46

روابط اجتماعى در گفتار بزرگان:

تو بر روى زمين يك فرد واحد نيستى، بلكه جزيى از كل و اندكى از بسيار هستى. تو را به زمين از آن نهاده‏اند كه با ديگر آفريدگان، هم آهنگ شوى و در بساط نمايش آفرينش، به نوبت خويش، به‏بازى پردازى.
براى برقرارى روابط دوستانه، طرح اختلافات، مفيدتر از سرپوش گذاشتن بر روى آنهاست.
دوستى با كسانى كه در دوستى خود پايدار و با وفا هستند و درستكار و راستگويند و نيز تجربه‏هاى بسيار دارند، سود بخش است. ليكن دوستى با مردمان چاپلوس و دو رو، بدبختى و رسوايى به‏بار مى‏آورد.
همديگر را دوست بداريد، اما محبّت را به زنجير نكشيد. بگذاريد محبّت، درياى موّاجى باشد در ميان كرانه‏هاى نفوس شما، تا هر كس جام دوستى‏هاى خود را از آن لبريز كند؛ امّا محتاط باشيد كه هيچ‏گاه همگى از يك كاسه ننوشيد.
بهترين كار براى جذب قلوب مردم، خيرخواهى و نيكوكارى نسبت به آنهاست.
ديگران را همان‏طور كه هستند بپذيريد.
اگر به كسى اعتماد ندارى از او دورى كن.
وقتى عدم اعتماد شروع مى‏شود، صميميت از بين مى‏رود.
براى جلب علاقه بايد اظهار علاقه‏مندى كرد.
مردم در قلمرو احساسات، خيلى زودتر با يكديگر آشنا و صميمى مى‏شوند تا در منطقه نفوذ عقل و منطق.
اگر مى‏خواهى دقيقه‏اى خوش‏حال باشى، انتقام بگير و اگر براى هميشه طالب خوشى هستى، عفو نما.
هر كسى در طلب خير و سعادت ديگران باشد، سرانجام، سعادت خودش را به دست خواهد آورد.
غمى كه به خاطر ديگران باشد، لذّت دارد.
خدمت به خلق وظيفه نيست، بلكه لذّت است؛ زيرا سلامتى و شادمانى شخص را زياد مى‏كند.
حِسّ شفقت و مهربانى مانند كليدى زرّين است كه دريچه دل‏ها را بر روى انسان مى‏گشايد.
هر اندازه كه وفاى به عهد و نگهدارى پيمان در مردمى فزونى يابد، آن جامعه شايسته‏تر و برومندتر مى‏گردد.
آنچه وعده كردى وفا كن تا حائز دو فضيلت گردى: جود و صدق.
شبلى گفت: از يوسف پرسيدند كه غايت تواضع چيست؟ گفت: آن‏كه از خانه برون آيى و هركه را بينى، چنان دانى كه از تو بهتر است.
تواضع و فروتنىِ محجوبانه، تاج زيبايى و جمال است.
با پدر و مادر چنان رفتار كن كه از اولاد خود توقّع دارى.
هر كس به چشم خويش بزرگ و عظيم نمايد، مردمان، او را كوچك و حقير به نظر آورند.
وقتى كه به خوش‏بختى ديگران حسد برديم، خود عقوبتى براى خويش فراهم كرده‏ايم.
يا چنان نماى كه هستى، يا چنان باش كه مى‏نمايى.
به گوش دل خود بخوانيد كه هميشه از شادى ديگران شاد شويد.
 

47

دقايقى را كه به عيب جويى ديگران مى‏گذرانيم، اگر به تأمل در معايب خويشتن صرف كنيم، هزار فايده مى‏بريم كه كوچك‏ترين آن خودشناسى است.

بكوش كه نسبت به مردم بدبين نشوى؛ زيرا كه صاحب سوءظن را جز زحمت ابدى و كسالت روحى بهره نباشد.
بدبينى و بدگمانى پرده‏اى است كه ميان ما و ديگران حايل مى‏شود و هيچ وقت نمى‏گذارد رشته دوستى خود را با آنها محكم ساخته و از نعمت وفا و محبّت، بهره‏مند شويم.
نه چندان درشتى كن كه از تو سير شوند و نه چندان نرمى كه بر تو دلير گردند.
انسان كه معنا و هدف زندگى را بداند، خود را نه تنها با افراد ملّت خويش برابر خواهد دانست بلكه با تمام اقوام ديگر نيز مساوى خواهد شمرد.
مروّتْ آن است كه چون كسى از كسى خيرى ديده باشد، منّت آن بر خود بشناسد و حق آن به جاى آورد و جانب آن را مهمل نگذارد.
با هم سرود بخوانيد، به شادى و سرور برخيزيد و هميشه با نشاط و خرّم باشيد؛ امّا استقلال ذاتى و درونى خود را حفظ كنيد.

روابط اجتماعى در شعر شاعران: