|
زندگينامه:
اينجانب سيّد احمد خاتمى در سال 1339شمسى در سمنان متولد شدم. پدرم مرحوم سيّد
مهدى مردى بسيار متديّن و غيرتمند بود و در ميان فاميل، ضربالمثلِ ايمان و تقوا به
شمار مىآمدمادرم خانم طيّبه سادات خاتمى خانمى متديّن و مأنوس با قرآن و دعا بوده
و هم اكنون در قيد حيات است.أبقاهااللّه.
خاندان خاتمى از سادات معروف سمنان بوده و جدّ اعلاى اين خاندان، مرحوم سيّد هاشم
به حدّى محبوب و مورد عنايت مردم بوده است . پس از اتمام دوره ابتدايى دروس طلبگى
را آغاز كردم. آنچه از اين دوره بهياد دارم تقيّد پدرم به نماز جماعت و جلسات
معنوى دعاى ندبه، سمات، كميل و...است كه مىتوانم بگويم: استخوانبندى اوّليّه
دينىِ اينجانب در همين جلسات الهى كه بهحقّ بوستانهاى بهشت بود، شكل گرفت.
بعد از اتمام تحصيل ابتدايى، در حدود يازده سالگى دروس طلبگى را درحوزه علميّه
سمنان شروع كردم. ناگفته نماند سه سال راهنمايى را بهطور متفرّقه در دو سال امتحان
داده، قبول شدم و مقدارى از دروس دبيرستان را هم خواندم، ولى در امتحانات شركت
نكردم. تا سال 1354شمسى دروس مقدّماتى را در آن حوزه از محضر حضرات آقايان حجّة
الاسلام و المسلمين سيّد محمد شاهچراغى و حجّة الاسلام و المسلمين محمد تقى نصيرى
آموختم و سپس در سال 1354شمسى مهرماه همان سالى كه رژيم طاغوت مدرسه فيضيّه و
دارالشّفاء را در اشغال در آورد وارد حوزه مقدّس قم شدم و بيشتر دروس خوانده شده
در حوزه سمنان را نزد مرحوم حجّة السلام و المسلمين مدرّس افغانى كه به تازگى از
نجف آمده بود و تبحّر بسيار خوبى در ادبيّات داشت، تجديد كرده، دو باره خواندم.
دروسىكه در حوزه علميّه قم تحصيل نمودم عبارتاند از:
شرح لمعه را از محضر حضرت حجّة الاسلام و المسلمين آقاى فاضل هرندى، اصول الفقه را
نزد حضرت حجّة الاسلام و المسلمين آقاى هادى مروى خراسانى، مكاسب را از محضر حضرات
آيات ستوده، خزعلى، اشتهاردى و بنىفضل، رسائل را از محضر حجّة الاسلام و المسلمين
آقاى موسوى، كفاية الاصول را از محضر حضرات آيات سيّد على محقّق داماد و دوزدوزانى،
شرح منظومه و تجريد را از محضر حضرت آيةاللّه حاج شيخ يحيى انصارى شيرازى و جناب
حجّة الاسلام و المسلمين آقاى دكتر احمد بهشتى فسائى، اسفار را از محضر فقيه متألّه
حضرت آيةاللّه جوادى آملى و آيةاللّه حاج شيخ ابراهيم امينى، اشارات را از محضر
فيلسوف و عارف معاصر حضرت آيةاللّه حسن زاده آملى، تفسير را از محضر حضرت آيةاللّه
مشكينى و حضرت آيةاللّه خزعلى، عهدنامه مالك اشتر نهجالبلاغه را از آيةاللّه حسين
نورى همدانى، يك دوره خارج اصول و بخشهاى زيادى از فقه را از محضر حضرت آيةاللّه
العظمى ميرزا جواد آقا تبريزى، خارج اصولِ جلد اوّل كفايه و بحث خارج اجاره را از
محضر آيةاللّه العظمى فاضل لنكرانى، مدّت هفت سال از درس فقه آيةاللّه منتظرى، نيز
از محضر حضرات آيات آيةاللّه العظمى ميرزا هاشم آملى، حضرت آيةاللّه العظمى وحيد
خراسانى و حضرت آيةاللّه العظمى شبيرى زنجانى استفاده كردم.
