| مجلات >انديشه انقلاب اسلامى>شماره8 و7 |
«فرهنگ و اقتصاد» عرصههاى دامنهدارى است كه موضوعات گوناگونى را در دل خود جاى مىدهند. كتابشناسى اين شماره فصلنامه را به موضوع «فرهنگ و اقتصاد در انقلاب اسلامى» اختصاص دادهايم. در اين فهرست كتابهاى مختلفى جاى گرفتهاند؛ از كتاب هايى كه مفهوم اين دو عرصه را تعريف و تبيين مىكنند، تا آثارى كه به صورت خاص درباره «فرهنگ و اقتصاد در انقلاب اسلامى» به بحث پرداختهاند. اميد كه اين مختصر به كار اهل تحقيق بيايد و افقى از آنچه تا كنون صورت گرفته است را در فرا راه آنان روشن نمايد.
حميد باباوند
گرداورنده: مصطفى رحيمى، ناشر: نشر مركز، تهران: 1381، نوبت چاپ: دوم، شمارگان: 1000،
تعداد صفحه: 198، قيمت: 14900ريال.
نويسنده: مسعود كوثرى، ناشر: مركز بازشناسى اسلام و ايران، تهران، 1379، نوبت چاپ: اول، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 210، قيمت: 13000
مؤلف آسيبهاى نظام فرهنگى جامعه ايران در عصر قاجار را در قالب اين مباحث شرح و بررسى مىكند: «تعارض در نظام حقوقى»، «تعارضهاى ناشى از گروهبندىهاى قومى ـ مذهبى و ضعف انسجام اجتماعى» و «ضعف و فساد در اخلاق عمومى توده مردم». در ادامه مباحث كتاب تعارضهاى عناصر اشاعه يافته غرب با عناصر فرهنگى خودى در ابعاد گوناگون بررسى شده، همچنين از بحران ايدئولوژيك سخن به ميان آمده است. در پايان چند و چون رابطه نظام سياسى با نظام فرهنگى، به ويژه يكى از رسانههاى جمعى جديد (روزنامهها) مطرح شده است.
نويسنده: جمعى از نويسندگان، مترجم: فرزانسپهر ـ زهرا، ناشر: آينده، تهران، 1378، نوبت چاپ: اول، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 264، قيمت: 16000
نويسنده: ليلى مصطفوىكاشانى، ويراستار: ژاله راستانى، ناشر: محراب قلم، تهران: 1379، نوبت چاپ: اول، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 360، قيمت: 20000
«چگونگى تغيرات سياستگذارى فرهنگى اروپا»، با تمركز بر كشورهاى فرانسه، آلمان و بريتانيا، مبحث اساسى اين كتاب است. نگارنده در اين نوشتار خاطر نشان مىكند: «هرچه اروپا بيشتر به سوى وحدت پيش برود، لزوم اتخاذ نه تنها يك سياست خارجى اروپايى بلكه سياست خارجى فرهگى نيز ضرورت مىيابد». در كتاب همچنين از ويژگىهاى؛ «انسان غربى» كه محصول فرهنگى اتحاديه اروپايى است، سخن به ميان آمده است.
نويسنده: ناصر فكوهى، ناشر: فردوس، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 1500، تعداد صفحه: 344، قيمت: 21000 ريال.
مولف در اين كتاب طى مباحثى از خلال واقعيتهاى زندگى روزمره به بررسى و تحليل مفاهيم توسعه اهتمام ورزيده است. وى براى اين منظور، پس از برشمردن پارهاى از مشكلات فرهنگى و موانع توسعه در كشورهاى در حال رشد، رهنمودهايى براى حل معضلات فرهنگى فراهم آورده است. برخى مباحث كتاب عبارتاند از: «توسعه سياسى به مثابه يك ضرورت تكنولوژيك»، «بازبينى نقش دولت در فرآيند توسعه فرهنگى»،«رسانهها، كشورهاى در حال توسعه و انقلاب اطلاعاتى»، «جهانى شدن ارتباطات و موانع رشد آن در كشورهاى در حال توسعه»، «ريشههاى اجتماعى اقتصاد زيرزمينى» و «نقد و نقدپذيرى در روند تحولات اجتماعى».
نويسنده: صدر ـ موسى، مترجم: حجتىكرمانى ـ على، ناشر: آوند دانش، تهران: 1379، نوبت چاپ: 11، شمارگان: 3500، تعداد صفحه: 128، قيمت: 8500 ريال.
نويسنده: صادقىسوادكوهى ـ محمدرضا، ناشر: نشر بخشايش قم: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 104، قيمت: 6700 ريال.
مولف نخست با بيان كلياتى درباره فرهنگ و تهاجم فرهنگى، مىكوشد تا ذهن خوانندگان را با ابعاد و زواياى مختلف اين موضوع آشنا سازد. وى سپس در قالب اصول ششگانه مباحثى را در خصوص راهكارهاى اساسى و عملى رويارويى با تهاجم فرهنگى عرضه نموده كه عبارتند از: «آگاه سازى»، «معرفى الگوهاى مناسب»، «مصون سازى و از بين بردن زمينههاى تاثير تهاجم فرهنگى»، «پرورش روحيه خودباورى و اعتماد به نفس»، «كشف و به كارگيرى استعدادها» و «برخورد قانون با مهاجمين».
نويسنده: كواكس ـ ميته، مترجم: آراميده ـ مينا، به اهتمام: نجاتىحسينى ـ محمود، ويرايشگر: غراب ـ ناصرالدين، ناشر: خانه كتاب، تهران: 1380، نوبت چاپ: 2، تعداد صفحه: 320.
به اهتمام: ابطحى ـ محمدعلى، ناشر: صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران (سروش)، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 424، قيمت: 14000
كتاب، مجموعهاى از مصاحبهها و گفت و گوهاى فرهنگى با حضور انديشمندان، شخصيتهاى سياسى، هنرمندان و نويسندگان اسلامى و غير اسلامى است كه در سه بخش نظام يافته است. در بخش اول با عنوان «دين» اين عناوين به چشم مىخورد: «مقدمهاى بر سيره نبوى/ فاروق العكام، سيدمحمدحسين فضلالله»؛ «نهجالبلاغه: مبانى گفتوگوى اسلام . مسيحيت/ حسن جابر، ژرزف هاشم»؛ «مبانى گفت و گوى اسلام و مسيحيت/ جورج جرداق»؛ «ويژهنامه شهادت على(ع)/ جورج جرداق و حسن الزين». بخش دوم كه «فرهنگ» عنوان گرفته با مطالبى از اين دست تدوين شده است: «روشنفكر كيست / شوقى بغدادى»؛ «مشكلات روشنفكران/ احمد بزون و نجيب زبيب»؛ «تهاجم فرهنگى/ راشد غنوشى و محمد مزالى». «هنر» واپسين بخش اين مجموعه، گفت و شنودهايى در باب هنر است، از جمله: «هنر اسلامى/ سمير صايغ»؛ «نقش عرفان در خوشنويسى/ سامى مكارم»؛ «درباره نقاشى كودكان/ على شمسالدين».
نويسنده: حقيقى ـ اسماعيل، ناشر: نشر پارسا، تهران: 1376، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 4000، تعداد صفحه: 176، قيمت: 4500 ريال.
نويسنده: پارسا ـ غلامعلى، ناشر: الف، مشهد: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 216، قيمت: 10000 ريال.
نويسنده: كاظمى ـ علىاصغر، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 192، قيمت: 4500 ريال.
در اين اثر نويسنده سعى دارد عواقب و بحران ناشى از مدرنيسم را تشريح كند. وى همچنين به خطراتى كه جوامع سنتى با آن مواجهند اشاره كرده، تعيين الويتها و جوانب احتياط را به منظور نزديكى با مدرنيسم خاطرنشان مىكند.
نويسنده: جعيط ـ هشام، مترجم: تهامى ـ غلامرضا، ناشر: دفتر پژوهشهاى فرهنگى،مركز بينالمللى گفتگوى تمدنها، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3100، تعداد صفحه: 248، قيمت: 23000 ريال.
مجموعه حاضر مشتمل بر مقالاتى از «هشام جعيط» انديشمند سرشناس تونسى درباره شرايط، اوضاع و احوال كنونى فرهنگ و تمدن اسلامى است. وى ضمن اين مقالات توضيح مىدهد كه چرا اروپا در زمينه دانشهاى مادى و صنعتى و علوم انسانى شتابنده پيش رفته و دنياى اسلام همچنان دربند ياد كرد گذشته شكوهمند و غرور درهم شكسته خويش است. افزون بر آن، با اشاره به پيشرفتهاى قابل توجه كشورهايى چون ژاپن، كره جنوبى و تايوان، كوشيده است عواملى كه مانع از پيشرفت جهان اسلام شده، معرفى نمايد. عناوين برخى از مقالات بدين شرح است: «دنياى اسلام و برخورد مدرنيته»، «انسانگرايى و عقلانيت در اسلام»، «پيشرفت ژاپن و واماندگى دنياى عرب»، «دنياى اسلام به كجا؟»، «فرهنگ و سياست در دنياى عرب»، «اسلام در مغرب جديد» و «انديشه عربى ـ اسلامى و روشنگرى».
نويسنده: ولايتى ـ علىاكبر، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، قطع: پالتويى، تعداد صفحه: 68، قيمت: 2500 ريال.
