مجلات > انتظار >شماره 7

در محضر مرجع عالى قدر حضرت آية الله العظمى صافى گلپايگانى (دامت‏بركاته)

سخنان حجة الاسلام و المسلمين پورسيد آقايى مسئول مركز تخصصى مهدويت:

صلى الله عليك يا بقية الله: بسم الله الرحمن الرحيم . اللهم كن لوليك الحجة بن الحسن صلواتك عليه و على آبائه . . . .

محضر مبارك حضرت آية الله العظمى صافى گلپايگانى سلام عرض مى‏كنيم و از اين كه لطف فرمودند و ما را به حضور پذيرفتند، سپاسگزاريم و اين فرصت را مغتنم مى‏شماريم .

اجازه مى‏خواهم در ابتدا، به صورت خلاصه به معرفى مركز تخصصى مهدويت، بپردازم . در اين مركز آموزشى، پژوهشى كه البته از امر مهم تبليغ و مباحث هنرى مرتبط با مهدويت نيز غافل نيست و دستى در اين دو نيز دارد، جمعى قريب به يك‏صد نفر از طلاب و فضلا به تحصيل اشتغال دارند . اين تعداد در طى سه دوره از ميان جمع كثيرى از طلبه‏هاى مشتاق پس از امتحان و مصاحبه گزينش شده‏اند كه يا سطح و چهار حوزه را در يكى از مراكز تخصصى ديگر حوزه به اتمام رسانده باشند يا شش سال از حضورشان در در س خارج بگذرد . افراد منتخب بايد به مدت چهار سال، و روزى دو كلاس به مدت سه ساعت را به درس‏هاى تخصصى ويژه‏ى مهدويت اختصاص دهند .

برخى از درس‏هاى اين مركز عبارتند از: مبانى اعتقادى مهدويت كه شامل مباحث اثبات امامت، امام‏شناسى و مسائل اساسى مهدويت (فلسفه‏ى غيبت، انتظار، علائم و شرايط ظهور، سيره‏ى حضرت و . .). مى‏باشد . تاريخ عصر غيبت، حديث‏شناختى، منبع‏شناختى شبهه‏شناسى، ولايت فقيه، فرقه‏هاى انحرافى، بررسى دعاهاى مخصوص حضرت، مهدويت و مسائل كلامى جديد، روش تحقيق، تبليغ و مناظره، بررسى كتابهاى مهدويت، آشنايى با مؤلفين و محققين و پاسخ‏گويى به شبهات روز، است; چه پرسش‏ها و شبهاتى كه در سطح جامعه‏ى مطرح است و چه شبهاتى كه مخالفين مطرح مى‏كنند .

اين مركز، وابسته به بنياد فرهنگى حضرت مهدى موعود ( عليه‏السلام) است . بنيان‏گذار اين بنياد، حضرت آقاى قرائتى (حفظه الله) هستند كه به اتفاق برخى ديگر از شخصيت‏هاى شناخته‏شده‏ى علمى و فرهنگى به تاسيس اين بنياد مبارك اقدام كردند . ايشان، از آنجا كه مى‏ديدند احياء و گسترش فرهنگ مهدويت در ميان مردم نيازمند يك تشكيلات است و جاى خالى آن كاملا محسوس است، كه به محضر مبارك مقام معظم رهبرى (دام ظله) شرفياب مى‏شوند و با عنايت و رهنمود معظم له، اين بنياد مبارك را جهت احياء و گسترش فرهنگ مهدويت و پاسخگويى به شبهات مطرح شده در مورد آن حضرت، به خصوص در ميان نسل جوان; پايه‏گذارى مى‏كنند .

اين نكته را هم عرض كنم كه ما طرحى پيشنهادى به شوراى محترم مديريت جهت ايجاد يك مركز تخصصى براى سطح سه ارائه كرده‏ايم و در سطح چهار را نيز در دست تهيه داريم تا از اين رهگذر طلاب و فضلاى بيشترى با مباحث مهدويت‏به صورت تخصصى آشنا شوند و اميدواريم كه مورد موافقت آن شوراى محترم قرار گيرد .

