مجلات >حديث زندگی>شماره 8

گلين‏خانم

زهرا طراوتى
 

14

سلام و سپاس ننويسى‏ها، هيچى! هرچى مى‏گم بنويس. بنويس: ذليل‏شى الهى كه ذليلم كردى! بنويس: الهى به زمين گرم بخورى! الهى آب و نون، سواره باشه و تو پياده تو كوير خدا پى‏اش برى و نرسى!
تو كه خبر ندارى ننه! از زندگى منِ سياه‏بخت كه نمى‏دونى چيزى، پس اين جورى لبات و آويزون نكن و قلمتُ كج نكن كه مثلاً بده و بى‏ادبيه! از اين بدترا ننه، لياقتشه. بنويس. الهى جزّ جيگر بگيره كه جيگرمُ سوزوند؛ جوونيمُ گرفت اَزَم؛ خار و چروك به صورتم آوُرد. بنويس: خير نديده! رفتى پس الواتيهاىِ خودت، من و وِل كردى تو اين خراب شده كه حمّاليتُ بكنم. چِشام دراومد از بس صُب تا غروب ريشه زدم به اين قالى، دونه دونه نقشه زدم تا بره بالا و خرج سوگُلى خانم شهرىِ تو در بياد. الهى هرچى رنج و مشقت از اين سرانگشتا مى‏ره تو اون حلقومِ پاره پارَت، با خونپاره بياد بيرون! سو از چِشات بره كه ديگه چشام سوىِ ديدنِ دو قدمى‏ام رو هم نداره!
خبر ندارى كه تو ننه! از كجاىِ اين زندگىِ زهرمارى‏ام برات بگم؟ يه شب، اون زنديق، يه خروار بار گندم زد - كه دستش قلم شه به حق همين شب و همين ساعت - ؛ همون گندمايى كه هر سال خودم، خوشه خوشه از دل زمين درآوُردم و ريختم تو دامن اون مرتيكه بى سروپا. بار زد؛ بار همين چارچرخ خراب شده مش قنبرِ از خدا بى‏خبر و رفت كه رفت. ديگه تو پشتِتُ ديدى، اونو هم ديدى!
آخ ننه! نپرس كه دلم خونه! ديگه خبرى از اون خبر مرگ شده، نيومد كه نيومد. اوّلش منِ ساده بى‏خبر از همه جا اشك مى‏ريختم گولّه گولّه، گفتم رفته خداى نكرده، زبونم لال، تصادف كرده، پاهاش شكسته، كه بشكنه به حق پنج تن، از بيخ قلم شه الهى!
اى خُدا، اى خُداىِ بى‏كسون، به كى بگم من؟! تو خودت جاى حق نشستى! پس كو عدلت؟! حق و عدل اينه كه منِ پيره زنِ عليل، اينجا سگدو بزنم، بپوسم و بميرم و اون الدنگ الوات با سوگلى خانومِ شهريش آقايى كنه؟ آخ الهى زندگيش آتيش بگيره، از آقايى بيفته كه اسمِ هرچى مرده، لكّه‏دار كرده!
آخ ننه! تقصير اين دلِ خونه، كه تا يك كلمه مى‏يام حرف بزنم، اين اشكها هُرّى جارى ميشه! دست خودم كه نيست، آره ننه، گندُمارو بار زد و رفت تو شهر، فروخت،. بعدمش قنبر خبر آوُرد كه بى‏غيرت خونه گرفته، ننه، سوگُلى گرفته. آخ ننه، آخ خُدا، دق كردم، دق‏مرگ شدم! منُ ول كرد اينجا و رفت! قنبرِ بى‏خبر از خدا را هم مثلِ ازرق شامى هر سال مى‏فرستاد تا اَزَم پول بستونه، مالِ هر سالُ اين‏جور تو كيسه مى‏كرد. اوّل زمينا بركت داشت. مثل حالا نبود كه خشكسالى باشه. اون وقتا جوون بودم. خدا جوونىُ از اونُ سوگليش بگيره!
مى‏رفتم سرِ زمينا، آبيارى مى‏كردم. مثل الآن نبودم كه كمرم دوتا شده، گردن و كَت و كمرمُ با دختر هندى چرب كنم تا يه كم سرپا وايسَم. از اون روز كه اون ذى‏الجوشن رفت تا به حالا، صدبار كمر شكوندم و صاف كردم. نگو ننه كه اين دل خونه! خُب، معلوم واسه چى رفت، نَه ننه! به خدايى كه اون بالا رو مسند حق و عدالت نشسته اگه چيزى واسَش كم گذاشته باشم. اوه! چى مى‏گى ننه؟ خونه زندگيم، مثِ يه تازه عروس، نو، تميز، همه چى سرجاش! تو اين دَره دهات كه در عجبم، تو اين كوير خدا چه جور سبز شده، خونه زندگىِ گلين خانوم، سَرِ دهنا بود. همه حسرتِ زندگيمُ مى‏خوردند. آخ بتركه، بتركه چشمِ حسود. كور شه الهى چشمى كه نديد زندگيمُ! خانومى مو نديد! بخوره به زمين گرم كه زمينگيرم كرد. زندگيمُ از هم پاشوند.
هيچى! يه شب از سر زمين اومد. يادش به خير ننه! كلاهِشو برداشت از سرش و با جليقش گذاشت سرِ اون چوب رختى كه الآن فقط جاى دو تا ميخش مونده رو ديفار. بعد اومد نيشست همونجا كه تو نيشستى. اون هم تكيه دادِش به بالِش. يه استكان چاى دارچينى گذاشتم جلوش. اون هم نه گذاشت و نه برداشت. يه هو بى‏مقدمه دَهَن واكرد و گفت: «بچه مى‏خوام».
اَزَم بچه مى‏خواست! ديگه روزگارم سياه شد. بونه، پشت بونه. غُر مى‏زد و بونه مى‏گرفت. داد و قيل راه مينداخت و اگر نه من كه همه چى از شير مرغ تا جون آدميزادش هم براش گير مى‏آوُرم، مى‏ذاشتم جلوش. كارد بخوره به دِلش. گفت كه دلم بچه مى‏خواد. اندازه صد تا پسر همين كل حسن، واسَش كار مى‏كردم سرِ زمين.
فكر كردى ننه! مگه چند سالَمه. اون پيرم كرد وگرنه حالا حالاها واسه خودم خانومى بودم.
اوه ننه! اون زمون مثِ حالا كه نبود. اون وقتا زن جرئت جيك زدن هم نداشت! مرد اگه قال و قيل راه مينداخت، زن مى‏باس سرشُ بندازه زير، لام تا كام حرف نياره تو حرفِ مردش. حالا فكر كردى از سوگليش چند تا داره. هِه هِه! نه جونَم، يكى‏ام نداره، چه برسه ده دوازده تا! اووَه!
 


