مجلات >تربيت اسلامي>شماره 8

ديباچه

در اين هنگامه كه سرعت اعجاب برانگيز تحولات و پيشرفت‏ها در همه زمينه‏ها مخصوصاً در حوزه‏هاى مختلف علوم، فرد را در مرحله تصميم‏گيرى دچار بهت و سردرگمى مى‏كند، عالمان و فرهيختگان علوم مختلف بنابر ضرورت حفظ هويت خود و توانايى پاسخگويى، ناچارند با متابعت و همسوئى با اين تحولات به آخرين يافته‏هاى علمى دست يابند تا جوابگوى نيازها و پرسش‏هاى جامعه زمان خود باشند. از مجموعه اين علوم، علوم تربيتى از اهميت ويژه‏اى برخوردار است؛ زيرا موضوع آن انسان، اين موجود هزار لاى بطن در بطن و بهترين محصول دستگاه صنع خداوندى است كه رسيدن او به تعالى و كمال كه هدف عالى آفرينش است به ساز و كارهاى ويژه و پيچيده‏اى نيازمند است.

خداوند سبحان در باب هدف آفرينش در قرآن مى‏فرمايد «و ما خَلَقتُ الجنَ و الانس اِلا لِيَعبُدُون»(1). بزرگان واژه «يعبدون» را در اين آيه به معنى «يعرفون» تفسير كرده‏اند بدان معنا كه غايت و هدف هستى عرفان و شناخت ذات اقدس حق است. بديهى است اين مهم ميسر نخواهد شد جز با برنامه و راهكارهاى مشخص كه همان اساليب تربيت اسلامى‏است.

از آنجا كه اين انسان آزاد و در عين حال در بند هزاران قيد، جز با رهيدن از قيود به قله تعالى و كمال نمى‏رسد، مهم‏ترين قدم در مسير صحيح تربيت او اين است كه قيود مانع از رشد او را بشناسيم سپس با شيوه‏هاى نو و بديع و علمى به مقتضاى زمان و مكان راههاى رهايى را شناسايى و پيشنهاد كنيم. قيود دست و پاگير نهفته در درون آدمى دو دسته‏اند:

الف) كشش‏هاى نياز ساز، ب) نيازهاى بدون كشش.

هر كدام از اين قيود به نوبه خود مصاديقى دارد، از جمله مصاديق دسته اول كشش‏هاى جنسى است. اين كشش‏ها گاه فرد را چنان در چنگال خود مى‏فشارد كه زندگى عادى او را تحت‏الشعاع قرار داده و در طى كردن مسير كمال اختلال ايجاد مى‏كند. اگر شرط موفقيت در درمان هر اختلال را شناخت دقيق علت آن بدانيم پس براى پيشگيرى از بروز يا درمان اختلالات ناشى از روشهاى غلط در كنترل و يا بكارگيرى غريزه جنسى بايد چيستى، چرايى و چگونگى استفاده صحيح از اين غريزه جنسى را با روش علمى، استدلالى به معناى تبديل كيفيات به كميّات بررسى نمائيم تا نه تنها به شناختى واقع بينانه و دقيق دست يابيم و افراط‏ها در استفاده و تفريط‏ها در منع از توجه به اين غريزه خدادادى موجب تباهى نشود بلكه نگاه صحيح به غريزه جنسى عاملى در جهت پيشرفت و ارتقاى سطح جامعه در همه زمينه‏ها باشد؛ چنانكه از كلام معصوم بر مى‏آيد هر آنكس كه با مسايل جنسى خود برخوردى ناصواب داشته باشد، از مسايل عبادى هم باز مى‏ماند.(2) اميد است نوشتار حاضر بتواند رهنمودى در جهت تحقق اين مهم باشد.

اِن شاءَ الله

دكتر على اصغر كاكو جويبارى

رئيس پژوهشكده تعليم و تربيت



1. سوره زاريات، آيه 56 .

2. وسائل الشيعه.