گفتنى است كه اين بنياد به جهت نياز جامعه و استقبال حوزه‏ها از اين مركز تخصصى، اقدام به ايجاد مراكز تخصصى مهدويت، در برخى مراكز استان‏ها از جمله اصفهان، كه داراى حوزه‏ى باشكوهى هست، نموده است . مركز تخصصى مهدويت‏شعبه اصفهان مدتى است فعاليت‏خود را آغاز نموده و به آموزش و پرورش جمعى از طلاب مشغول است . ايجاد اين مراكز تخصصى در برخى ديگر از مراكز استانها از جمله سارى و مشهد نيز در دست اقدام است . كه اميدواريم به زودى شاهد فعاليت آنها باشيم .

يكى از فعاليت‏هاى اين مركز، انتشار فصلنامه‏ى علمى تخصصى انتظار است . از اين مجله تاكنون شش شماره منتشر شده و شماره‏ى هفتم آن در دست انتشار است . [در اين هنگام دو شماره از مجله به حضرت آيت‏الله تقديم شد . شايان ذكر است كه معظم له آنها را در نهايت احترام گرفته وبوسيدند وبر سر و ديده‏ى خود نهادند و شديدا متاثر شده و اشك شوق ريختند به طورى كه همه دانش پژوهان را نيز متاثر ساختند] .

بيش از اين مصدع اوقات شريف نمى‏شوم و از دوستان مى‏خواهم كه با فرستادن صلواتى، به استقبال سخنان و رهنمودهاى اين مرجع عظيم‏الشان، كه خود از، پيش‏گامان مباحث مهدويت در دوران معاصر هستند و كتاب گران‏سنگ منتخب الاثر را به جوامع علمى و حوزه‏هاى علميه تقديم كرده‏اند، برويم .

حضرت آية الله العظمى صافى گلپايگانى (دامت‏بركاته) : اعوذ بالله من الشيطان الرجيم . بسم الله الرحمن الرحيم . الحمدلله رب العالمين والصلاة والسلام على سيدنا ابى‏القاسم محمد و اهل بيته الطيبين المعصومين، سيما مولانا بقية الله فى الارضين واللعن على اعدائهم اجمعين .

اللهم كن لوليك الحجة بن الحسن، صلواتك عليه و على آبائه، في هذه الساعة وفي كل ساعة وليا وحافظا وقاعدا وناصرا ودليلا وعينا حتى تسكنه ارضك طوعا و تمتعه فيها طويلا .

اللهم! بلغه منا تحية وسلاما .

بنده، از اين اظهار لطف آقايان كه مرا به زيارت خودشان نائل فرمودند، خيلى تشكر مى‏كنم . اميدوارم كه همه، مشمول عنايات و توجهات حضرت ولى‏عصر، عجل‏الله تعالى فرجه شريف و ارواح العالمين له الفداء، قرار گرفته باشيم و در اين امر مهم، وظيفه‏ى بزرگى را كه عهده‏دار شده‏ايد، ان شاء الله، موفقيتهاى بزرگ نصيب شما بشود و بتوانيد قدم‏هاى بزرگ برداريد و بر همه‏ى جوانب و نواحى اين موضوع، احاطه پيدا بكنيد و خدمات ارزنده‏اى در اين راه انجام بدهيد . ان شاءالله .