نگارنده ابتدا مفهوم «بحران هويت در تاريخ ايران» و «هويت ايرانى در ايران باستان» را تشريح مىكند. آن گاه به «بحرانهاى تاريخى هويت ايرانى» اشاره مىكند. وى در كتاب خاطر نشان مىكند: از زمان مهاجرت و استقرار آرياييان و تشكيل حكومت در ايران تاكنون هويت ايرانى مردم ما با بحرانهاى مختلفى مواجه بوده كه مهمترين آنها چهار بحران است: 1ـ حمله اسكندر به ايران و هجوم فرهنگ يونانى، 2ـ سلطه بنىاميه بر جهان اسلام، از جمله ايران، و هجوم فرهنگ اشرافيت جاهلى عرب زنده شده توسط اموىها بر ايران، 3ـ حمله زردپوستان آسياى مركزى و حوزه آلتائى و تهاجم فرهنگى ترك، مغول و تاتار، 4ـ تهاجم استعمارى فرنگيان و تحميل فرهنگ غربى به هويت ايرانى. كتاب با نتيجهگيرى و فهرست منابع و ماخذ به پايان مىرسد.
نويسنده: محسنى ـ منوچهر، ناشر: دبيرخانه شوراى فرهنگ عمومى كشور، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 544، قيمت: 29000 ريال.
در پژوهش حاضر تلاش شده شناختى كلى از آگاهىها، نگرشها و رفتارهاى اجتماعى ـ فرهنگى مردم ساكن در مناطق شهرى كشور ـ به جز شهر تهران ـ به دست داده شود. بدين ترتيب، محتواى كتاب متضمن مطالبى است در حوزههاى مختلف جامعهشناسى ايران (مانند فرهنگ، ارزشهاى اجتماعى، باورداشتها، خانواده، ازدواج، وسايل ارتباط جمعى، گذران اوقات فراغت، روابط گروهى، رفاه اجتماعى، روانشناسى اجتماعى و...). مباحث كتاب در سه بخش و شانزده فصل تنظيم شده است. بخش اول كه شامل مبانى پژوهش است از دو فصل: «نگرش نظرى بر موضوع پژوهش» و «هدف و روش پژوهش» تشكيل يافته است. بخش دوم يا بخش اصلى كتاب كه «يافتهها» در آن آمده فصل سوم تا شانزدهم را در برمىگيرد، به گونهاى كه هر فصل به يك مقوله فرهنگى ـ اجتماعى اختصاص يافته و اين موضوعات را شامل مىشود: «ويژگىهاى اجتماعى و اقتصادى جامعه مورد بررسى»، «نگرشهايى درباره ازدواج و خانواده: هنجارها و ارزشها»، «كاربرد رسانهها»، «روابط و مشاركت اجتماعى»، «نحوه گذراندن اوقات فراغت»، «فرهنگ و جنسيت»، «رضايت اجتماعى»، «ويژگىهاى رفتارى»، «عقايد و نگرشها درباره نيروهاى اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى»، «ارزشهاى اجتماعى»، «رفتارهاى مذهبى»، «باورداشتها و پندارها»، «آگاهى و نگرش درباره امور و مسائل مرتبط با ايران و جهان» و «آگاهىهاى عمومى». بخش پايانى كتاب شامل خلاصه، نتيجهگيرى، پيشنهادها، فهرست منابع و ضمايم است.
نويسنده: محسنى ـ منوچهر، نويسنده: صالحى ـ پرويز، ناشر: آرون، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 4000، تعداد صفحه: 248، قيمت: 20000 ريال.
آنچه در اين گزارش آمده براساس يافتههاى اوليه طرح «بررسى آگاهىها، نگرشها و رفتارهاى اجتماعى و فرهنگى» است كه در آن چند موضوع مشخص در حوزه نگرشهاى ساكنان مناطق نمونه شهرى ايران در زمينه پيوندها و نيروهاى اجتماعى، نيروهاى اجتماعى، نيروهاى اقتصادى و حوزه فرد و جامعه تجزيه و تحليل مىشود. مباحث كتاب در شش فصل سازمان يافته است. فصل اول كلياتى است درباره موضوع، هدف و روش بررسى و در فصل دوم مشخصات عمومى جامعه مورد بررسى معرفى شده كه شامل ويژگىهاى جمعيت شناختى، فرهنگى، اقتصادى و اجتماعى است.
فصل سوم كه به موضوع «پيوندها و روابط اجتماعى» اختصاص يافته شامل نتايج بررسى درباره مقولات مشخص: رازدارى، انزواى اجتماعى، خودمدارى و دوستيابى است. موضوع فصل چهارم «نيروهاى اجتماعى است كه در آن پنج مقوله «اطاعت از قانون»، «اعمال زور در برابر زور»، «اعمال نفوذ: پارتى بازى»، «جسارت و پررويى» و «شانس و موفقيت اجتماعى» بررسى شده است. فصل پنجم به «نيروهاى اقتصادى» اختصاص يافته، طى آن نگرشها و رفتارهاى اجتماعى در قبال چهار مقوله اقتصادى ارزيابى شده كه عبارتاند از: «كار و انگيزه اقتصادى»، «كار خصوصى و كار دولتى»، «پول گرايى»، «پول و موفقيت اجتماعى». در فصل آخر دو مقوله «زندگى ماشينى و عواطف» و «خوشبختى نسلهاى آينده» در خصوص موضوع «فرد و جامعه نوين» بررسى و ارزيابى مىشود.
نتايج بررسى ها عموما به صورت جدول آمارى نشان داده شده و در صفحات
پايانى فهرست منابع آمده است.
مترجم: محلاتى ـ صلاحالدين، ويراستار: سنجرى ـ آذرمه، ناشر: دانشگاه شهيد بهشتى، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 296، قيمت: 7600 ريال.
اين كتاب در سه بخش اصلى از سوى سازمان تربيتى، علمى و فرهنگى ملل متحد (يونسكو) به رشته تحرير درآمده است. نگارندگان كتاب بر اين باورند كه عوامل فرهنگى از موثرترين متغيرهاى توسعهاند، لذا برنامهريزان توصيه مىكنند كه به اين امر توجه نمايند. به همين جهت، رهيافتهاى فرهنگى توسعه و نقش آموزش عمومى مردم در توسعه فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى از جمله مهمترين مباحث كتاب را تشكيل مىدهد. عناوين كتاب از قرار زير است: «بررسى پيشرفتهاى تحقق يافته: از رشد اقتصادى تا توسعه انسانى»، «عوامل و آثار فرهنگى توسعه» و «چگونه مىتوان عوامل فرهنگى را وارد توسعه كرد»، «راهها، شيوهها و ابزار». در بخش پايانى؛ از نقش مشاركت عمومى مردم و اتكا به فرهنگهاى محلى، از جمله شرايط تحقق توسعه ياد شده است.
تهيه وتنظيم: حسينىسوق ـ نورمحمد، ناشر: بازتاب انديشه، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 128، قيمت: 12500 ريال
اين كتاب مقالات برگزيده همايش «بومىگرايى و فرهنگ عمومى» است كه از سوى اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى استان كهكيلويه و بويراحمد، در شهر ياسوج برگزار شد. عناوين و موضوعات مقالات عبارتند از: مبانى بومىگرايى/ ابراهيم فياض»، «بررسى مفهوم دقيق خرده فرهنگ و تبيين رابطه آن با بومىگرايى/ غلامرضا خوشفر»، «قانون، نظمپذيرى و خرده فرهنگ بومى/ صادق صالحى»، «بومىگرايى، كاركردهاى مثبت و منفى/ خليلى»، «بومىگرايى و فرهنگ توسعه اقتصادى/ ميثم موسايى»، «هويت بومى استان/ سيد ساعد حسينى»، «هويت بومى و بومىگرايى در استان كهكيلويه و بويراحمد/ مهرالزمان نوبان».
نويسنده: قطبى ـ هادى، ناشر: هادى قطبى، قم: 1380، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 112، قيمت: 5000 ريال.
در كتاب حاضر نگارنده مجموعه مباحثى درباره تهاجم فرهنگى گردآورى كرده است. وى براى نشان دادن تهاجم فرهنگى، نوشتههايى از جرايد مختلف (مانند: آريا، صبح امروز، خرداد، پيام هاجر، و كيان) استخراج كرده و ضمن توضيحاتى درباره آن، شواهدى از آيات قرآن كريم و احاديث در رد آنها ذكر كرده است. علاوه بر آن برخى پاسخهاى اين تهاجمات از بريده جرايدى نظير «جمهورى اسلامى» و «يالثارات» نيز چاپ شده است. مهمترين موضوعات كتاب درباره تهاجم فرهنگى، تهاجم به ولايت فقيه، تهاجم به پوشش و حجاب، و برقرارى رابطه با آمريكا است.
نويسنده: گير ـ آرن، مترجم: ثابتى ـ عرفان، ويراستار: فرهادى ـ كاظم، ناشر: نشر چشمه، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 1200، تعداد صفحه: 300، قيمت: 20000 ريال.