همچنين يكدوره بحثفلسفى شناخت را از محضرشهيد علّامه آيةاللّه مطهّرى در سال آخر
عمر مباركشان بهرهمند شدم كه محلّ تدريس آن در حسينيّه ارك قم بود.
در دوران تحصيل بيشترين حشر و نشر درسىام با حجج اسلام اخوان محترم سعيدى: حاج
سيّد محمد، حاج سيّد حسن و حاج سيّد حسين بوده است و حشر و نشر ويژهاى با مرحوم
حجّة الاسلام سيّد حسين سعيدى داشتم. او آيتى از اخلاص، صفا و معنويّت بود و فراقش
برايم بسيار سنگين بود. همچنين با آقايان حجج اسلام حاج شيخ نجم الدّين طبسى
(مؤلّف النّفى و التغريب و موارد السّجن فىالنصوص و الفتاوى)، حاج شيخ محمد قائينى
نجفى (نوه مرحوم حاج شيخ عبدالرّزاق كه از شاگردان مرحوم آيةاللّه العظمى حاج شيخ
عبدالكريم حائرى بودند)، محمد رحمانى زروندى نيشابورى، اينجانب نه براى خود
شخصيّتى علمى و نه اخلاقى مىبينم، امّا همين اندكى هم كه از اين مقولات دارم،
مديون هدايتهاى عالمان وارسته دينى هستم. در آغاز طلبگىام حضرت آقايان حجّة
الاسلام و المسلمين حاج شيخ محمد تقى نصيرى و حجّة الاسلام و المسلمين سيّد محمد
شاهچراغى تلاش شايسته تقديرى در پرورش بنيه علمى و اخلاقى حقير داشتند بهويژه آقاى
شاهچراغى تقريباً در آغاز طلبه شدن بنده از نائين به سمنان آمدند. هم هدايتهاى
علمى ايشان بهويژه در متون معارف قرآنى و حديثى و هم منش متواضعانه و اخلاقى ايشان
در روحيّه بنده تأثير بهسزايى داشت.
وقتى كه به قم آمدم، سخت كوشى استاد آيةاللّه ستوده و تشويق ايشان و سلوك بسيار
ارزشمند اخلاقى استاد آيةاللّه شيخ يحيى انصارى شيرازى و سلوك الهى فقيه متألّه
آيةاللّه جوادى آملى و آيةاللّه حسن زاده آملى در اينجانب بسيار تأثير داشته و
كارگشا بوده است. رفاقت و حشر و نشر با جناب حجّة الاسلام و المسلمين آقاى محسن
قرائتى و همكارى با ايشان در برنامههاى تلويزيونى و تأليف برخى از كتابها در
سادهگويى و ساده نويسى براى بيان معارف اسلامى و سخن گفتن در حدّ فهم عموم إنا
معاشر الأنبياء أمرنا أن نكّلم الناس على قدر عقولهم بسيار مؤثّر بود. بهويژه
برخى از نكات اخلاقى ارزشمندى كه با عمل و رفتار خود داشتند، خاكى بودن و تواضع
ايشان براى بنده الهام بخش بود. انس با درس تفسير حضرت آيةاللّه آقاى مشكينى و حضرت
آيةاللّه آقاى خزعلى از بركاتى بود كه در دوره تحصيل، خداوند عنايت فرمود. اگر
بركتى در بعد علمى و اخلاقى نصيبم شده به بركت تلاش اين بزرگواران و برخى ديگر است
كه نام مباركشان به يادم نمانده است.