فرهنگ مهدويت اساس همه‏ى اين مطالب است . روح دين و امامت و ولايت، مسئله‏ى مهدويت است . بايد مردم را با اين فرهنگ، بيش‏تر از پيش آشنا بكنيد . انصافا، اين كار، كار بسيار بزرگى است . هر شخص، بايد خودش را طورى قرار بدهد كه زندگى‏اش مختص به خدمت‏به حضرت باشد . اين، يك افتخار بزرگى است كه نمى‏شود گفت، كه از اين، چيزى بالاتر است . كل مطالب، مربوط به ايشان است و صاحب تمام اين مراكزى كه ما داريم، حوزه‏ها و . . . ، وجود حضرت ولى عصر (عجل‏الله‏تعالى‏فرجه‏الشريف) است . لذا اين خيلى براى ما عيب و نقص است كه ايشان را نشاسيم و در ابعاد مختلف، مطالبى كه مربوط به وجود مقدس ايشان است، كمبود داشته باشيم .

البته، نمى‏توانيم آن طور كه شايد و بايد، به مقام مقدس ولى عصر، (عجل‏الله‏تعالى‏فرجه‏الشريف) معرفت پيدا كنيم ما للتراب ورب الارباب، ولى خوب به قول شاعر:

اندر آن موكب كه در پشت دو صبا بندند زين

با سليمان چون برانم؟ من كه مورم مركب است

اشخاصى مانند شيخ طوسى و شيخ صدوق و نعمانى و . . . و يا اشخاصى بالاتر از آنان، مى‏توانند بيايند و در اين‏جا عرض وجود بكنند . و ما هم مى‏خواهيم ريزه‏خوار خوان همان بزرگان باشيم . اميدواريم كه از بركات وجود آنان استفاده كنيم و يك وابستگى‏هايى نسبت‏به مقام مقدس ولى عصر (عجل‏الله‏تعالى‏فرجه‏الشريف) پيدا كنيم .

اين مركز تخصصى و اين برنامه‏هايى كه شما داريد، واقعا، خيلى مهم است و شما بايد قدر خودتان را بدانيد; زيرا، اين توفيق را به هر كسى نمى‏دهند . اين، يك توفيقى است كه از عالم غيب، افاضه مى‏شود كه آدم مى‏آيد و در اين شكل و در اين وضعيت قرار مى‏گيرد و مى‏خواهد در باره‏ى مسئله‏ى مهدويت، در حد خودش، چيزى بفهمد و آگاه بشود . اين، از توفيقاتى است كه انسان بايد بداند كه مستقيما از طرف خداوند متعال، نصيب‏اش شده است . كارى كه شما انجام مى‏دهيد، همه، از توجهات خود حضرت است . قلوب در تصرف ايشان است . ما، شواهد زيادى داريم كه مؤيد اين نكته است، ولى اگر بخواهيم آن‏ها را بازگو كنيم، طولانى مى‏شود . قلوب، در تصرف ايشان است . از اين جهت، همه بايد متوجه باشيم كه اين جهت را حفظ بكنيم .

من، خوشحال شدم و خيلى تشكر مى‏كنم . كاش بنده هم در خدمت‏شما بودم و از شما استفاده مى‏كردم و فيض مى‏بردم و در جلسات شما شركت مى‏كردم . جلسات شما، جلسات بسيار خوبى است، جلسات شما جلساتى است كه همه‏اش رحمت‏خدا، بركات خدا، بر شما و بر آن جلسات نازل مى‏شود . مجلسى بالاتر از مجلسى كه در آن، نام حضرت برده مى‏شود و احاديث و فضايل و مطالبى كه مربوط به وجود مقدس ايشان است، يادآورى مى‏شود، نيست . هم چنان كه مدركى، مكتبى و درسى بالاتر از اين درس‏ها نيست .

اميدوارم خدواند متعال كه به شما توفيق كامل اعطا بكند . البته، اين ابعاد، خيلى گسترده است و اين طور نيست كه در مدت چهار سال بتوان، آن‏ها را بررسى كرد . اگر چه، همين مقدار هم و هر چه ممكن شود جاى شكر دارد .