بهزعم مولف: «روش اين نوشتار آن خواهد بود كه در ابتدا موقعيت پسامدرن را مشخص سازد، سپس انديشههاى فلسفى ملازم با آن را بررسى كند. پس از نماياندن ماهيت تضاد ميان حاميان و مخالفان محافظهكار و افراطى فرهنگ پسا مدرن، آراى آنها بررسى خواهد شد تا نحوه پيدايش مشكلات زيست محيطى و نيز طريق رفع آنها معلوم شود. اين امر نيز مورد بحث قرار خواهد گرفت كه چرا پسا ساختارگرايان، شبيه متفكران پسا مدرنيسم كه بسيارى از علل بنيادى پريشان خاطرى دنياى مدرن را به وضوح آشكار ساختهاند، هنگامى كه براى رفع بحران زيست محيطى به عنوان راهنمايانى براى عمل سياسى يا زندگى مورد توجه قرار گيرند. كاملا ناتوان هستند... پيشنهادها براى تحقق علم پسامدرن آزموده خواهند شد و معلوم مىشود كه چگونه ادراك مجدد و كاملتر مفهوم بشريت و جايگاه آن در طبيعت از طريق چنين علمى كه به سترگ روايت «پسا مدرن» پيوسته باشد، مىتواند بر دگرگونى فرهنگ لازم اثر گذارد. اين نوشتار با بيان مشخصات اخلاق، فلسفه، سياسى واقتصاد جديد اين سترگ روايت براى مفيد بودن در جنبش زيست محيطى خاتمه مىپذيرد».
ناشر: زعيم، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 24، قيمت:
در جزوه حاضر، نخست از اثرات فرهنگ غرب بر فرهنگ ايرانى ـ اسلامى سخن مىرود سپس ابزارهاى فرهنگ غرب كه بر فرهنگ خودى اثر مىگذارد به اختصار معرفى مىشود. براى اين منظور، مولف با برشماردن شگردها و نقشهاى تاثيرگذار، طراحان استراتژى استحاله را معرفى كند، آن گاه با مطالبى در باب تهاجم فرهنگى سازمان يافته و نقش فعال طيف معامله با نظام، و زمينههاى موجود در داخل كشور، مباحث كتاب را پى مىگيرد.
نويسنده: ورجاوند ـ پرويز، ناشر: شركت سهامى انتشار، تهران: 1379، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 192، قيمت: 9000 ريال.
تدوين: سازمان علمى فرهنگى و تربيتى سازمان ملل متحد، مترجم: موسسه تحقيقات بازتوانى و بهبود زندگى زنان، ناشر: سرايى، تهران: 1380، قطع: پالتويى، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 58، قيمت: 4500 ريال.
كتاب حاضر از جمله انتشارات سازمان ملل متحد است كه در آن همراه با نمودارها و جداول آمارى، روند توسعه تغييرات فرهنگى در مراحل زندگى زنان در نقاط مختلف جهان نشان داده شده است. «تحولات جمعيت شناختى در مراحل مختلف زندگى زنان»، «زيست شناسى و فرهنگ»، «قدرت، دانش و تعاريف اجتماعى مادرى» و «اثرات دگرگونى الگوى كار بر زندگى زنان، فرآيند جهانى شدن، فقر و در حاشيه قرار گرفتن» از جمله مباحث اين كتاب است.
نويسنده: ابراهيمىبشكانى ـ علىاكبر، ناشر: نيكوروش، يزد: 1377، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 184، قيمت: 5500 ريال.
نويسنده: تاجبخش ـ احمد، ناشر: نويد شيراز، شيراز: 1381، جلد: گالينگر، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 708، قيمت: 49000 ريال.
نويسنده: حسن ابراهيمحسن، مترجم: پاينده ـ ابوالقاسم، ناشر: جاويدان، تهران: 1380، جلد: گالينگر، نوبت چاپ: 10، شمارگان: 3300، تعداد صفحه: 1236، قيمت: 45000 ريال.
نويسنده: حسن ابراهيمحسن، مترجم: پاينده ـ ابوالقاسم، ناشر: دنياى دانش، تهران: 1380، جلد: گالينگر، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 3300، تعداد صفحه: 1240، قيمت: 45000 ريال.
اين كتاب تحقيق مفصلى است درباره تاريخ و تحولات سياسى اسلام كه طى آن، تاريخ سياسى اسلام در دوره حكومت اموى ـ از آغاز تا انقراض ـ بررسى و تبيين مىشود. گفتنى است تحقيق حاضر، قريب به 65 سال پيش به فارسى ترجمه شد و اينك بدون هيچ تغييرى با همان حروفچينى به طبع رسيده است. كتاب با توصيفى از موقعيت جغرافيايى، طبيعى، اجتماعى و سياسى شبه جزيره عربستان قبل از ظهور اسلام آغاز مىگردد، سپس با اين مباحث ادامه مىيابد: نقش و موقعيت قبيله قريش در مكه؛ بعثت پيامبر (از زمان تولد، پرورش و ازدواج با خديجه تا بعثت به پيامبرى، آشكارا كردن دعوت، مبارزه قريش با پيامبر و مهاجرت به مدينه)؛ جنگها و سفرهاى جنگى پيامبر و مسلمانان؛ حج وداع و وفات پيامبر؛ تاثير اسلام در عرب؛ خلفاى پيامبر (شامل حوادث مهم و پيشرفتهاى اسلام در زمان خلافت ابوبكر، عمر، عثمان و حضرت على (ع))؛ دولت اموى؛ (مطالب اصلى بخش اخير عبارتاند از: تولد معاويه، خوارج، خلافت حسن بن على (ع)، فتوح اسلام در عهد معاويه، قيام حسين (ع)، قتل ابن زياد و مختار، ابن زبير و اقدامات او، حجاج بن يوسف و عراق، افكار و عقايد و گروههاى خوارج، فتوحات اسلام در ماوراىالنهر و اندلس، اصلاحات عمر بن عبدالعزيز، پيدايش معتزله، قيام ابومسلم، علل سقوط دولت اموى)؛ تمدن اسلامى در دوران خلفا و دوره امويان (خلافت، ابن خلدون، رابطه مسجد با امور دولت، دبير ـ حاجب، متصدى خراج، قضاوت، نظام ادارى، سپاه، نيروى دريايى، زبان عربى در دفترها، خراج، جزيه، مصارف بيتالمال، دمشق، ادبيات، علوم عقلى و نقلى، حديث، وضع اجتماعى، آواز، الغاى بردگى، وضع خانواده، لباس، غنا).
نويسنده: آشورى ـ داريوش، ناشر: موسسه انتشارات آگاه، تهران:1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 160، قيمت: 9500 ريال
در بخش نخست اين كتاب شواهدى از نظم و نثر فارسى درباره واژه فرهنگ آورده شده است. در بخش دوم مفهوم واژه Culture و كاربردهاى آن تشريح شده و در بخش سوم تعريفهاى وصف گرايانه، تاريخى، هنجارى، روان شناسانه، ساختارى و تكوينى از فرهنگ به دست داده شده است. در بخش چهارم به موضوع فرهنگ از ديدگاه علم انسان شناسى نگريسته شده و در بخش پايانى دو گفتار درباره فرهنگ به طبع رسيده كه عبارتاند از: «چشمانداز فرهنگ» و «فرهنگ خانه بشريت و در انسانيت».
ناشر: در راه حق، قم: 1378، نوبت چاپ: 0، شمارگان: 30000، تعداد صفحه: 12
تهيه وتنظيم: نكونام ـ محمدعلى، ناشر: جامعه مدرسين حوزه علميه قم، دفتر انتشارات اسلامى، قم: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 1000، تعداد صفحه: 640، قيمت: 13500 ريال.
كتاب حاضر جلد اول و دوم از مجموعه «تقويت مبانى اعتقادى» است كه مباحث آن طى دو بخش جداگانه با عناوين «مباحث اعتقادى» و «مباحث خانوادگى» تنظيم شده است. در جلد اول سخنرانىهايى از شخصيتهاى مختلف گردآمده كه از آن جملهاند: مصباح يزدى، ابراهيم امينى، جعفر سبحانى، طاهرى خرم آبادى، رضا استادى، و احمد خاتمى. عناوين برخى سخنرانىها بدين قرار است: مباحث اعتقادى، توحيد، امامت، عصمت، قرآن و تكامل انسان، بهشت و جهنم، ضرورت ازدواج و اهداف آن، رفتار شوهر با همسر، وظايف اخلاقى مرد در خانه و ملاكهاى گزينش همسر. در جلد دوم به پرسشهاى مطرح شده در سخنرانىهاى جلد اول، پاسخ داده شده است.
نويسنده: پوستمن ـ نيل، مترجم: طباطبايى ـ صادق، ناشر: اطلاعات، تهران: 1381، نوبت ويرايش: 3، نوبت چاپ: 3، شمارگان: 2100، تعداد صفحه: 420، قيمت: 15000 ريال.
ناشر: نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاهها، روابط عمومى، تهران: 1378، قطع: پالتويى، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 7000، تعداد صفحه: 108، قيمت: 0.
در مجموعه«بولتن انديشه» نقش خلاق و آغازگر مسلمانان در فرايند تكوين تمدن بشرى و علوم معاصر، به ويژه علوم تجربى و رياضى و طبيعى به گونهاى بسيار مختصر نشان داده شده است. جزوه حاضر كه دومين شمار از مجموعه ياد شده است به تاريخچه و نقش مسلمانان در خلق و توسعه علوم و مراكز فرهنگى اختصاص يافته كه عبارتاند از: «كتاب و كتابخانه»، «مدارس و دانشگاهها»، «اختراعات و اكتشافات»، «جنبش ترجمه»، «علم تاريخ»، «جغرافيا» و «تاريخ طبيعى».
