به قرائات سبع .

احرف را جمع حرف ، به معنای قرائت گرفته اند . ولی روشن خواهیم ساخت که حرف در این حدیث به معنای لهجه است . قبایل مختلف عرب با لهجه های گوناگون نماز می خواندند و قرآن را بر خلاف لهجه قریش که فصیح ترین لهجه های عرب است قرائت می کردند . برخی از صحابه معترض شده از پیامبر صلی الله علیه و آله پرسیدند چگونه است ، آیا باید تمامی عرب و تمامی مردم جهان طبق لهجه قریش تلاوت کنند ؟

فرمودند : « نه . قرآن به هفت لهجه نازل شده و به لهجه قریش اختصاص ندارد » . عددهفت کنایه از کثرت است و عدد خاص منظور نیست . اینک نظری به احادیث یاد شده از طرق فریقین می افکنیم ، نخست در روایات منقول از اهل بیت علیهم السلام ، سپس روایات اهل سنت :

صفحه 202