پژوهشكده حوزه و دانشگاه

مقدمه

پژوهشكده حوزه و دانشگاه در سال 1361 به منظور اجراى «طرح مقدماتى بازسازى علوم انسانى‏» تاسيس شد. اين طرح به دنبال تعطيل موقت دانشگاهها و در جهت تحقق اهداف انقلاب فرهنگى، تهيه و به تصويب ستاد انقلاب فرهنگى و جامعه مدرسين حوزه علميه قم رسيد و در نهايت، با تاييد امام راحل قدس سره اجراى آن بر عهده استادان حوزه و دانشگاه با مديريت و اشراف علمى حضرت آية الله مصباح يزدى نهاده شد.

مرحله اول

در اين مرحله، هدف اصلى، تقارن فكرى همكاران طرح بود كه اين مقصود در ضمن دو برنامه همزمان، برآورده مى‏شد:
1. تشكيل جلسات مشترك استادان و فضلاى حوزه و دانشگاه در پنج رشته «اقتصاد»، «حقوق و علوم‏سياسى‏»، «روانشناسى‏»، «جامعه‏شناسى‏» و «علوم تربيتى‏» به منظور بررسى سرفصلهاى دروس دانشگاهى و تهيه طرحواره‏هاى هر يك از رشته‏هاى ياد شده. نتيجه اين جلسات، شناسايى و تنظيم مسائل اساسى هر رشته و ارائه طرحهايى بود كه در مرحله بعد، محور تحقيقات گروهها قرارگرفت.
2. تشكيل كنفرانسهايى به منظور ارائه نظام‏مند بينشهاى اسلامى. در اين كنفرانسها، آشنايى بيشتر همكاران دانشگاهى طرح با اصطلاحات، مفاهيم و معارف اسلامى به منظور ايجاد تفاهم و نزديكى فكرى بيشتر براى كار مشترك پژوهشى، محور اصلى كار بود.

مرحله دوم

در اين مرحله، تحقيق پيرامون محورهاى تعيين شده در طرح، آغاز شد. بر اين اساس، اعضاى هر گروه چندين كميته تشكيل داده و هركميته عهده‏دار تحقيق در يك يا چند محور گرديد. مقالات تهيه شده در كميته‏ها در جلسات مشترك به نقد و بررسى گذارده مى‏شد و پس از آن، مجموعه مباحث در يك كنفرانس مورد نقد و بررسى قرار مى‏گرفت.مباحث فوق همراه با نقد و بررسى آن، براى صاحبنظران حوزوى و دانشگاهى فرستاده مى‏شد تا پيشنهادهاى اصلاحى خود را ارسال‏نمايند. نتيجه اين مرحله، تهيه بيش از دويست مقاله تحقيقى همراه با نقد و بررسى اساتيد حوزه و دانشگاه بود.

مرحله سوم

در اين مرحله، بازنگرى و تكميل جزوه‏ها و مقالات، به منظور تدوين آنها در قالب كتاب، آغاز شد و بخشى از آن مقالات پس از بازنگرى و اضافات كلى و با نگارشى نوين، انتشار يافت. در پى انتشار اين كتابها و پس از وقفه‏اى كوتاه، با تقويت گروههاى پژوهشى، روند تحقيقات شتاب بيشترى يافت.

دفتر همكارى براى ارتباط بهتر حوزه و دانشگاه از سال 1369 به صورت يكى از نهادهاى رسمى همكار با سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انسانى دانشگاهها (سمت) درآمد. مديريت پژوهشكده در بخش سياستگذارى متشكل از شورايى است مركب از رئيس و معاون پژوهشى سازمان سمت و رئيس دفتر و معاون پژوهشى و 3 نفر از اعضا پژوهشكده مى‏باشد. گروههاى پژوهشى پژوهشكده، از همكارى اساتيدحوزوى و دانشگاهى بعنوان هيئت علمى، عضو گروه كارشناس و مشاور برخوردار است.