نويسنده: مختارى ـ محمد، ناشر: ويراستار، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3300، تعداد صفحه: 384، قيمت: 15500 ريال.
اين اثر حاوى مقالاتى است كه بين سالهاى 1370 تا 1375 در مجلههاى آدينه، تكاپو، فرهنگ توسعه، گردون و نظاير آن ذيل موضوع «فرهنگ» به چاپ رسيده است. در اين مقالات ضمن تحليل مسائل نهادى و مشكلات ساختى و ريشهاى در فرهنگ ديروز، مقوله فرهنگ در ارتباط با سياست بررسى شده است. افزون برآن، برخى از مشكلات نهادى و موانع سنتى و سياسى موجود بر سر راه فعاليتهاى فرهنگى تشريح مىشود.
نويسنده: پهلوان ـ چنگيز، نويسنده: ... [و ديگران]، مترجم: صبورى ـ احمد، مترجم: اميرشاهى ـ شهرآشوب، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، سازمان چاپ و انتشارات، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 160، قيمت: 9000 ريال.
تدوين: سلحشور ـ م.، ناشر: فيضيه، قم: 1380، قطع: پالتويى، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 30000، تعداد صفحه: 72، قيمت: 2500 ريال.
در جزوه حاضر مطالبى درباره آثار و پيامدهاى تهاجم فرهنگى، همچنين راههاى مقابله با آن طى دو بخش فراهم آمده است. بخش نخست به انواع شبهه افكنىها، تحريفها و تهاجمات اختصاص دارد كه طى آن مقولاتى چون: تهاجم به انبياى (ص) و ائمه (ع)، تهاجم و تحريف عاشورا، تهاجم به دفاع مقدس و تهاجم به اصول اعتقادى مطرح مىگردد. در بخش دوم، روشهاى حمايت دشمنان و بيگانگان از دگر انديشان و شبهه افكنان و هماهنگى آنان با ايادى داخلى به اختصار بيان مىشود.
نويسنده: سازمان تحقيقات خودكفايى نيروى مقاومت بسيج، ناشر: سازمان تحقيقات خودكفايى نيروى مقاومت بسيج، مؤسسه فرهنگى انتشاراتى آيه، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 5000، تعداد صفحه: 96، قيمت: 6000 ريال.
در اين كتاب به اختصار، مبحث تهاجم فرهنگى در ايران، از منظر تاريخى بررسى و تبيين شده است. نگارنده در فصل نخست پيشرفتهاى فرهنگى تمدن هلنيسم را در باب نمايشنامهنويسى، ادبيات، علوم، بررسى مىكند، سپس چگونگى مقابله اشكانيان با اين فرهنگ را شرح مىدهد. در فصل دوم ويژگىهاى تمدن اسپانيا و نفوذ فرهنگ اسلامى در آن سرزمين ارزيابى مىشود. در دو فصل انتهايى كتاب نحوه نفوذ و تهاجم فرهنگ غرب در دوره صفويه و رضاخان و راههاى مقابله با آن تشريح شده است. كتاب با مقايسهاى ميان برخورد روحانيت شيعه روشنفكر ايرانى با تهاجم فرهنگى غرب به پايان مىرسد.
نويسنده: سازمانتحقيقاتخودكفايىنيروى مقاومتبسيج، ناشر: سازمان تحقيقات خودكفايى نيروى مقاومت بسيج، موسسه فرهنگى انتشاراتى آيه، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 5000، تعداد صفحه: 120، قيمت: 7000 ريال.
در كتاب حاضر، مبحث تهاجم فرهنگى از منظر سياسى بررسى و ارزيابى شده است. نگارنده در فصل نخست ذيل عنوان «فرهنگ و تحول»، ابتدا تعريفى از فرهنگ به دست مىدهد، سپس استقلال و وابستگى در فرهنگ، و نقش فرهنگ در حاكميت سياسى تشريح مىشود. در فصل دوم تاريخچه تهاجم فرهنگى غرب عليه كشورهاى اسلامى و تقابل فرهنگ اسلام و فرهنگ حاكم در اروپا بررسى مىگردد. در فصل سوم، چهار شيوه تهاجم فرهنگى يعنى نفوذ نظامى، نفوذ سياسى، نفوذ اقتصادى و نفوذ فرهنگى توضيح داده مىشود. در پايان نيز اشكال و پيامدهاى تهاجم فرهنگى در عصر ارتباطات تبيين مىگردد.
نويسنده: طهماسبى ـ احمد، ناشر: نشر ياقوت، قم: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 72، قيمت: 2500 ريال.
در اين كتابچه پس از تعريف تهاجم فرهنگى به تفاوتهاى آن با تبادل فرهنگى و تهاجم نظامى اشاره مىشود، سپس از زمينهها، عوامل و راههاى نفوذ فرهنگى سخن مىرود. در پايان نيز رهنمودهايى براى مقابله با تهاجم فرهنگى فراهم مىآيد.
ناشر: موسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى (ره)، گرداورنده: ابراهيمى ـ عبدالجواد، قم: 1378، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 176، قيمت: 5000 ريال. اين اثر به چاپ هفتم هم رسيده است.
نويسنده: يوسفوند ـ على، ناشر: دار النشر اسلامى، قم: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 184، قيمت: 4000 ريال.
اين كتاب در هشت فصل تنظيم شده و در آن به طور گذرا به شيوههاى تهاجم فرهنگى و شيوههاى جلوگيرى از اين پديده خطرناك و اهداف دشمن اشاره گرديده است. عناوين فصلها به اين شرح است: «مفاهيم تهاجم فرهنگى»، «نگاهى گذرا به تاريخچه تهاجم فرهنگى»، «شيوهها و ابزارهاى دشمن در تهاجم فرهنگى»، «اهداف دشمن در تهاجم فرهنگى»، «تهاجم فرهنگى و سياست گاليندوپل»، «نگاهى به فرهنگ مبتذل غرب و آمريكا»، «شيوههاى جلوگيرى از تهاجم فرهنگى» و «عبرت اندلس».
نويسنده: بلخارىقهى ـ حسن، ناشر: حسنافرا، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 8000، تعداد صفحه: 178، قيمت: 4800 ريال.
مجموعه حاضر، بخش اول از سلسله مباحث تهاجم يا تفاوت فرهنگى است كه از مهر ماه 1377 از سوى نهاد نمايندگى رهبرى در دانشگاه الزهرا مطرح گرديد. در اين مجموعه سعى شده است ضمن ارائه تصويرى از تهاجم فرهنگى، مباحثى نظرى همراه با مصداقهاى آن بررسى و تبيين شود. عمدهترين موضوعات كتاب عبارتاند از: «مبادى كلامى تهاجم و تفاوتهاى فرهنگى»، «تفاوت يا تهاجم»، «فرهنگ تهاجم يا تضارب»، «مصاديق»، «غرب و مهدويت(1)»، «غرب و مهدويت(2)» و «غرب و مهدويت(3)».
ويراستار: حامدى ـ محمدمهدى، ناشر: نسل كوثر، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 5000، تعداد صفحه: 226، قيمت: 8000 ريال.
اين كتاب در اصل مجموعه سخنان و گفتارهاى «حضرت آيتالله خامنهاى» است كه در خصوص تهاجم و تهديدات فرهنگى غرب ايراد شده، و نگارنده يا گردآورى، درج توضيحاتى ، مطالب آن را در قالب سه بخش تدوين كرده است. عناوين بخشها از اين قرار است: «تهديدات فرهنگى و راهبردهاى مقابله» (تهديدات فرهنگى و استكبار جهانى، تهديدات فرهنگى و منافقين داخلى، تهديدات فرهنگى و نظام ادارى، تهديدات فرهنگى و عملكرد مسئولين، تهديدات فرهنگى و دانشگاهى، تهديدات فرهنگى و جوانان، تهديدات فرهنگى و مردم)، «عوامل فرهنگى پيشرفت، ترقى و تعالى جامعه»، «رسالت و وظايف سازمانها و دستگاههاى فرهنگى كشور».
نويسنده: معيدفر ـ سعيد، ناشر: سرزمين ما، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 298، قيمت: 18500 ريال.
در اين كتاب عمدهترين مسائل اجتماعى ايران، همراه با علل و عوامل ايجاد كننده آن، براى دانشجويان رشتههاى جامعهشناسى تشريح شده است. نگارنده در فصل نخست عوامل موثر بر طرح مسئله اجتماعى در دنياى معاصر (به ويژه تحولات معرفتى و اجتماعى) را برشمارده، سپس نحوه تبيين مسئله اجتماعى از ديدگاههاى مختلف، مانند: ديدگاه كاركردگرايى ساختى، ديدگاه مردمشناسى، ديدگاه رابرت مرتن، ديدگاه ربرت نيزبت و پارسونز را بيان كرده است. وى در فصل سوم نقش جامعهشناسى را در فرآيند بحرانهاى اجتماعى جامعه دينى توضيح داده و در ادامه تعارض ارزشهاى اجتماعى و بحران هويت را بررسى كرده است. در انتهاى كتاب «جامعهشناسى تقدم منافع فردى بر مصالح جمعى در ايران»، «نابسامانى اجتماعى يا سازگارى عرض»، «تهاجم فرهنگى، اخلاق كار و پيامدهاى مهاجرتهاى روستايى در كشور ايران» بررسى و تحليل شده است.
