امام سجاد عليه السلام فرمود:
الا و ان ابغض الناس الى الله من يقتدى بسنة امام و لا يقتدى باعماله (1) .
هشدار كه منفورترين مردم نزد پروردگار،كسى است كه شيوه امامى را پيروى كند ولى از
سيره عملى او پيروى ننمايد.
براى«چگونه بودن»نياز به الگو داريم و نقش الگو در تربيت چنان روشن است كه نيازى به
بيان و توضيح نيست.
آنچه در اين الگوگيرى و اسوهيابى و تاسى به اخلاق اولياء الهى كارساز است،آشنايى با
جزئيات صفات ورفتار آنان،نه كليات.خوشبختانه در كتب حديث و سيره،نمونههاى رفتارى
پيامبر و امامان بصورت ريز و جزئى آمده است كه آشنايى با آنها بسيار سودمند است و گامى
جهتخودسازى و تعالى بخشيدن به جامعه است.
انسان در ديد ژرفنگر اسلام،بيابانگردى سرگردان و گمگشتهاى در تاريكزار زندگى نيست.او
كشتى شكستهاى شوربخت و نا اميد و اسير موجهاى بيمزا و هراس آفرين نمىباشد.
بلكه موجودى مسؤول است كه با مقصد و مقصودى مشخص با زاد و توشهاى كامل و
راهنمايانى درونى و برونى به سفرى پرداخته كه از صحراى عدم آغاز مىشود و تا بار يافتن به
لقاء الهى ادامه دارد.
تمامى نيروهاى خلقت،انسان را در اين سفر صادقانه يارى مىكنند و خداوند با لطف بيكران
خويش از راههاى گوناگون[به هدايت]پرداخته است و بهترينجايگاه جاودانه را در سراى
آخرت براى او مهيا كرده است.
انسان براى به دست آوردن نيكبختى خويش و سعادتمندى جامعه و رضايتخداوند بايد در
طول اين سفر چگونه زيستن را بياموزد و اين آموزههاى را در زندگى خويش بكار بگمارد.
اسلام عزيز براى پاسخگويى بدين سؤال بسيار اساسى دو شيوه را دنبال كرده است:
الف:بيان احكام و دستورهاى زندگى از آغاز تا فرجام
ب:ارائه الگوهاى تربيتى و نمونههاى عينى كمال بر اساس همين شيوه دوم در قرآن مجيد
بارها از پيامبران و ديگر انسانهاى والا سخن به ميان آمده،و از جنبههاى الگويى آنان ستايش
شده تا ديگران نيز به آنان تاسى بجويند.
در مكتب حياتبخش تشيع(اسلام راستين)معرفىاين الگوهاى الهى گستردهتر است و
پيشوايان معصوم كه بهترين اسوههاى و الگوهاى زندگىاند فرا روى چشمان باز و دلهاى آگاه
قرار دارد تا آنانكه مسؤوليت الهى و رسالت انسانى خويش را درك كردهاند و تصميم براى
رسيدن به چكادهاى فرازمند فضيلت و كمال دارند با درس گرفتن از آنان زيستنى
شرافتمندانه كه سعادت دنيا و آخرت را تامين مىكند در پيش گيرند.
رسول خدا صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام،اسوه بشريتاند و تبعيت عملى
از آنان رهنمون كمالجويان است.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود:
ادبنى ربى فاحسن تاديبى(2)
خداوند مرا تاديب كرده و ادبم را نيكو ساخته است.
ويژگى سيره معصومين در اين است كه مورد پسند و قبول پروردگار است و با اطمينان
مىتوان از آن پيروى كرد.اكنون به عنوان نمونهاى از درياى مواج و گرانقدر روايات،چهل
حديث از سيره هر يك از معصومين عليهم السلام به پيشگاه امت اسلامى عرضه مىشود.
اميد كه همه ما را چراغ راه و رهتوشه سفرى باشد براى رسيدن به سعادت دنيا و نيكبختى
آخرت.
در اين چهل حديث،از ميان انبوه روايات مربوط به سيره امام على عليه السلام به گزينش
پرداختهايم و از آن بوستان باصفا و دلانگيز،دسته گلى براى شما چيده و ارمغان آوردهايم،
باشد كه مطالعه آن،چشم دلمان را روشنتر سازد و رفتار ولى الله اعظم،الگوى زيستن ما شود
و رشته جانمان به عشق علوى پيوستهتر گردد،تا از اين راه به آن«مدار حق و عدالت»نزديكتر
شويم.