از آغاز كودكى مىديدم كه مرحوم پدرم چه نفرتى از رژيم طاغوت دارد و شخصيّت سياسى
بنده با اين حال و هوا شكل گرفت. بعد كه طلبه شدم، حجّةالاسلام و المسلمين آقاى
شاهچراغى در انتقال مفاهيم انقلاب به بنده كه دوره كودكىام را مىگذراندم، بسيار
مؤثّر بود. زمانى كه به قم هجرت كردم، فضاى انقلابى قم ما را با انقلابيون بهويژه
برخى از علماى بزرگى كه آن روزها در تبعيد بودند و آزاد شدند مأنوس كرد و همين سبب
شد كه از زمان شهادت مرحوم آيةاللّهحاج آقا مصطفى خمينى(ره) بهطور فعّال در حدّ
توانِ اندكِ خود، وارد ميدان مبارزه شوم. فضاى انقلابى كشور، بهويژه حوزه علميّه
قم تأثير مهمّى در بعد سياسى بر منداشت. هم اساتيد انقلابى مثل حضرت آيةاللّه
مشكينى و حضرت آيةاللّه خزعلى و هم سخنرانىهاى انقلابى كه در قم مىشد تأثير
شايان توجّهى در اين بنده ناچيز داشت.
در اينجا لازم مىدانم از خطيب گرانقدر جناب حجّة الاسلام شيخ محمد تقى عبدوست
ياد كنم كه هم در فنّ خطابه از ايشان بهرهمند شدم و هم در مسائل سياسى، شجاعت و
شهامت ايشان قبل از انقلاب ضربالمثل بود و رفاقت و انس با ايشان تأثير خوبى بر من
در مسائل سياسى داشت.
گفتنى است در فنّ خطابه بهره فراوانى نيز از خطيب توانا حجّة الاسلام و المسلمين
جناب آقاى فلسفى(ره) بردم. در جلساتى كه در شبهاى پنجشنبه در دفتر تبليغات بر پا
بود و گروهى از برجستگان از خطبا در آن شركت مىكردند آموزش عملى ارزندهاى براى
خطبا داشت.
در آستانه پيروزى انقلاب، حضور در درسهاى شهيد علّامه آيةاللّه مطهّرى(ره) در
حسينيّه ارك، تأثير ارزشمندى در اين بنده ناچيز در جهت شناخت تفكرات التقاطى و
انحراف آنان، بر جاى گذاشت در تمامى اين مباحث از نكتهاى كه هرگز نمىتوان گذشت كه
بنده و امثال بنده تمام حيات سياسى، اجتماعى و اخلاقى خود را مديون آن سفر كرده كه
صدها قافله دل همره او است يعنى حضرت آيةاللّه العظمى امام خمينى(ره) هستيم كه
بهحقّ احياگر نفوس بود و هدايتگر انسانها به صراط مستقيم. بحمداللّه از آغاز
طلبگى بانام مقدّس او و راهش آشنا شدم و از آغاز بلوغ تا پايان عمر مبارك آن عزيز،
مقلّدش بودم. جزاهم اللّه خيراً.
كتب:
1.ابعاد جنگ در فرهنگ اسلام
2.سيماى نفاق در قرآن
3.رسالت خواص
.4عبرتهاى عاشورا
5.مديريّت در قرآن و حديث
6.شايعه از نظر قرآن و حديث
7.اخلاق سياسى
8.سيرى در سيره سياسى امام على(ع)
9.امر به معروف و نهى از منكر(دو جلد)
10.سيماى حماسى امام سجّاد(ع)
11.سازماندهى و تشكّل در سيره امام هادى(ع)
12.نگاهى به مبانى تفكر امامخمينى پيرامون ولايت فقيه.