نويسنده: محمدى ـ مجيد، ناشر: نشر مركز، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان:0، تعداد صفحه: 392، قيمت: 19500 ريال.
نويسنده ضمن شرح مبانى نظرى مفهوم جامعه مدنى، عوامل مساعد و نامساعد تحقق آن را در ايران تحليل مىكند؛ همچنين چگونگى بومى شدن اين مفهوم در جامعه ايران را ارزيابى مىنمايد. عناصر مهم اين بومىسازى عبارتاند از: ساختار سياسى، نظام حقوقى، قرائتهاى دينى، نيروهاى اجتماعى، فرايندها و روندهاى اجتماعى، نگرشهاى اجتماعى و روابط ميان آنها. نگارنده معتقد است كه: «جامعه مدنى ايران نيز همانند دموكراسى ايرانى و ليبراليسم ايرانى و توسعه به سبك ايرانى امكانپذير است، اگر به بسترهاى نظرى، موانع، و نيروهاى اجتماعى دخيل در آن به خوبى توجه شود».
تدوينكنندگان: فردرو ـ محسن، حميدى ـ سهراب، عقوبى ـ رضا، گرداورنده: روزبهانى ـ روحانگيز، ناشر: آرون، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3500، تعداد صفحه: 424، قيمت: 35000 ريال.
مجموعه سه جلدى «جامعه و فرهنگ» مشتمل بر متن 49 مقاله است كه در همايش علمى ـ فرهنگى و با مشاركت ادارات كل فرهنگ و ارشاد اسلامى استانها عرضه شده است. هدف اين مجموعه، طرح ديدگاههاى مختلف درباره مفهوم فرهنگ عموى و مصاديق اجتماعى آن است. هر مقاله شامل عنوان، نام نگارنده، مقدمه، چكيده، متن اصلى و فهرست منابع است. عناوين پارهاى از مقالهها از اين قرار است: «ضرورتهاى اساسى در اصلاح فرهنگ عمومى/ نعمتالله موسىپور»؛ «توسعه و تحولات فرهنگى (مبانى و راهبردها)/ ناطقپور»؛ «بررسى ارزشهاى پدران و پسران و بروز شكاف نسلها/ كاوه تيمورى»؛ «نگاهى به تعريف و تحول ارزشها/ يحيى طالبيان»؛ «تاملى بر نقش نهادهاى مردمى در همبستگى اجتماعى/ عماد افروغ» و «انواع ويژگىهاى نهادهاى مردمى/ حسين بهروان».
نويسنده: افروغ ـ عماد، نويسنده: ... [و ديگران]، گرداورنده: فردرو ـ محسن، ناشر: آرون، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3500، تعداد صفحه: 394، قيمت: 34000 ريال.
در اين شماره از مجموعه «جامعه و فرهنگ» هفده مقاله با اين مختصات درج گرديده است: «هويتشناسى مذهبى و باورهاى دينى ايرانيان/ عماد افروغ»؛ «ارزشها و سنتها/ ادوارد شيلر»؛ «تغيير نگرشها و راديو ـ تلويزيون/ مسعود كوثرى»؛ «تلقى از جهان و تغييرات فرهنگى ناشى از آن/ تقى آزاد ارمكى»؛ «حجابهاى فرهنگى/ فرنگيس آلمال» و «بررسى جامعهشناختى تصوير زن در فرهنگ ايرانيان/ زهرا لقمانيان».
نويسنده: رجبزاده ـ احمد، نويسنده: ... [و ديگران [، گرداورنده: فردرو ـ محسن، ناشر: آرون، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3500، تعداد صفحه: 342، قيمت: 32500 ريال.
جلد پنجم از مجموعه حاضر مشتمل بر 14 مقاله در حوزه فرهنگ و جامعه است كه پيشتر در قالب پژوهشهاى موردى انجام شده و گزارش آن در نشريات تخصصى و فصلنامه فرهنگ عمومى به چاپ رسيده است. عناوين تعدادى از اين مقالات به اين قرار است: «درآمدى بر مفهوم فرهنگ عمومى/ احمد رجبزاده»؛ «پايگاه اقتصادى ـ اجتماعى و مصرف كالاهاى فرهنگى/ محسن فردرو»؛ «قانونمندى فعاليتهاى فرهنگى/ ناصر بتوئى»؛ «فرهنگ و انسجام اجتماعى/ ذوقدار مقدم» و «مسابقات هنرى مصرف فرهنگى جديد/ محمد دلخموش».
ناشر: زعيم، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 36، قيمت:0، قطع: پالتويى.
«جريانهاى فرهنگى معاصر در جهان» كه به اهتمام انجمن اسلامى دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامى قم منتشر شده، شامل اين مطالب است: ضرورت مطالعات فرهنگى قرن بيستم، تعريف فرهنگ، جريان فرهنگى ماركسيستى، مكتب فرانكفورت، نقد مكتب فرانكفورت در عرصه فرهنگ، آنتونيو گرامشى و نظريه هژمونى فرهنگى، نظريه فرهنگى لويى آلتوسر و مباحثى از اين دست.
نويسنده: بحرينى ـ مرضيهالسادات، ناشر: شهيد فهميده، اصفهان: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 160، قيمت: 7500 ريال.
در كتاب علاوه بر تعريفى از فرهنگ، به انواع تهاجمات، از جمله تهاجم اقتصادى و فرهنگى اشاره نموده، سپس درباره شيوههاى گوناگون تهاجم فرهنگى غرب سخن گفته است.
نويسنده: ثلاثى ـ محسن، ناشر: نشر مركز، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 512، قيمت: 31500 ريال.
اثر حاضر تحقيقى است براى اثبات اين نكته كه رويكرد جهانگرايانه ايرانيان ريشه در فرهنگ و تاريخ ايرانيان دارد. مولف كوشيده است با استناد به واقعيتهاى تاريخى و شواهد موجود در زبان ايرانيان، دينهاى اقوام ايرانى در طول تاريخ، ساختار سياسى جوامع ايرانى، ادبيات و به ويژه شعر فارسى، هنرهاى ظريف و معمارى نشان دهد كه در رفتار فرهنگى ايرانيان رويكردى جهانگرايانه هست كه باعث شده از آمادگى پذيرش و جذب فرهنگهاى ديگر و رابطه متقابل اثرگذارى و تاثيرپذيرى با ديگر قوميتها برخوردار باشد؛ همچنين اقوام و فرهنگهاى ديگر را با خود بيگانه نشمارد و به جاى دفع و رد آنها به سازگارى با آنان گرايش داشته باشد، بهزعم نگارنده «دورى گزينى از جهان بزرگ و ستيز با آن خصلت ذاتى و اساسى و هميشگى فرهنگ ايرانى نبوده است». مباحث كتاب در ده بخش تنظيم شده كه عناوين آنها عبارتاند از: 1ـ تحرك جغرافيايى گسترده و پويايى اقوام ايرانى، 2ـ ايران شاهراه جهان، 3ـ ايران كانون اشاعه عناصر فرهنگ جهانى، 4ـ نقش شعر و ادبيات عرفانى فارسى در تقويت و تشديد رويكرد جهانى، 5ـ فرهنگ ايرانى، فرهنگ مدارا، 6ـ فرهنگ ايرانى، آموزشپذير فرهنگهاى برتر و آموزشدهنده فرهنگهاى پستتر، 7ـ زبان فارسى، گردونه و بازتابنده فرهنگ جهانگراى ايرانى، 8ـ حوزه فرهنگى ايران، بستر پيدايش و پرورش دينهاى جهان، 9ـ حاكميت چند هزار ساله يك نظام سياسى فرامرزى فراقومى در حوزه فرهنگى ايران، 10ـ سير تحول نظام سياسى و اجتماعى در فرهنگ ايرانى. كتاب با فهرست منابع و فهرست اعلام به پايان مىرسد.
نويسنده: ثلاثى ـ محسن، ناشر: نشر مركز، تهران: 1380، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 512، قيمت: 31500 ريال.
در كتاب كوشش شده، تحليلى از رويكردهاى جهان گرايانه در رفتار، فرهنگ و تاريخ ايرانيان، از منظر جامعهشناختى، فراهم آيد. نگارنده بر اين باور است كه «شواهد تاريخى و مشاهدههاى عينى نشان مىدهند كه در رفتار فرهنگى ايرانيان رويكردى جهان گرايانه هست كه باعث شده آمادگى پذيرش و جذب فرهنگهاى ديگر و رابطه متقابل اثرگذارى و تاثيرپذيرى با ديگر قوميتها را داشته باشند، اقوام و فرهنگهاى ديگر را با خود بيگانه نشمارند و به جاى دفع و رد آنها و سر در لاك خود فرو بردن، به همدلى و سازگارى با آنها گرايش داشته باشند. دورى گزينى از جهان بزرگ و ستيز با آن خصلت ذاتى و اساسى و هميشگى فرهنگ ايرانى نبوده است». كتاب متشكل است از موضوعاتى همچون: «تحرك جغرافيايى گسترده و پويايى اقوام ايرانى»، «ايران، شاهراه جهان»، «ايران كانون اشاعه عناصر فرهنگى جهانى»، «نقش شعر و ادبيات عرفانى فارسى در تقويت و تشديد رويكرد جهانگرايى ايرانيان» و «فرهنگ ايرانى، آموزش پذير فرهنگهاى برتر و آموزش دهنده فرهنگهاى پستتر».
