مجلات >حديث زندگى>شماره 23

گفته‏ها ـ نوشته‏ها

به كوشش: حسين پورشريف

دين و آزادى در گفتار بزرگان:

بنده غير خودت مباش؛ چرا كه خداوند، تو را آزاد آفريده است.

حضرت على(ع)

اگر دين نداريد، لااقل، آزاده باشيد.

امام حسين(ع)

و چون به خانه‏هاى شما هجوم آوردند، هر كه شمشيرى ندارد، قباى خويش بفروشد و شمشير بخرد.

مسيح(ع)

خدا آزادى را به كسانى كه در جستجوى آن هستند، مى‏دهد.

وبستر

به مردم ايران، فرصت بدهيد تا آگاهانه و آزادانه، خود را بر مبناى معيارهاى اسلامى بسازند و اين خودسازى را بر مردم ما تحميل نكنيد. انسان، عاشق آزادى است. مى‏خواهد به دست خود و با انتخاب خود، خود را بسازد.

دكتر بهشتى

آزادى حقيقى، آن نيست كه هر چه ميل داريم، انجام دهيم؛ بلكه آن است كه آنچه را كه حق داريم، انجام دهيم.

ويكتور كُرزن

هرچه قفس، تنگ‏تر، آزادى، شيرين‏تر!

مَثَل آلمانى

حقيقت، حرّيت و آزادى، عبارت است از: مسئوليت شخص در پيشگاه وجدان و قلب.

برنارد روسن‏پييِر

حضرت آدم، سرور و بنده نزاد؛ چرا كه خداوند، همه مردمان را آزاد آفريده است.

حضرت على(ع)

آزادى، مذهب نوينى است؛ مذهبِ عصر ما.

هاين‏ريش هاينه

بشرى كه حق اظهار عقيده و بيان فكر خود را نداشته باشد، موجودى زنده محسوب نمى‏شود.

مونتسكيو

دين، به مردم ياد مى‏دهد كه چگونه آزادمنش، شرافتمند و بزرگوار باشند.

ژابرت

خدايت آزاد آفريد؛ آزاد باش!

محمد منصور

قبل از هر آزادى‏اى، به من نعمت آزادىِ دانستن، فكر كردن، باور كردن و از روى حق و وجدانْ سخن گفتن را عطا كنيد.

ميلتون

تنها آزاد شدن از چنگ حكومتى كه به قهر و غلبه، تسلط يافته، كافى نيست؛ بايد روحاً و فكراً هم آزاد بود! وگر نه، مادامى كه مردم از آزادى معنوى بهره‏مند نباشند، هزارگونه گرفتارى و اسارت و قيد و شكنجه براى خود خواهند ساخت كه بدتر از فشار يك حكومت مستبد باشد.

حسين‏على راشد

جاى شكّ و شبهه نيست كه فضايل انسانى، همه بسته به آزادى است. در خاك حاصل‏خيز آزادى است كه ملكاتِ فاضله انسانى، ريشه مى‏گيرد و پرورش مى‏يابد.

چارلز فوكس

اسلامى كه ما مى‏شناسيم و اسلامى كه از متن قرآن و سنّت پيامبر سرچشمه گرفته، هيچ‏گونه آزادى‏اى را محدود نمى‏كند. هر جمعيتى كه بخواهد آزادى مردم را در انتقاد و بحث، محدود كند، اين اسلام را نشناخته است.

آية‏الله سيدمحمود طالقانى

زنان نجيب را نبايد بى‏جهت در خانه، محبوس ساخت.

مَثَل ايرلندى

هر كه مرا حرفى بياموزد، مرا بنده خويش مى‏سازد.

حضرت على(ع)

آزادى، بزرگ‏ترين موهبتى است كه خدا به انسان عطا كرده و در قبال آن، تمام نعمت‏هاى ديگر، پوچ و بى‏مصرف است.

ايكنيتوس

هر دين مى‏خواهد كه به امر خداوند، طبيعت انسانى را رام كند و نظم دهد؛ امّا دين، وقتى مى‏تواند وظيفه خود را به خوبى ادا كند كه مردم، خود با ميل و رغبت، خودشان را تسليم كنند و با وجود اين، آزادى خود را نيز نگاه دارند.

گينرو

مجبور كننده مردم به راه اسلام نباشيد. به‏طور مسلّم، آن اسلامى ارزش دارد كه از درون انسان‏ها و عشق انسان‏ها بجوشد و بشكفد.

دكتر بهشتى

زمانى آزاد خواهيد بود كه غم‏ها و تلاش‏هاى روزمرّه زندگى، كمربند تلاش و عمل را بر قامت شما ببندد و سختى‏ها و شوربختى‏ها، روى دوش شما سنگينى كند؛ ولى آگاه باشيد تا خود را از زير بارهاى سنگين آن، رها سازيد!

جبران خليل جبران

ملّتى كه حقوق ملّت ديگرى را غصب مى‏كند، هرگز خود، از نعمت آزادى، بهره‏مند نيست.

چِرنيشِفْسكى

بدون آزادى وجدان، هيچ آزادى‏اى نمى‏تواند وجود داشته باشد. همه آزادى‏هاى ديگر از روى تكامل طبيعى از وجدان، زاييده مى‏شوند.

كريستين بوبن

وجدان، تحصّن‏گاه غيرقابل تعرّض آزادى انسان است.

ناپلئون

تا بشر، روحاً و معناً آزاد نشود، يعنى رفاه فكر و علوّ همت و قوّه گذشت از علايق جزئى در وى پيدا نشود، نمى‏تواند آزادى اجتماعى و سياسى به دست آورد. هر ملّت به هر اندازه، اخلاقش عالى‏تر است، بهره‏اش از آزادى، بيشتر و هر قدر اخلاقش پَست‏تر است، بدون شك، از آزادى، محروم‏تر است.

حسينعلى راشد

كسى شايسته آزادى است كه هر روز بتواند بر هوس‏هاى خود، چيره شود.

گوته

دين و آزادى در شعر شاعران:

كيست مولا؟ آن كه آزادت كند

بند رقيّت ز پايت وا كَنَد؟

چون به آزادى، نبوّت، هادى است

مؤمنان را زَانبيا آزادى است

مولوى

جانت آزادى نيابد جز به علم از بندگى

گر بدين بُرهانت بايد، شو به دين اندر نگر!

ناصرخسرو

در عُمر، هزار كعبه آباد كنى،

به زان نبود كه خاطرى شاد كنى!

گر بنده كنى ز لطف، آزادى را

بهتر كه هزار بنده آزاد كنى!

ابوسعيد ابوالخير

چند دام از زهد سازى و دم از طاعت زنى

ما هم از دام تو دوريم و هم از دم فارغيم

لاف آزادى زنى با ما مزن بارى كه ما

از اميد جنّت و بيم جهنّم فارغيم

خاقانى شروانى

به سرو گفت كسى ميوه‏اى نمى‏آرى

جواب داد كه آزادگان، تهى‏دست‏اند.

سعدى

چه سودْ صحبت شاهان، چو نيست آزادى

چرا دهيم گران‏مايه وقت را ارزان؟

به رنج گوشه‏نشينى و فقر، تن دادن

بِهْ از پريدن بى‏گاه و داشتنْ غم جان!

پروين اعتصامى