43

الف. اُنس با خدا در گفتار بزرگان

هيچ كس و هيچ چيز جز خدا تشنه كامان معرفت را سيراب نمى‏كند. سينه‏اى كه خالى از ذكر خدا باشد، چون مَحكمه‏اى است كه قاضى ندارد. ايمان به خدا، آثار نيك فراوان دارد، چه از جهت توليد بهجت و انبساط، و چه از نظر نيكو ساختن روابط اجتماعى، و چه از نظر كاهش و رفع ناراحتى‏هايى كه لازمه ساختمان اين جهان است. ديانت من، عبارت است از يك سلسله ستايش نارسا و ناقابل، نسبت به روح عظيم و شبى‏نهايتى كه خود را بر مشاعر ضعيفِ ما ظاهر مى‏سازد.به اعتقاد من، اين ايمان و درك عميق درونى و اين حسّ همگانى، قوى‏ترين و شريف‏ترين سرچشمه تحقيقات علمى در جهان است. حق تعالى به داوود(ع) وحى فرستاد كه اگر روى گردانندگان از من بدانند كه انتظار من از ايشان و رِفق من با ايشان و شوق من به ترك معصيت ايشان چه اندازه است، هر آينه از اشتياق من بميرند و بند بندشان از هم جدا شود، از شدّت دوستىِ من. عروج به مبدأ و منشأ عالم كه عارفانْ آن را «خدا» مى‏نامند، يك ضرورت است.ما بايد خود را از ماوراى زمان و مكان به دنياى ديگر بكشانيم و اين مدارهاى بى‏پايان را پشت سر بگذاريم. نمى‏دانم آيا پيامبران، پيامى بالاتر و محورى‏تر از اين داشته‏اند كه : «اى بشر! آفريننده مهربان تو، دوستت مى‏دارد و خود، شايسته دوست داشتن است؛ خوش‏بختى تو را مى‏خواهد و يك‏رنگى و همراهى تو را مى‏طلبد»؟! من با همان حسّى كه نقص وجود خود را احساس مى‏كنم، وجود كاملى را در جهان يافته‏ام كه فطرتاً بدان تمايل دارم و عقيده دارم كه خدا خود، اين شجرِ شعور را در باغستان وجود من نشانده است. پرنده تنهايى اسير قفس، آوازهايش را براى كه مى‏خوانَد؟ جز براى كسى كه آواز زيبا را در جان و زبان او نهاده است؟ و جز براى كسى كه آشناى
 

44

هر غريب تنهاست؟

انسان مؤمن، در ذكر دائم است؛به اين معنا كه نه فقط زبانش، بلكه دل و جان و ذهن و خاطر و قلمش همه به ياد خدا و غرق مؤانست با اوست و چون نيّتش در زندگى قُرب به خداست، ولو مشغول عبادت ظاهرى و ذكر گفتن به زبان نباشد، عملش و حتّى خوابش عبادت است و سخنش ذكر است. دل مردمان پرهيزگار، آينه آسمان‏هاست. اى خداى بزرگ! آن قدر به ما عظمت روح و تقوا عطا كن كه همه وجود خود را با عشق و رغبت، قربانى حقيقت كنيم.خدايا! آن چنان تار و پود وجود ما را به عشق خود عجين كن كه در وجودت محو شويم. چندان كه تعلّق خاطر آدميزاد به «روزى» است، اگر به «روزى ده» بودى، به مقام، از ملائكه درگذشتى. سعدى (گلستان)
با آن همه سختىِ اين سفر (حج)، غُلغله آدم‏هاى سفيد و سياه و زرد، همهمه زبان‏ها و لهجه‏هاى گوناگون، انبوه حاجى‏هاى پير و جوان و فقير و غنى، و... به تو مى‏فهمانَد كه كسى بى‏دعوت نيامده است و اين حسّ شيرين تقرّب، مائده‏اى آسمانى است. ما تنها با توانايى‏هاى شخصىِ خود، پيروز نخواهيم شد؛ بلكه براى روشن كردن راه زندگانى، نيازمند نيروهاى آسمانى و پرتو گرفتن از فيض ربّانى هستيم. بيشترِ ماها را از خدا ترسانده‏اند.وقتى هم مى‏فهميم مى‏شود با خدا رابطه مهر و محبّت برقرار كرد، فكر مى‏كنيم كه ديگر دير شده است، و تازه آداب آن را هم بلد نيستيم.در حالى كه خودش آيين اين مهرورزى را به پيامبر، وحى فرموده است. به علاوه، پيامبر با گفتار و رفتارش، نمونه عملىِ دوستى خدا و بنده است. 

ب.اُنس با خدا در شعر شاعران

 

45

صبح، انعكاس لبخند توست...
آن قسمت از زمين كه نام تو را نبُرد،
يخبندان است.