15

خدا خوارش كنه كه جلوى در و همسايه خوارم كرد. همه‏جا چو افتاد كه گلين‏خانم اجاق كوره! شووَرش ولش كرده رفته! از همه بريدم. همه پشت سرم حرف مى‏زدند. نُقل هر مجلس بودم. هر كس، هرجا مى‏نشست از من حرف مى‏زد. از گلين‏خانوم كه عمرى همه از خانوميش حرف مى‏زدند و حالا اُجاق كوره و شووَر نداره. شوورش گذاشته رفته. حالا هيچ كس كه خبر نداشته عيب و ايراد از خودِ مرتيكَشه.
خدا جاى حق نيشسته ننه! سوگُليش ولش كرد، رفت! هِه هِه، ننه، ولش كرد و آواره كردش. چه مى‏دونم حتماً از زور شرمندگيش برنگشت اينجا.
ننه چى دارى مى‏نويسى؟! اين چيزها رو نَه! ننه براى خودت مى‏گم. اين چيزهارو خودش بلده. به قول شماها: «فوله ها ننه!» سرگذشت خود ذليل شدشه!
آخ ننه، نمى‏دونى اون وقتا كه چقده خواستگار داشتم! يكيشون پاشنه در و از جا كند؛ امّا نرفتم بِهش. ماشااللَّه صدتاى اين زغال اخته بود. چه بَرورويى داشت. چه مى‏دونم ننه، جادوم كرده بودند. رفتم به اين هيچى ندار. آخرش هم شدم اين. زندگيم مثِ عنكبوتِ سر ديواره كه خونه زندگيمُ برداشته. مثِ يه تاوله كه هر لحظه ممكنه بتركه و خالى شه از چركاب.
آخ ننه! نمى‏خواد ديگه بنويسى! اصلاً پاره‏اش كن بريز دور. سى ساله هر شب نامه مى‏دم براش بنويسن. مگه تا حالا به كجاش برخورده ننه؟ البته هيچ كدام رو هم براش نفرستادم. مگه اصلاً آدرس داشتم؟ اگه مى‏دونستم جاش كجاست، مى‏رفتم پِيِش و به قولِ شما جوونا حالِشو جا مى‏آوُردم، تا ديگه از اين غلطا نكنه.
نَه ننه ننويس! اصلاً معلوم نيست اون بدبخت تو كدوم گورِ. نمى‏دونم كجاىِ اون شهرِ خراب شده خوابيده. دنيا دو روزه ننه . ديگه چقده ناله نفرينش كنم؟ از من كه گذشت، خدا اَزَش بِگذره . اون هم تقاصشو پس داد. آره، بسه ديگه ننويس ننه، ننويس!