كتاب‏خانه زندگى

به كوشش: فاطمه بيات

درمان افسردگى (سرماخوردگى روانى)، گيليان باتلر و تونى هوپ، ترجمه: كوشيار كريمى طارى، تهران: نسل نوانديش، پنجم، 1383، 112 ص، رقعى .

افسردگى چيست؟ همان‏طور كه همه مى‏دانند، افسردگى، نوعى اندوه و كاهش بيش از حد سطح شادمانى به خاطر حادثه يا موضوعى است كه اهمّيت آن را ندارد.

افسردگى، سايه سياهى است كه روحيه انسان را ضعيف و شادمانى‏اش را از او سلب مى‏كند. وقتى كسى دچار افسردگى مى‏شود، روابط او با اطرافيان كاهش مى‏يابد، گوشه‏گير و انزواطلب مى‏شود و متأسفانه، دوستان و نزديكان نيز غالبا از وى دورى مى‏گزينند. همين عامل، باعث تشديد افسردگى مى‏گردد و فرد، احساس گناه، حقارت و ضعف مى‏كند و به اين ترتيب، در گرداب افسردگى اسير مى‏شود.

همه افراد به طور طبيعى، گاه خوشحال و گاه ناراحت مى‏شوند ؛ ولى اين فراز و فرودهاى خُلقى در حالت طبيعى به اندازه‏اى شديد نيست كه انسان را دچار افسردگى نمايد و به وى «افسرده» اطلاق گردد. اگر انسان مشكلات را پيش از شدت يافتن آنها به خوبى بشناسد و سپس بررسى كند، بهتر و راحت‏تر مى‏تواند با آنها مبارزه نمايد. بنابراين اگر انسان بداند افسردگى واقعا چيست، بديهى است كه بهتر مى‏تواند راه حل آن را بفهمد و براى درمان آن اقدام كند. كتاب حاضر كه تكنيك‏هاى درمان افسردگى را به صورت گام به گام در شش فصل آموزش مى‏دهد، كمك شايانى به شما خواننده عزيز در زمينه شناخت افسردگى و راه‏هاى درمان آن خواهد بود.

نويسنده، در فصل اوّل كتاب، پاره‏اى از علائم شايع افسردگى را به ترتيب زير بيان مى‏كند:

1 . تأثير افسردگى بر تفكر، 2 . تأثير افسردگى بر احساس، 3 . تأثير افسردگى بر رفتار، 4 . تأثير افسردگى بر جسم.

در فصل چهارم، نويسنده مى‏گويد: اگر دچار احساس افسردگى شده‏ايد، پيش از هرچيز، بايد بدانيد كه خُلق آدمى، همان‏طور كه گاه ارتقا مى‏يابد و به طور مفرط ، سرخوش است، گاه نيز افول مى‏كند و انسان را به احساس نوميدى دچار مى‏سازد. در اين حالت بايد به سراغ راه‏كارهاى كوتاه مدت براى رفع افسردگى برويد كه مى‏توانند شامل اقدامات زير باشند:

1 . اصلاح رفتارتان (فعال باشيد، حتى اگر برايتان دشوار است، بى‏كار و منزوى نشويد).

2 . اصلاح افكارتان (افكار افسرده، شما را درمانده مى‏كند).

3 . استفاده از سيستم طبيعى ضد افسردگى (براى كسب يارى و حمايت ديگران، احساس شرم و نگرانى نداشته باشيد).

اخلاق نقد، سيدحسن اسلامى، قم: دفتر نشر معارف، اوّل، 1383، 172ص، وزيرى.

اخلاق، از جمله علومى است كه پيشينه آن به آغاز تاريخ بشرى برمى‏گردد و حوزه مسائل اخلاقى نيز همواره به وسعت ابعاد وجودى انسان در تعامل با خود، خدا و جهان طبيعت مطرح بوده است. تلاش‏هاى صورت گرفته در حوزه‏هاى مختلف مسائل اخلاقى با همه وسعتشان، يكسان نبوده است و در اخلاق كاربردى كه اكنون در دنيا به عنوان رشته‏اى مستقل در اخلاق شناخته مى‏شود، با وجود تأثيرگذارى فراوان و نياز جامعه علمى، در كشور ما كمتر مورد توجّه قرار گرفته است.