نويسنده: رابرتسون ـ رونالد، مترجم: پولادى ـ كمال، ناشر: نشر ثالث، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 404، قيمت: 28000 ريال.
«نظريه رابرتسون كه اساسا به نظريه جهانى شدن مرسوم شده است گرچه در وهله اول بازتاب نارضايتى او از نظريههاى مهم معاصر در زمينه علوم اجتماعى نظير نظريههاى نوسازى و نظريه تجدد است اما در بخش قابل ملاحظهاى از وجود گوناگون خود به استنتاجهايى راه مىبرد كه مىتوان آن را درآمدى نظرى بر مبناى گفت و گوى تمدنها به شمار آورد... جهانى شدن در نوشتههاى رابرتسون، از جمله همين كتاب حاضر، عنوان يك نظريه اجتماعى در سطح كلان است كه مثل بسيارى از نظريههاى فراگير اجتماعى مىخواهد مسائل عمده جهانى امروز را، چه در سطوح ملى و چه در سطوح جهانى و چه در ابعاد كوچكتر يا بزرگتر تحليل و تبيين كند. بنابراين نظريه جهانى شدن در اين مفهوم را بايد مثل نظريه وابستگى «گندرفرانك» يا نظريه نظام جهانى (والرستين) يا نظريه تجدد (گيدنز) در شمار يك نظريه كلان اجتماعى به شمار آورد. رابرتسون كار خود را در يك معنا به عنوان جامعهشناسى جهان توصيف مىكند»...كتاب حاضر از جمله كتابهايى است كه رنالد رابرتسون در بسط و تكوين نظريه خود نوشته است. «رابرتسون در اين كتاب ضمن بحث از الگو و اجزاى اصلى نظريه خود بخش بزرگى از نظريههاى عمده اجتماعى در سده بيستم را حول محورهاى اصلى نظريه خود با فشردگى هرچه تمامتر مرور مىكند و مورد نقد قرار مىدهد... نظريه جهانى شدن رابرتسون يكى از تازهترين نظرياتى است كه در تحليل مسائل كلان اقتصادى، اجتماعى، فرهنگى و سياسى جهان در آخرين دهههاى سده بيستم بر سر زبانها افتاده است». «ترسيم وضعيت جهانى»، «نظريه نظام جهانى»، «جهانى بودگى و دين ژاپنىها»، «تمدن و مدنيت»، «جهانى بودگى و تجدد»، «جهانى شدن و پارادايم نوستالژيك»، و «تئورىهاى جامعهشناختى و فرهنگ جهانى» از جمله مباحث اين كتاب است.
نويسنده: كاظمى ـ علىاصغر، ناشر: نشر قومس، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 328، قيمت: 15000 ريال.
«جهانى شدن فرهنگ و سياست» كتابى است كه در قالب ده فصل فراهم آمده است. نگارنده در پيش گفتار كتاب اذعان داشته: كثرت انديشههاى جديد مطرح شده در سالهاى پايانى قرن بيستم و آغاز هزاره سوم ميلادى در غرب خبر از يك تحول بنيادى در روش و بينش و دانشهاى دوران تجدد و ورود به دوره موسوم به پست مدرن را مىدهد. ما نيز بر آن شديم با نقد و تحليل نظرى و معرفت شناختى از انديشههاى مطرح در دو قلمرو فرهنگ و سياست، درون مايهها و سرانجام فرآيند جهانى شدن را شرح دهيم. نگارنده در اين كتاب تاكيد خود را نه در پى پاسخگويى به مسائل جهانى شدن، بلكه به توضيح مبادى، مبانى، ماهيت، ملاك، معيار و كاركرد دانشهاى نظرى رايج در عرصه سياست و فرهنگ معطوف كرده است. در فصل نخست كليات در باب جهانى شدن (جهانى انديشيدن، تفسير جهان، ساختار تحليل و...) و در فصل دوم كتاب نظريههاى مهم جهانى شدن نقد و ارزيابى مىشود. در فصل سوم نگارنده به دنبال اين پرسش است كه «در فرآيند جهانى شدن، نظريه سياسى دچار چه تحولاتى مىگردد و آيا به واقع نظريه سياسى رسالتى براى پيشبينى و سرانجام انديشه پست مدرن چه تاثيرى بر ـ و آينده پژوهى دارد در فصل چهارم روش شناختى .»مطالعه سياست و روابط بينالملل دارد تحليل سياسى فرآيند جهانى شدن نقد و بررسى شده است. نگارنده در فصل پنجم رويكرد فرهنگى به جامعه و سياست را بيان مىكند. مباحث بعدى كتاب نيز بدين قرارند: «كاربرد نظريه فرهنگى در تحليل جهانى شدن»، «فرهنگ سياست و جهانى شدن دموكراسى»، «نقد نظريه فرهنگى و روند جهانى شدن»، «مقابله يا مبادله با فرهنگ جهانى» و «چشمانداز قرن 21».
نويسنده: تاملينسون ـ جان، مترجم: حكيمى ـ محسن، ناشر: مركز بينالمللى گفتگوى تمدنها،دفتر پژوهشهاى فرهنگى، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3100، تعداد صفحه: 312، قيمت: 29000 ريال.
«تاملينسون» در اين كتاب، از يك سو به پيروى از «آنتونى گيدنز» جهانى شدن را پيامد مدرنيته مىداند و معتقد است جهانى شدن در قلمرو فرهنگ به «منطقه زدايى» فرهنگ مىانجامد. وى ضمن تاكيد بر نقش «تجربه با واسطه» فرهنگى و كاربرد فراگير تكنولوژىهاى رسانهاى و ارتباطى در پيدايش «منطقه زدايى» فرهنگى، مىگويد كه در جهان كنونى قطع پيوند بين تجربه فرهنگى مردم و منطقه زندگى آنها ـ پيوندى كه اغلب نگرش انسانها را به همان منطقه زندگى آنها محدود مىكند ـ به الگويى عام تبديل شده است. «از سوى ديگر، همين كه نويسنده كتاب جهانى شدن را پيامد مدرنيته مىداند بدين معنى است كه از ديد او، اين پديده تمام عوارض منفى مدرنيته ـ از جمله سرشت «ناموزون» رشد و توسعه ـ را در سطح جهان تعميم مىدهد و بدين سان، تقابل فرهنگى جهانهاى «اول» و «سوم» يا «مركز پيرامون» را تشديد مىكند. از همين رو، تاملينسون بر اين باور است كه خود جهانى شدن فرهنگ واكنشها و ساز و كارهايى را ايجاد مىكند كه نتيجه آنها «باز منطقهاى شدن» فرهنگ است». كتاب حاضر اين عناوين را شامل مىشود: «جهانى شدن و فرهنگ»، «مدرنيته جهانى»، «فرهنگ جهانى: روياها، كابوسها و ترديدها»، «منطقه زدايى: شرط فرهنگ جهانى شدن»، «پيام رسانى و تجربه فرهنگى» و «امكان جهان وطنى».
نويسنده: آوينى ـ مرتضى، ويراستار: عليانى ـ كورش، ويراستار: ناصحى ـ مهدى، ناشر: نشر ساقى، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 168، قيمت: 6000 ريال، جلد: مقوايى.
كتاب «حلزونهاى خانه به دوش» دومين اثر از مجموعه آثار شهيد آوينى است كه طى سالهاى 69 ـ 1368 در ماهنامه «سوره» منتشر شده است. مضامين مشترك اين مقالات عبارت است از: معارضه جريان روشنفكرى و به اصطلاح «دگرانديش» با انقلاب اسلامى، درحوزه فرهنگ، هنر و مطبوعات. مجموعه ياد شده قرار بود با عنوان «انقلاب اسلامى و اتوپياى غرب زدگان» انتشار يابد.
نويسنده: لعلى ـ مسعود، به اهتمام: ظريفىنيا ـ حميدرضا، مقدمه: زيباكلام ـ صادق، ويراستار: خزاعى ـ آناهيتا، ناشر: اخلاص، آزادى انديشه، تهران: 1378، قيمت: 22000 ريال.
در مجموعه حاضر طى شش مبحث: «انسان ـ جامعه»، «ايران ـ غرب ـ انقلاب اسلامى»، «سياست خارجى»، «جوانان»، «زنان» و «جامعه مدنى و انديشههاى سياسى». ديدگاههاى صاحبنظران درباره خاتمى و برنامههايش، به صورت گفت و شنود به چاپ رسيده است. «محسن كديور»، «محمود سريع القلم»، «مصطفى تاجزاده»، «حسين بشيريه» و «فائزه هاشمى» از جمله كسانى هستند كه با آنان گفت و گو شده است. در پايان هر فصل ديدگاههاى آقاى خاتمى به صورت سخنرانى، مصاحبه و مقالات درج گرديده است.
نويسنده: پاركز ـ هنرىبمفورد، مترجم: بقائى ـ محمد، ناشر: قصيده، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 624، قيمت: 38000 ريال.