13. تفسير سوره الرحمن و واقعه
14. حوزه علميه هستها و بيدها
15. سيره سياسي امير المومنين دو جلد
16. آسيب شناسي مجالس ديني
17. شرح زيارت جامعه کبيره که به صورت سلسله مقالات چاپ شده و چاپ دوم در آستانه
چاپ است
کتب زير چاپ
1. سيره علوي (مباحثي که در راديو معارف گفته شده است)
2. سيره نبوي
3. سيره فاطمي
مقالات:
1. تشنگان قدرت / پاسدار اسلام 213ش1
2. روشهاي مخالفت پيمان شکنان / پاسدار اسلام 215ش2
3. روشهاي حق ستيزي / پاسدار اسلام 217ش3
4. ضرورت و مشروعيت رهبري از ديدگاه امام علي(ع)/حکومت اسلامي 17ش4
5. اخلاق اجتماعى در قرآن
6. قرآن و عدالت
7. حزب اللّه از نگاه قرآن
8. جامعه نمونه در قرآن
9. خانواده نمونه در قرآن / مجموعه مقالات در روزنامه كيهان
10. آداب در قرآن (در مقاله)/ روزنامه اطلاعات
11. عشق به خداوند
12. بصيرت
13. انقطاع إلى اللّه و توكّل و آثار آن
14. بيمارىهاى دل
15. بيمارىهاى اخلاقى
16. نگاه گناه آلود
17. ريشه گناهان
18. تنبلى علل ناكامى
19. پيرامون شب قدر و آداب آن
20. نگرانى وراه زدودن آن / روزنامه كيهان
21. اخلاص(نه مقاله)
22. تهذيب نفس( حدود بيست مقاله در هفتهنامه سپهر منتشر شده است)
23. وحدت و تفرقه و عوامل آن
24. هتك شخصيّت، بدگمانى، تجسّس، غيبت
25. تواضع و جلوه آن
26. حريم پدر و مادر و وظيفه آن
27. حريم مؤمنان
28. توصيهاى مهم در روابط اجتماعى
29. آداب مجلس
30. كمك به مستمندان و ويژگىهاى انفاق ارزشمند
31. رفاقت و دوستى و آداب آن
32. استقامت و نقش آن
33. اصلى ترين رسالت والدين
34. ويژگىهاى شوهرنمونه
35. ويژگىهاى همسر نمونه
36. انتقاد و انتقادسازنده
37. (اين مجموعه مقالات در روزنامه كيهان به مناسبت ايّام ماه مبارك رمضان به چاپ
رسيده است)
38. سخنى پيرامون سيره پيامبر(ص)
39. سيره پيامبر در رابطه با خداوند
40. سيماى امام على(ع) در نهج البلاغه
41. اخلاق اجتماعى امام على(ع)
42. على در قرآن
43. امام على(ع) و شوق شهادت
44. شهادت از ديدگاه امام على(ع)
45. هشت ويژگى امام على(ع)
46. امام على(ع) و انجام تكليف الهى
47. امام على(ع) و عدالت
48. امام على(ع) الگوى بردبارى مجموعه مقالات در روزنامه كيهان
49. رهبرى و مشروعيّت آن از ديدگاه امام على(ع) حكومت اسلامى
50. روشن بينى امام على(ع) مجلّه پاسدار
51. جامعيّت امام على(ع)/ ره توشه
52. ناكثين در نهج البلاغه
53. درسهايى از مكتب فاطمه(س)
54. سيماى فاطمه(س) از ديدگاه امامخمينى(ره)(اين دو مقاله در كنگره بزرگداشت
منزلت زن عرضه شد و در روزنامه كيهان نيز به چاپ رسيده است)
55. پيرامون صلح امام مجتبى(ع)
56. اخلاق اجتماعى امام مجتبى(ع)
57. امامان شيعه(ع) و نهضت عاشورا (پنج مقاله)
58. عبرتهاى عاشورا (سه مقاله)
59. سيماى حماسى امام سجاد(ع) / ره توشه
60. امام صادق(ع) و نهضت فرهنگى/ روزنامه كيهان
61. انتظار و آثار سازنده آن
62. عصر عزّت اسلام
63. ويژگىهاى ياران مهدى(ع) روزنامه كيهان
64. ويژگىهاى ممتاز امام خمينى(ره) روزنامه رسالت
