فاصله نسل‏ها

زهره مهرنوروزى

در عصر حاضر، «تبليغات»، آن چنان پيچيده است كه در مقايسه با گذشته، در شيوه و حجم، بى‏مانند است. امروزه، تبليغات و اعمال فشار، آن چنان به‏هم آميخته‏اند كه مرز بين اين دو مشخص نيست. از سوى ديگر، نسل امروز، قبل از آن‏كه فرهنگ خود را به درستى بشناسد، مورد هجوم تبليغات گسترده قرار مى‏گيرد و همين امر، آفتى براى ذهن پويا و خلّاق آنان است.

قطعاً نسل گذشته به دليل اين كه در فضاى بسته‏ترى قرار داشت، هرگز با اين مشكل به صورت جدّى مواجه نبوده است؛ امّا نسل امروز در يك گسست تاريخى قرار دارد، به طورى كه خود را با ارزش‏ها و عقايد ملتش بيگانه مى‏بيند. شكاف بين دو نسل، در حال عميق شدن است و نسل نو، كمتر به خانواده وابسته است، در تصميم‏ها مستقل عمل مى‏كند و بيشتر وقتش را با گروه همسالان مى‏گذراند، مصائلش را با پدر و مادر مطرح نمى‏كند و با آنها احساس غريبى مى‏كند.

فاصله نسل‏ها يك واقعيت است؛ امّا نسل جوان امروز نيز در انديشه كشف و كسب هويّت خود است؛ ولى در برابر جاذبه گوناگون و تضادهاى موجود، ناتوان گشته است. در آغاز هزاره سوم و عصر توسعه و تكنولوژى (فنّاورى)، فرهنگ غرب، يكى از غالب‏ترين فرهنگ‏ها در سطح جهان است؛ فرهنگى كه براى نسل نوخواه و تجددگراى امروز، پر جاذبه است.

يكى از عواملى كه فرهنگى را جهانى مى‏كند، پيشرفت علمى و فنّى صاحبان آن است كه به آنان امكانات پيشرفته‏اى داده است كه با تبليغات و انتقال تكنولوژى، بر فرهنگ مادى و معنوى ديگران اثر گذار باشند.

نگرانى پدر و مادرها و دولت‏ها به جاست و بايد با توجه به خواسته‏ها، نيازها و نيروى جوانان، راه‏حل‏هاى كوتاه مدت و دراز مدّتى طراحى و اجرا كنند كه قطعاً توسعه علم و فنّاورى، از آن جمله است؛ نكته‏اى كه سال‏ها قبل، اقبال لاهورى تذكر داده بود:

علم و فن را اى جوان شوخ و شنگ

علم مى‏بايد نه ملبوس فرنگ

قدرت مغرب، از علم و فن است

از همين آتش چراغش روشن است.