كتاب «خدايان و آدميان» كوششى است براى ارزيابى مجدد مبادى و مقدمات ميراث فرهنگى غرب كه ريشه در فرهنگ يهودى ـ يونانى دارد. نويسنده در تحقيق خود، سير تكاملى فرهنگ غرب در ارتباط با مفهوم «خدا» را از دوره انسانهاى غارنشين آغاز تا گسترش كامل مسيحيت دنبال مىكند. در اين تحقيق، تمدن غرب به صورت يك واحد بحث و بررسى مىشود. «هدف اصلى نويسنده تجزيه و تحليل علل توسعه عقايد و انديشههاى برترى است كه به دنياى غرب خلاقيت و هدف مشترك بخشيدهاند». در كتاب به مبادى ميراث فرهنگى غرب از آغاز شكلگيرى تمدن در مناطق شرقى مديترانه، به خصوص به آيين يهود و فرهنگ مربوط به تعاليم اين مذهب با اعتقاد به خدايى عادل و قهار، اشاره شده، همچنين نگرش فرهنگ يونانى از نظام طبيعت، بررسى و ارزيابى مىشود. آن گاه در خصوص توسعه مذهب جديد، يعنى مسيحيت سخن به ميان مىآيد. كتاب شامل يك بحث مقدماتى با عنوان «تمهيد» و چهار بخش اصلى است. در «تمهيد»، نويسنده از عناصر و اجزاى تشكيل دهنده «اساطير تمدن غرب» و سير شكلگيرى آنها سخن مىگويد و نظريه تاريخ «توين بى» را نقد و ارزيابى مىكند. در بخش اول با عنوان «نخستين پيشينههاى خاورنزديك»، ويژگىها و ساختار فرهنگهاى ابتدايى در مراحل آغازين و نخستين تمدنهاى خاور نزديك، تشريح و توصيف شده كه عبارتاند از: «فرهنگ شكارچيان»، «فرهنگ كشاورزان»، «تمدنهاى خداسالارى»، «جهانخوارىهاى خاور نزديك» و «دوره محورى». بخش دوم به معرفى و شناخت ميراث «يهوديت» فرهنگ و تمدن غرب اختصاص دارد. اين بخش، شامل اين مباحث است: «سنت موسوى»، «نهضت نبوى» و «يهوديت در دوره بعد از تبعيد». در بخش سوم تصويرى از «گسترش فرهنگ و تمدن يونان» به دست داده مىشود. مباحث اين بخش بدين قرار است: «شالوده تمدن يونان»، «پيدايش دولت شهر»، «عصر زرين آتن»، «سقوط تمدن يونان»، «بازتاب انديشه افلاطون»، «ارسطو و اسكندر»، «عصر يونانى مأبى»، «ظهور امپراتورى روم»، «عصر امپراتورى»، «پايان يونانى مأبى». آخرين بخش كتاب درباره عناصرى است كه فرهنگ غرب از مسيحيت اخذ نموده است. صفحات پايانى به كتابنامه مترجم و مولف و فهرست نامها و موضوعات اختصاص دارد.
نويسنده: شفيعى مطهر ـ عليرضا، ناشر: امام عصر(عج)، قم: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 124، قيمت: 4500 ريال.
نويسنده: رحمانى ـ شمسالدين، ناشر: موسسه فرهنگى منادى تربيت، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 5000، تعداد صفحه: 160، قيمت: 8200 ريال.
«دايره چهارگوش» دومين كتاب از مجموعه «دريچهاى نوگشوده» است، كه مباحث آن به جنبههاى اجتماعى تبليغ و روشهاى فرهنگزدايى در جوامع اختصاص دارد. نگارنده در اين كتاب سعى دارد ضمن بيان جنبههاى فريبنده فرهنگ غرب و پيامدهاى منحط آن؛ خوانندگان را به شناخت فرهنگ غرب و بازنگرى در آن رهنمون سازد. «تكرار و تكرار»، «زرق و برق و تجمل»، «لذت، شادى و راحتى»، «رفاه»، «خنده و خنده»، «بزرگ نمايى»، «شهرت و شخصيت» و «تحقير و تلقين» از جمله مباحث كتاب است. كتاب با تصاويرى رنگى از برخى پوسترهاى تبليغاتى به پايان مىرسد.
نويسنده: محمدى ـ مجيد، ناشر: نشر قطره، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 4000، تعداد صفحه: 506، قيمت: 20000 ريال.
مباحث كتاب حاضر بدين قرار است: «وضعيت كنونى تفكر در ايران»، «راهبردها و سياستهاى فرهنگى ناشى از ديدگاههاى موجود»، «ويژگىها و چالشهاى توليد فرهنگ»، «موانع توليد فرهنگ»، «توسعه فرهنگى و سياستگذارىهاى فرهنگى»، «صادرات و واردات كالاهاى فرهنگى»، «فرهنگ جهانى و فرهنگ»، «فرهنگ سياسى» و «محلىگرايى فرهنگى». مولف كوشيده مباحث يادشده را خارج از چارچوب عمومى مبانى جامعهشناسى تحليل و ارزيابى نمايد. در بخش پايانى كتاب، چند ضميمه درباره برنامهسازى راديو و تلويزيون، تحقيقات دانشگاهى، نظارت يا مميزى و غيره آمده است.
نويسنده: افتخارى ـ اصغر، مقدمه: تاجيك ـ محمدرضا، ناشر: فرهنگ گفتمان،رياست جمهورى، مركز بررسىهاى استراتژيك، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 392، قيمت: 23500 ريال.
نگارنده با تشريح و تحليل مرزها يا خطوط قرمز در نظام جمهورى اسلامى ايران به تحليل تاريخى اين نظام روى مىآورد. در فصل دوم چيستى و ماهيت خط قرمز بيان شده، همچنين منبع و كانون تعيين خطوط قرمز معرفى مىشود. در فصل سوم ديدگاهها و نظريات انديشمندان سياسى و اجتماعى در باب آسيبهاى اجتماعى و سياسى و راهكارهاى مربوط به آن فراهم آمده است. در فصل پايانى نويسنده طى موضوعاتى چون «ساز و كار گفتمانى»، «ساز و كار ساختارى» و «ساز و كار رفتارى» رهنمودهايى براى ايمنسازى رقابتهاى سياسى به دست مىدهد.
نويسنده: اليوت ـ تامساسترنر، مترجم: شاهرخ ـ حميد، ناشر: نشر مركز، تهران: 1381، نوبت چاپ: 3، شمارگان: 1200، تعداد صفحه: 156، قيمت: 11500 ريال.
نويسنده: ستارى ـ جلال، ناشر: نشر مركز، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 1500، تعداد صفحه: 320، قيمت: 18500 ريال.
مولف در اين كتاب نظريات انتقادى خود را درباره فعاليت برخى از سازمانهاى فرهنگى در دو دهه پيش از انقلاب بيان داشته به زعم خود كوشيده است وقايع را بدون هيچگونه پيشداورى در ظرف زمان و مكان بسنجد. وى ضمن اين مباحث خاطر نشان مىكند كه گاهى قدرتها به قصد تقويت و پيشبرد فرهنگ به دخالت در فعاليتهاى فرهنگى و حمايت از آنها اقدام كرده و گاهى از فرهنگ به قصد جهت دادن و تحميل خواستهها و اغراض سياسى و اجتماعى خود استفاده كردهاند. «بودجه فرهنگى دولت و نظرى اجمالى به عملكرد وزارت»، «نظرى و گذرى به اداره برنامههاى تئاتر»، «نگاهى به نگارش»، «نگاهى به سينما» و «نگاهى به جشن فرهنگ و و هنر ديگر جشنوارهها» از جمله مباحث كتاب به شمار مىروند.
نويسنده: آصفى ـ محمدمهدى، مترجم: متقى ـ تقى، ناشر: بوستان كتاب قم، قم: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 80، قيمت: 3800 ريال.
نگارنده در اين نوشتار بر آن است نشان دهد كه چگونه استعمار فرهنگى مىكوشد پلهاى ارتباطى بين حال و گذشته امت اسلامى را قطع كند. بهزعم نويسنده حركت قطع از فرهنگ، نشانهها و نمودها و داعيه دارانى دارد كه در مرحله اول براساس جدا كردن امت از پيشينه و ميراثها و در مرحله دوم براساس مسخ فرهنگى اين نسل به اجرا درآمده است.
نويسنده: سازمان علمى، فرهنگى و تربيتى مللمتحد ـ (يونسكو)، مترجم: فاضلى ـ محمد، ويراستار: حلاجى ـ اكرم، ناشر: موسسه فرهنگى انتشاراتى تبيان، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 422، قيمت: 20000 ريال.
كتاب حاضر، پنجمين شماره از مجموعه «علوم اجتماعى» است كه با عنوان «راهبردهاى عملى توسعه فرهنگى» از سوى سازمان «يونسكو» به چاپ رسيده است. مباحث كتاب در پنج بخش به منظور تبيين اهداف «دهه جهانى توسعه فرهنگى» سامان يافته است. نگارنده بر اين باور هستند كه توسعه واقعيتى است چند بعدى و بىگمان محصور در دايره ارزشها. عاملان اصلى توسعه، نيازهاى واقعى مردم و غايت آن شادى است. در بخشى از كتاب آمده است: «توسعه، ريشه در سنت دارد، آن هم سنت به معناى شناختى آگاهانه از عناصر اصيل تاريخ، فرهنگ، محيط زيست، دانش و احساس يك ملت». كتاب با اين مولفهها تدوين شده است: «فرهنگ و تكنولوژى»، «توسعه صنايع فرهنگى در آسيا»، «فرهنگ، جهانگردى و توسعه»، «افق فرهنگى طرحهاى توسعه» و «عوامل اجتماعى ـ فرهنگى در كمك رسانى توسعه».