اگر فهرست مطلب و كارها و درس‏ها را داده بوديد، ممكن بود مطالبى را عرض بكنم . يكى از مسائلى كه در اين‏جا اطلاع از آن مناسب است مسئله‏ى اشخاصى است كه ادعاى مهدويت مى‏كردند و مى‏كنند . شناسايى اينان، مخصوصا بابيه، خيلى لازم است . كتاب‏هاى زيادى در رد آنان نوشته شده است . اين‏ها را بايد مطالعه كرد . خودشان هم كتاب‏هاى زيادى دارند كه آن‏ها هم بايد مطالعه شود . خود كتاب‏هايشان، براى ردشان كافى است; زيرا، مطالب سست و الفاظ غلط به قدرى در آن زياد است . كه مرحوم حاج ملاهادى نجم‏آبادى در يك جلسه‏اى گفته بود لعمرى لبلغ فى دركات الهذيان حد الاعجاز .

كتابى كه مرحوم شيخ جواد بلاغى نوشته است، بسيار خوب است . ايشان، يك سرى روايات ممتاز را در آن جا جمع كرده است . مثل اين كه كتاب غيبت فضل بن شاذان، پيش ايشان بوده و او از آن استفاده كرده است . در هر حال، كتاب‏اش خيلى جالب است . خدا رحمت كند علامه فانى را كه آن را به فارسى ترجمه كرده است .

كتاب‏هاى مرحوم شيخ احمد شاهرودى، كتاب‏هاى سفيدى است . ايشان، در اين كتاب‏ها احاديث مشكل را مطرح كرده است . و با بيانات شافى و كافى شرح نموده است .

اين گونه كتاب‏ها بايد مطالعه شود تا هم تحقيق خوبى شده باشد و هم مطالب، استحكام لازم را داشته باشد . اگر در كتابى، مطالبى ضعيف راه پيدا كند، مطالب قوى‏اش هم زير سؤال مى‏رود . از اين رو، لازم است دقت فراوانى كنيد و مطالب را با بررسى دقيق و كافى عرضه كنيد . كتاب، حجم باشد اما دقيق، بهتر است از اين كه كتاب بزرگ و طولانى باشد، ولى مطالب‏اش ست‏باشد .

كار شما، كار بزرگى است و خيلى اهميت دارد . اميدوارم كه اين، يك آغاز باشد . اين كار شما، براى حوزه و ديگران، خيلى مفيد است . اگر جمعيتى در حوزه باشند، اين، موجب مى‏شود كه ديگران هم وارد بشوند . متاسفانه، انسان، گاهى به افرادى بر مى‏خورد كه حتى تفاوت بين نام و القاب آن حضرت را نمى‏دانند . يك نفرى كه معنون هم بود مى‏پرسيد مگر در روايت نيامده كه امام دوازدهم هم اسم با پيامبر است، پس چرا نام آن حضرت مهدى است؟

دنيا، به سوى يك ظهورى كه عدل را در جهان به دنبال دارد، به پيش مى‏رود . حركات ما هم بايد در اين مسير باشد . به نظر مى‏رسد، عالم، از ابتدا، منتظر اين ظهور بوده است . اگر اين ظهور نباشد، خلقت ناقص خواهد بود .

در هر صورت من خوشحالم خيلى هم ممنوم بنده را به زيارت خودتان مشرف كرديد من واقعا آرزو مى‏كنم بنده‏ام يكى از شما و در خدمت‏شما كاش بودم و مى‏توانستم با شما همكارى داشته باشم خداوند به همه‏ى شما توفيق بدهد ان شاء الله موفق باشيد .