اين كتاب كه عنوان برگزيده پنجمين جشنواره دين‏پژوهان كشور را در سال 1382 به خود اختصاص داده است در نُه فصل، به بررسى مفهوم نقد، تفاوت نقد با خرده‏گيرى، علل و انگيزه‏هاى نقدگريزى، عناصر نقد سازنده، كاركرد نقد، مبانى نقدپذيرى، اخلاق نقد و اهمّيت آن مى‏پردازد و امتياز آن در اين است كه در طول مباحث، همواره در محدوده موضوع مورد بحث حركت نموده، هيچ گاه به مسائل حاشيه‏اى نپرداخته است.

هنر شادمانگى، دالايى لاما، به روايت اچ.كاتلر، ترجمه: محمدعلى حميدرفيعى، تهران: كتاب‏سراى تنديس، دوم، 1380، 303 ص، رقعى.

دالايى لاما (رهبر بودائيان تبّت) در اين اثر از شادمانگى و شاد زيستن بحث مى‏كند. اين كتاب، در پنج بخش و پانزده فصل تدوين شده است.

در بخش اوّل مى‏گويد: «من بر اين باور هستم كه هدف اصلى زندگى، جستجوى خوشبختى است. اين، امرى بديهى است كه معتقد به دين باشيم يا نباشيم، و اين كه پيرو كدام مذهب هستيم تفاوت زيادى نمى‏كند ؛ همه ما در زندگى خود به دنبال چيزى مطلوب مى‏گرديم. به همين دليل، به نظر من حركت زندگى رو به‏سوى خوشبختى و شادمانگى است...».

وى در دامه مى‏گويد: «غايت زندگى چيست؟ چه چيز به زندگى، معنا مى‏دهد؟» و در جواب مى‏گويد: «غايت هستى ما جستجوى شادمانگى است. اين آموزه به نظر، بديهى مى‏رسد و انديشمندان غربى از ارسطو گرفته تا ويليام جيمز، در اين مورد، هم‏داستان‏اند».

دالايى لاما مى‏گويد: «هرچند رسيدن به شادمانگى شدنى است، شادمانگى چيز ساده‏اى نيست. براى شادمانگى سطوح مختلفى وجود دارد. به عنوان مثال، در آيين بودايى، اشاره‏اى به چهار عامل رضايت خاطر يا شادمانگى وجود دارد: ثروت، رضايت مادى، معنويت و روشن‏انديشى. اين چهار عامل در كنار يكديگر همه تلاش آدمى براى رسيدن به خوشبختى را شكل مى‏دهند».

وى در بخش دوم، مهربانى و محبّت انسانى را از علل شاد بودن برمى‏شمرد و اضافه مى‏كند كه: «داشتن روابط دوستانه با افراد ديگر براى سلامت روانى انسان، مفيد است» و مى‏افزايد: «روانكاو و فيلسوف مشهور، اريك فروم، ادعا كرده است كه عمده‏ترين ترسى كه در نوع انسان وجود دارد، اين تهديد است كه از انسان‏هاى ديگر جدا شود و همين عامل، باعث ايجاد اضطراب و ناراحتى در انسان مى‏شود و شادمانى او را از بين مى‏بَرد».