65. قرآن از ديدگاه امام خمينى(ره) (دو مقاله)/ روزنامه كيهان
66. امام خمينى(ره) و جوانان / پاسدار اسلام
67. غروب خورشيد فقاهت (زندگىنامه آيةاللّه العظمى گلپايگانى) / روزنامه کيهان
68. علّامه طباطبائى اسوه اخلاق و ولاء/ مجلّه پيام انقلاب
69. شهيد مطهّرى شهيد مبارزه با التقاط/ مجلّه پيام انقلاب
70. فقه سياسى از ديدگاه شيخ مفيد/ كنگره شيخ انصارى
71. فقه الاخلاق از ديدگاه شيخانصارى/ كنگره شيخ انصارى
72. نقش زمان و مكان در فقه/ كنگره امام خمينى و نقش زمان و مكان در فقه
73. پيرامون نماز/ پاسدار اسلام
74. نقش رهبرى كنگره امام و نهضت عاشورا
75. سخنى با مدّاحان اهل بيت روزنامه جمهورى اسلامى
76. مباحثى پيرامون شيوه تحصيل در حوزه علميّه روزنامه جمهورى اسلامى
77. مجموعه مقالات پيرامون ماه مبارك رمضان روزنامه كيهان
78. مجموعه مقالات پيرامون جنگ از ديدگاه قرآن و حديث مجلّه پيام انقلاب
79. مجموعه مقالات پيرامون سيره سياسى امام على(ع) پاسدار اسلام
80. مجموعه مقالات تحت عنوان مدخلى بر سيره امامان شيعه(ع) نشريه كوير
81. پاسخ به بيانيّه مجمع روحانيون مبارز روزنامه رسالت و هفته نامه شما
82. صفات و ويژگىهاى پيامبر(ص) در قرآن
83. خاتميّت
84. امامت
متفرقه:
آثار به چاپ نرسيده
1. سيره نبوى(ص)
2. سيره امامان(ع)
3. شرح دعاى مكارم الاخلاق
4. اخلاق
5. كتاب الحج
6. كتاب القصاص
7. كتاب الديات
8. بحثى پيرامون صلات مسافر
9. الاسير فى الفقه الاسلامى
10. تقريرات دروس اساتيد
آثار در دست چاپ
1.مجموعه چهارده مقاله پيرامون امام على(ع)
2.مجموعه مباحث اخلاقى
3.تربيت در مكتب انبيا
4.مجموعه مباحث پيرامون امام زمان (عج) تدريس شده در مدرسه حجّتيّه
5.مجموعه مباحث پيرامون ولايت فقيه تدريس شده در مدرسه حجّتيّه
6.اسباب النّزول
7.مبانى تربيت اسلامى
8.رسالهاى پيرامون ولايت مطلقه فقيه
9.خانواده از ديدگاه اسلام.
ب) مصاحبهها، سخنرانىها و نوارها
1.مصاحبه با مجلّه پيام حوزه در باره حوزه 2.مصاحبه با روزنامه كيهان در باره حوزه
3.مصاحبه با روزنامه رسالت در زمينه اصلاحطلبى 4.مصاحبه با روزنامه رسالت در باره
نوروز 5.سخنرانى در مجموعه تحصّن 6.مصاحبه در باره آقاى فلسفى، نشريه بلاغ مبين
7.تساهل و تسامح دينى چاپ شده در كتاب تسامح آرى يا نه؟ 8.امر به معروف و نهى از
منكر چاپ شده در مجموعه نظارت صالحان 9.اسلام و مقتضيات زمان چاپ شده در روزنامه
اطلاعات و... 10.مصاحبه پيرامون امام على(ع) كه در روزنامه جوان چاپ شد.
گفتنى است در بسيارى از موارد، درسهاى تفسير، تاريخ و نهجالبلاغه بنده ضبط شده
است كه اكنون حدود 1280 نوار از درس تفسير آن در دسترس است.
همچنين نوار درسهاى سيره پيامبر(ص)، سيره امام على(ع)، سيره حضرت زهرا(س)، سيره
امام حسن(ع)، سيره امام حسين(ع) تا امام زمان (عج) نيز موجود است كه متأسّفانه به
خاطر نداشتن امكانات از كيفيّت پايينى برخوردار است و برخى از نوارها نيز مفقود شده
است.