انتظار: مى‏خواستيم در مورد كتاب شريف منتخب الاثر، توضيحى بفرماييد . و اينكه چند سال صرف تدوين و جمع‏آورى اين كتاب كرديد؟

آية‏الله العظمى صافى گلپايگانى (دامت‏بركاته) : درباره‏ى اين كتاب بايد بگويم براى تاليف آن، خيلى زحمت كشيده‏ام و اخيرا، نسبت‏به چاپ اول آن، بازنگرى كرده‏ام . آن زمانى كه من مشغول اين كار بودم، امكانات نبود . در همين قم، منابع لازم براى تدوين اين كتاب، وجود نداشت و به تهران و . . . مى‏رفتم . تمام كتاب‏هايى را كه در مقدمه‏ى منتخب الاثر نوشته‏ام، ديده‏ام و همه را خوانده‏ام . مثلا چهارده جلد تاريخ بغداد از اول تا به آخر خواندم تا چند روايت پيدا كنم .

خاطره‏اى را در اين باره نقل كنم . يك كتاب خيلى ارزش‏مندى بود كه هر چه در قم گشتم پيدا نكردم . در تهران، در خيابانى كه آن موقع به آن باب همايون مى‏گفتند، پيدا كردم . قيمت‏اش در آن وقت، چهل و پنج تومان بود، ولى من اين مبلغ را نداشتم . به ناچار از صاحبش كه يك پيرمرد بود . اجازه گرفتم و مطالبى را كه مى‏خواستم، استنساخ كردم!

على كل حال، دو يا سه سال يا بيش‏تر، شب و روز، مشغول تدوين منتخب الاثر بودم براى تدوين‏اش، زحمت زيادى كشيدم تا در عين اين كه همه‏ى مطالب را مى‏آورم، تعداد جلدهايش زياد نشود . اگر مى‏خواستم مانند بقيه‏ى كتاب‏ها، تدوين كنم، شايد چهل جلد مى‏شد .

در اين كتاب، دلالت هر روايت و ارتباطش را با ابواب مختلف اين موضوع، نشان داده‏ام .

ابتدا، روايت را استنساخ و بعد پاك نويس مى‏كردم . مقدارى كه آماده مى‏شد، هر روز عصرها، به گاراژ قم - تهران مى‏رفتم تا آشنايى را پيدا كنم و اين‏ها را به او بسپارم تا براى آقاى مصطفوى در تهران ببرد . ايشان، ابتدا، آن را چاپ كرد .

براى چاپ جديدش هم، تمام كتاب را بازبينى كرده‏ام و همه‏ى روايات را مجددا ديده‏ام . بعضى از جاها، شماره‏اش به هم خورده است . همه را اصلاح كرده‏ام شايد به اندازه‏ى چند هزار ساعت كار شده است .

ما، در اين كتاب، مى‏خواستيم بفهمانيم كه در باره‏ى اين عناوين، تعداد زيادى روايت وجود دارد . حالا، برخى از افراد، دقت نمى‏كنند و يا از روى غرض، نمى‏خواهند اين‏ها را ببيند و بپذيرند، لذا در اينترنت و . . . سخنان بى‏اساس مى‏زنند، در حالى كه جواب آن‏ها در اين كتاب آمده است . پس از چاپ اين كتاب، بعضى از اهل سنت‏شيعه شدند، البته خود اين كتاب، هنوز رست‏شناخته نشده است .

خلاصه اين كه، امكاناتى كه اينك براى شما آماده است، يك صدم‏اش هم براى ما نبود، ولى اين كار انجام شد و الآن، يك منبع اصلى براى مباحث مربوط به مهدويت است . شما، قدر جوانى، توان و امكانات موجود را بدانيد .

انتظار - چطور شد كه به اين بحث پرداختيد؟ چه ضرورتى را احساس كرديد كه به اين بحث علاقه‏مند شديد؟

آية الله العظمى صافى گلپايگانى (دامت‏بركاته) - اولا، ارادت به حضرت ولى عصر (عجل‏الله‏تعالى‏فرجه‏الشريف) در خانواده‏ى ما، يك خصوصيت است . مرحوم آية‏الله والدم، شايد در حدود چند هزار شعر در مدح حضرت ولى عصر (عجل‏الله‏تعالى‏فرجه‏الشريف) سروده‏اند . كه هم اكنون اين شعر بيادم آمد .