در بخش چهارم مى‏گويد: «در غرب، بسيارى از افراد به مذهب، به عنوان سرچشمه شادمانگى روى مى‏آورند» ؛ اما روش پيشنهادى دالايى لاما از بنياد، با بسيارى از مكاتب غربى تفاوت دارد ؛ چرا كه بيش از آن كه متكى بر ايمان باشد، مبتنى بر تعقّل و آموزش است. رويكرد او، از بعضى جهات، شبيه علوم مختلف روان‏شناختى است. روش او براى دستيابى به شادمانگى، مبتنى بر اين انديشه انقلابى است كه ذهنيات منفى، جزء ذهن ما نيستند ؛ بلكه موانعى تلقّى مى‏شوند كه جلوى ابراز شادمانگى طبيعى را مى‏گيرند.

در بخش پنجم هنر شادمانگى را نيازمند انضباطى درونى مى‏داند و روند تدريجى براى ريشه كن كردن ذهنيت‏هاى مخرّب و جايگزين كردن آنها با انديشه‏هاى مثبت و سازنده‏اى چون مهربانى، مدارا و بخشش را در زنجيره عواملى مى‏داند كه منتهى به يك زندگى رضايت‏بخش مى‏شوند و به بحث «نهايى‏ترين جزء هنر شادمانگى»، يعنى «معنويت» مى‏پردازد.

150 نكته براى خواب راحت، پاول ويلسون، ترجمه: سپيده خليلى، تهران: قديانى، سوم، 1381، 80 ص، رقعى.

روزهايى را كه شاد و سرحال و پرانرژى از خواب بيدار شده‏ايد، به ياد آوريد. همين‏طور شب‏هايى را كه با آرامش خوابيده‏ايد و خوابتان عميق، رضايت‏بخش و بى دردسر بوده است. و حالا بدانيد كه هر صبحتان مى‏تواند چنين باشد.

كتاب كوچك خواب، طورى طراحى و نوشته شده كه زيبايى را به خواب شما اضافه مى‏كند و ساعات خوابتان را به بهترين ساعات شبانه‏روزتان تبديل مى‏كند. با خواندن هر صفحه از اين كتاب، راه را براى ضمير ناخودآگاهتان باز كنيد. پس بخوابيد و از خوابتان لذت ببريد.

برخى از نكات توصيه شده دراين كتاب به شرح زيرند:

روى خود را بپوشانيد. به پشت دراز بكشيد. زودتر تمركز كنيد. زير آفتاب، پنير بخوريد. قبل از خواب، حمام كنيد. خود را جمع كنيد. پتوى سنگين را كنار بزنيد. ويتامين B بخوريد. به اندازه بخوريد و بخوابيد. مطالعه كنيد. روى پوست گوسفند بخوابيد. قبل از خواب، دعاى خواب بخوانيد. موهايتان را بُرُس بزنيد. شِكر بخوريد. با انگشت، پاى خود را لمس كنيد. بالش خود را سرد نگه داريد. در تاريكى بخوابيد. نگران بى‏خوابى نباشيد!

داشته‏ها و نداشته‏ها (چگونه آنچه را كه دوست داريم، به دست آوريم و آنچه را كه داريم، دوست بداريم)، جان گرى، ترجمه: مهدى مجردزاده كرمانى، تهران: مؤسسه فرهنگى راه بين، دوم، 1382، 360 ص، رقعى.

مشكل واقعى انسان در زندگى، تنها اين نيست كه آنچه را دوست مى‏دارد، به دست آورد، بلكه اين است كه داشته‏هاى خود را همچنان دوست بدارد. خيلى‏ها آموخته‏اند كه چگونه به خواسته‏هاى خود برسند ؛ ليكن از آنچه به دست مى‏آورند، ديگر لذت نمى‏برند. آنچه به دست مى‏آورند، هرگز كافى نيست. هميشه احساس مى‏كنند كه گويى كمبودى دارند. از خودشان، سلامتشان، روابطشان و كارشان رضايت ندارند. هميشه چيزى هست كه آرامش فكرشان را به هم بزند.