نيز برخى از نوارهاى درسهاى نهج البلاغه و نوار درسهاى متفرّقه در ماه مبارك
رمضان نيز موجود است.
ج) تدريس
از سال 1363شمسى تدريس عمومى دروس حوزهاى را آغاز كردم و تاكنون چهارده دوره
معالمالاصول، سه دوره شرح لمعه، سه دوره رسائل، هفت دوره اصول الفقه، دو دوره تمام
مكاسب، چهار دوره كفايه، تدريس نمودهام و در ايّام تعطيل نيز دروس شرح تجريد، شرح
باب حادىعشر و درايه شهيد ثانى را براى طلّاب مىگفتم.
حدود شش سال است كه خارج اصول تدريس مىكنم و چهارمين سالى است كه به تدريس خارج
فقه مشغولم و دوازدهمين سالى است كه درس تفسير شبها بعد از نماز مغرب و عشا براى
طلّاب دارم كه - بحمداللّه - تاكنون علاوه بر تفسير جزء آخر قرآن و تفسير سوره
مسبحات و سوره حجرات و لقمان، منافقون، از جزء اوّل قرآن تا جزء ششم تفسير شده است
كه به لطف خداوند نوار كاست همه اين دروس موجود است و تا اين لحظه كه اين سطور را
مىنگارم 1300 جلسه درس تفسير داشتهام و به بركت قرآن كريم پيوسته اين درس مورد
اقبال دوستان طلبه بوده است و همچنان هست و چهاردهمين سالى كه درس سيره پيامبر و
ائمّه را روزهاى پنجشنبه براى طلّاب محترم در مدرسه فيضيّه دارم كه سال گذشته دوره
اوّل اين بحث با اتمام مباحث سيره امام زمان(عج) پايان پذيرفت و در سال جارى تحصيلى
سيره امام على(ع) را براى بار دوم با روشى جديد و مباحثى نو آغاز كردهايم، از
خداوند متعال توفيق اتمام اين دوره را نيز دارم تا - انشاءاللّه - پس از آن
بتوانيم دورهاى مفيد از سيره امامان(ع) را به صورت مكتوب تقديم شيفتگان خاندان
عصمت و طهارت بنمايم.
1. حوزهها و مراكز تدريس
بيشترين تدريس بنده در حوزه قم و در مدرسه فيضيّه بوده است. دو ترم در رشته
تخصّصى، درس تفسير گفتهام: يك ترم در باره تحريف ناپذيرى قرآن و ترم ديگر،درباره
اسباب النّزول.نيزدر دانشكدهشهيدمحلّاتى، فقهسياسى تدريس مىكنم.
تاكنون در مدارس و اماكن ذيل تدريس داشتهام:
1.مدرسه مرحوم آيةاللّه العظمى گلپايگانى 2.مدرسه خان 3.مسجد فاطميّه (مسجد
آيةاللّه بهجت) همچنين در ساليان اخير تمامى دروس بنده در مدرسه فيضيّه برگزار
مىشود.
2. ارتباط با مراكز علمى و تحقيقاتى
ساليانى است كه در هيئت مديره مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى عضويّت دارم.
گفتنى است اين مركز تحت نظارت عالى مقام معظّم رهبرى اداره شده و - بحمداللّه -
تاكنون در عرصه نرم افزارى علوم اسلامى، خدمات ارزندهاى عرضه كرده است.
مركز تحقيقات سپاه گاهى برخى جزوات خود را براى اظهار نظر برايم مىفرستند.
در مجلّه پاسدار اسلام نيز مقاله مىنويسم و در كميسيون سياسى - فرهنگى جامعه
مدرّسين حوزه علميّه قم عضويّت دارم و به عنوان استاد راهنما در مديريّت حوزه
علميّه قم و مؤسّسه پژوهشى امام خمينى در خدمت عزيزان طلبه مىباشم.
|