اى آنكه دست‏حق بودت اندر آستين

دستى از آستين پى دفع ستم برآر

تا كى كنيم در غم هجر تو صرف وقت

تا چند در ره تو بود چشم در انتظار

البته اشعار زيادى وجود دارد از جمله مرحوم آية‏الله حاج شيخ مرتضى حائرى كه به مرحوم والدم علاقمند بود، به اين اشعار كه تضمين غزل حافظ است اظهار علاقه مى‏كرد:

اى شيفته‏ى عالم مجموعه‏ى زيبايى

سر حلقه‏ى جن و انس سر دفتر دانايى

در پرده‏ى غيبت چند؟ اى مهر جهان پائى

اى پادشه خوبان داد از غم تنهايى

دل بى‏تو به جان آمد وقت است كه بازآيى

اميد وصال تو اى دوست جوانم كرد

عشق تو مرا فارغ از هر دو جهانم كرد

بازا كه فراق تو بى‏تاب و توانم كرد

مشتاقى و مهجورى دور از تو چنانم كرد

كز دست‏بخواهد شد پايان شكيبايى

و البته ادامه‏اش مفصل است كه بماند .

ايشان، يك كتاب شعرى دررد بهابيت دارد به نام اشعار شيوا در رد باب و بهاء، در اين كتاب، تمام شبهات بهائيان را ذكر كرده مخصوصت‏شبهاتى را كه ميرزا ابوالفضل گلپايگانى مطرح كرده بود آورده و پاسخ داده است . ميرزا ابوالفضل از مبلغان و مروجان سرسخت‏بهائيت‏بود .

من، پيش از اين كه منتخب الاثر را بنويسم، كتاب اشعار شيوا را شرح كردم و پاروقى نوشتم . اين كتاب، ديدنى است و در موضوع مهدويت، مطالب زيادى دارد .

مرحوم آيت الله بروجردى (رحمة‏الله عليه)، از من خواستند كتابى درباره حضرت ولى عصر (عجل‏الله‏تعالى‏فرجه‏الشريف) تاليف كنم . اطاعت كردم و كتاب را تدوين كردم كه بيست و هشت‏باب داشت . به ايشان نشان دادم . خيلى خوشحال شدند . گفتند: «همين خوب است .» من شروع كردم و بعد به صد باب رسيد .

خداوند، ان شاء الله، چشم ما را به ديدن امام زمان (عجل الله تعالى فرجه الشريف) روشن فرمايد! شر دشمنان را به خودشان برگرداند . حوزه‏ى علميه‏ى نجف، عتبات عاليات، همه‏ى شيعيان را، خداوند، از شر دشمنان نگاه بدارد! توجهات امام زمان (عجل‏الله‏تعالى‏فرجه‏الشريف) را شامل همه‏ى ما بفرمايد! اين يك حقيقتى است كه خودشان نگه مى‏دارند . اين مسجد جمكران و اين اقبال مردم متعلق به خود آقا است . اينكه در تمام طول سال اشخاصى شب چهارشنبه تعهد كنند كه بيايند جمكران از عنايات خود امام ( عليه‏السلام) است .

انتظار - بعضى در ميان جامعه شايعه كرده‏اند كه ظهور نزديك است . آيا اين سخنان پايه و اساسى دارد؟

آية‏الله العظمى صافى گلپايگانى (دامت‏بركاته) : ده يا پانزده سال پيش هم مردم مى‏گفتند: امسال، نيمه‏ى رمضان، امام زمان (عجل‏الله‏تعالى‏فرجه‏الشريف) ظهور مى‏كند . زمان ظهور را معين نمودن صحيح نيست هر چند انهم يرونه بعيدا و نريه قريبا .

انتظار - از حضرت‏عالى باز هم سپاسگزارى مى‏كنيم .

آية‏الله العظمى صافى گلپايگانى (دامت‏بركاته) : من هم متشكرم .