از سوى ديگر، كسانى هم به هرچه كه هستند، هر كارى كه مى‏كنند و هر آنچه كه دارند، قانع‏اند و نمى‏دانند كه مى‏توانند به چيزهاى ديگرى كه مى‏خواهند، دست يابند. اغلب مردم در جايى ميان اين دو حد افراط و تفريط قرار دارند. موفقيت فردى، از ذهن ميانه مى‏گذرد ؛ راهى كه ما را به آنچه دوست مى‏داريم مى‏رساند و در عين حال مى‏توانيم آنچه را كه داريم، همچنان دوست داشته باشيم.

اين كتاب كه طبق بررسى روزنامه نيويورك تايمز، پرفروش‏ترين كتاب سال 1999 در امريكا بوده است، حاوى كليه نظريه‏هاى نويسنده درباره موفقيت فردى است. نويسنده در اين كتاب به ما مى‏گويد كه چگونه آنچه را كه دوست مى‏داريم، به دست آوريم و آنچه را كه داريم دوست بداريم. وى معتقد است كه انسان داراى يك خويشتن حقيقى است كه منشأ شادمانى، عشق، اطمينان و آرامش است و بدون درك خويشتن، موفقيت واقعى نصيب انسان نمى‏شود.

مجموعه حاضر شامل هجده فصل است. عنوان‏هاى بعضى از اين فصل‏ها عبارت‏اند از: خوشبختى خريدنى نيست ؛ چگونه آنچه را كه نياز داريم، به دست آوريم ؛ ده مخزن عشق ؛ شيوه مراقبه، رفع تنش‏هاى عصبى؛ رفع موانع دوازده‏گانه ؛ ترك مقاومت ؛ به اميال خود افتخار كنيد و... .

يكصد راز خوشحالى (100 راز رضايت از زندگى)، ديويد نيون، ترجمه: نفيسه معتكف، تهران: داد، اوّل، 1380، 199ص، رقعى.

بسيارى از محققان و انديشه‏مندان، بيشتر عمر خود را صرف كرده‏اند تا پى ببرند چه چيزهايى باعث خشنودى انسان مى‏شود و چه عواملى باعث اضطراب و ناراحتى او مى‏گردد؛ اما به دليل سنگينى مطالب و نتايج تحقيقات آنان، آن‏طور كه بايد و شايد به درد مردم عادى نمى‏خورد. اكنون دكتر ديويد نيون نتيجه اين تحقيقات را با زبانى ساده و عملى، بيان كرده كه براى عموم مردم قابل استفاده است.

ديويد مى‏گويد: افراد خوشحال چه مى‏كنند كه افراد غمگين نمى‏كنند؟ او بعد از هزاران بررسى و تحقيق در اين زمينه، بهترين و عملى‏ترين اطلاعات هفته‏نامه‏ها و ماه‏نامه‏ها را به زبان ساده با عنوان «يكصد راز خوشحالى» تدارك ديده و آن را به كسانى كه دلشان مى‏خواهد فرق بين افراد خوشحال و افراد غمگين را بدانند و به كسانى كه دوست دارند بدانند چه كنند تا از زندگى لذت بيشترى ببرند، تقديم نموده است.

برخى از اين رموز صدگانه به شرح زيرند: زندگى‏ات را هدفمند كن؛ لزومى ندارد هر بار برنده باشى ؛ اهداف تو بايد هم‏تراز با اهداف ديگران باشد ؛ بذر دوستى بكار ؛ به ياد داشته باش از كجا به اين جا رسيده‏اى؛ توقّعات واقع‏بينانه داشته باش ؛ از پير شدن نترس؛ دقت كن، شايد آنچه را كه مى‏خواهى دارى ؛ كمتر در مورد مسائل آزار دهنده فكر كن ؛ خودت را سرزنش نكن ؛ انعطاف‏پذير باش؛ كارهايى را انجام بده كه در آنها سر رشته‏اى دارى ؛ سازگار باش؛ از شغلت به طور مثبت استفاده كن؛ به كارهاى ذوقى بپرداز ؛ با پول نمى‏توان خوشبختى را خريد؛ مطالعه كن ؛ هدف داشته باش!