نويسنده: حسينىاصفهانى ـ مرتضى، ناشر: فرهنگ قرآن، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 280، قيمت: 9500 ريال.
ناشر: صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران (سروش). تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 276، قيمت: 8500 ريال.
اين مجموعه آميزهاى از گفتوگو، تاليف، ترجمه، گزارش و كتابشناسى و رسانه و فرهنگ است.
نويسنده: افتخارى ـ اصغر، نويسنده: كمالى ـ علىاكبر، زير نظر: يوسفثانى ـ محمود، ناشر: سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 1000، تعداد صفحه: 240، قيمت: 7000 ريال.
نويسنده: روحالامينى ـ محمود، ناشر: عطار، تهران: 1377، نوبت چاپ: 4، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 200، قيمت: 5000 ريال.
اين كتاب در 5 بخش تدوين شده كه بخش نخست آن مربوط به تعاريف، عناصر و حوزههاى فرهنگى است. در بخش دوم مباحثى چون «تمدن»، «جامعه»، «نژاد»، «شخصيت» و «هنر» مطرح مىگردد. بخش سوم به تعريف و تشريح مكاتب انسانشناسى مثل دبستان ساختار، تكامل، اشاعه و ... پرداخته است. موضوع بخش چهارم فرهنگپذيرى و اشاعه فرهنگها است. و بالاخره مقالاتى از صاحبنظران دبستانهاى فرهنگى و نيز فهرستى از كتب و مقولههايى كه در زبان فارسى درباره فرهنگ نوشته شده بخش پايانى كتاب است.
نويسنده: صفا ـ ذبيحالله، نويسنده: ... [و ديگران]، مترجم: بدرهاى ـ فريدون، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 188، قيمت: 10000 ريال.
نويسنده: خسروى ـ محمدرضا، ويراستار: بهنيا ـ محمدكاظم، ويراستار: رجبزاده ـ شهرام، ناشر: نشر آن، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 214، قيمت: 16000 ريال.
نگارنده در كتاب حاضر در پى نشان دادن گوشهاى از سير تاريخ سياسى و اجتماعى و گوشههايى از نقش و جايگاه فرهنگ و تمدن اسلامى در فرهنگ و تمدن جهانى است. در فصل اول اين نوشتار اوضاع اجتماعى، سياسى و فرهنگى كشورهاى بزرگ در عصر بعثت تبيين شده است كه عبارتاند از: ايران، امپراتورى روم شرقى (بيزانس)، فرانسه، اسپانيا، مصر، قوم يهود، هندوستان، چين، ژاپن و عربستان. فصل دوم درباره اوضاع اجتماعى و سياسى عصر حكومت امويان است. مطالب فصل سوم به دوران حكومت عباسيان و اوضاع سياسى ـ اجتماعى آن عصر مربوط مىشود. موضوع فصل چهارم اوضاع اجتماعى و سياسى و فرهنگى ايران و سرزمينهاى شرقى پس از انقراض خلافت عباسى است كه در آن چگونگى تشكيل دولت مغول، افشاريه و زنديه بازگو شده است. در فصل پنجم اوضاع سياسى اجتماعى آناتولى پس از انقراض خلافت عباسى و ظهور امپراتورى عثمانى و اوضاع اجتماعى سياسى آن بررسى شده است. فصل ششم نگاهى است به جوامع اسلامى در عصر حاضر (شامل كشورهاى ايران، تركيه، مصر، خاورميانه عربى، سوريه، عراق، لبنان، عربستان، آفريقاى شمالى، الجزاير، تونس، ليبى، شبه قاره هند، پاكستان، بنگلادش، اندونزى و مالزى، آسياى ميانه، چين، آفريقاى غربى و شرقى، سومالى، اتيوپى). در اين كشورها موقعيت اسلام و مسلمانان بررسى شده است. آخرين فصل كتاب مرورى است بر سير فرهنگ و تمدن اسلامى كه اين موضوعات را شامل مىشود: علوم اعراب پيش از اسلام (ستاره شناسى، هوا شناسى، كهانه و عرافه، پزشكى، شعر، تاريخ)؛ آموزش اسلامى و نهادهاى آن (مسجدها، آكادمىها، مدرسهها، دانشكدههاى پزشكى)؛ مواد درسى دانشگاههاى اسلامى؛ موزههاى علوم عقلى، مراكز علمى سريانى، اسكندريه، ايران، هندوستان؛ پيشرفت مسلمانان در علوم عقلى، علوم طبيعى، كيميا، رياضيات، نجوم، جغرافيا، فلسفه، ابونصر فارابى؛ ابن مسكويه رازى؛ ابن هيثم؛ ابن سينا؛ ابن باجه؛ ابن طفيل؛ ابن رشد؛ هنر اسلامى؛ انحطاط علم و تمدن در اسلام و علل آن. گفتنى است در پايان هر فصل منابع براى مطالعه بيشتر معرفى شده و صفحات پايانى به فهرست منابع فارسى، عربى و انگليسى اختصاص يافته است.
نويسنده: مددپور ـ محمد، ناشر: سوره مهر، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 164، قيمت: 5500 ريال.
نوشتار حاضر با مباحثى در باب اسمشناسى تاريخى آغاز شده و به دنبال آن با استناد به آثار دينى، اساطيرى و فلسفى از دورههاى مختلف تاريخى سخن به ميان آمده است. در بخش دوم نيز درباره تجلى فرهنگ در دورههاى اساطيرى ماقبل يونان، دوره يونانى، قرون وسطى، دوره اسلامى و دوره جديد توضيح داده شده است.
به اهتمام: طهماسبى ـ احمد، ناشر: نشر ياقوت، قم: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 136، قيمت: 4500 ريال.
نويسنده: قمى ـ منصور، ناشر: احرار، تبريز: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 272، قيمت: 7000 ريال.
تعاريف، مظاهر، شيوهها، نمودها و راههاى مقابله با تهاجم فرهنگى غرب مباحثى است كه در اين كتاب ذيل شش فصل بررسى شده است: «سابقه تاريخى تهاجم فرهنگى»، «تهاجم فرهنگى يا شبيخون فرهنگى»، «تهاجم فرهنگى، مظاهر و شيوههاى آن»، «نوارهاى ويديو زمينهساز يك انفجار اخلاقى در ميان خانوادهها»، «مفاسد اخلاقى» و «ضرورت جديت در مبارزه با تهاجم فرهنگى».
نويسنده: ترنر ـ برايان، مترجم: كيانى ـ غلامرضا، مقدمه: تاجيك ـ محمدرضا، ناشر: رياست جمهورى، مركز بررسىهاى استراتژيك،فرهنگ گفتمان، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 344، قيمت: 24000 ريال.
تلاش نويسنده در اين كتاب معطوف به اين امر است تا با نگاهى نقادانه به پديدههاى شرق شناسى و غرب شناسى افراطى، به تبيين نقش فرهنگ، دين و تمدن شرق در بستر جهانى شدن برآيد. مقدمه كتاب به قلم دكتر «محمدرضا تاجيك» مرورى است بر مباحث متن كه طى آن خاطر نشان مىشود: «خرده گفتمانهاى پسامدرنيسم، اساسا با مقولهاى به نام «گسست راديكال» به ديده ترديد نگريستهاند... خرده گفتمانهاى پسامدرنيستى نتيجه معرفت شناختى مرحلهاى ديگر از حيات تحول انديشه در سرزمين غرب هستند... به تعبير فوكو نمىتوان رابطه هيچ دو گفتمانى را خارج از روابط قدرت تعريف كرد. قدرت نيز خنثى و اخلاقى عمل نمىكنند. از اين رو، ترسيم يك «جغرافياى انسانى» مشترك ميان گفتمانها و تولد پديده «جهانى شدن» در بستر اين جغرافياى مشترك، وهمى بيش نيست... كتاب «ترنر» تلاش دارد كه از رهگذر ارائه روايتى نقادانه از گفتمانهاى «شرق شناسى»، «پسامدرنيسم»، «جهانى شدن»، صور روابط ممكن اين سه مكتب را به تصوير بكشد». كتاب حاضر در چهارده فصل اين موضوعات را شامل مىشود: «مشرق شناسى، پست مدرنيسم و دين»، «شرق شناسى و مسئله جامعه مدنى در اسلام»، «تبيين شرق»، «شرق شناسان»، «وجدان در ساختار دين»، «گوستاو فون گرون باوم و وانمودهاى اسلام»، «سياست فرهنگ در جهانى شدن اسلام»، «از شرق شناسى تا جامعه شناسى جهانى»، «مفهوم جهان در علم جامعهشناسى»، «گذشته گرايى، پست مدرنيسم و بحث فرهنگ عامه»، «دو سيماى جامعه شناسى: جهانى يا ملى»، «ايدئولوژى و آرمان شهر در تشكيل طبقه روشنفكر»،«از نظم تا ريسك» و «خويشتن و مدرنيته باز انديشانه». فصل پايانى كتاب به نتيجهگيرى مباحث اختصاص دارد. نويسنده در بخشى از كتاب يادآور مىشود: «آنچه در اين مجلد بحث كردهام اين است كه تنوع چند فرهنگى بايد از ديدگاه جامعه شناسانه به مثابه بخشى از پيشرفت دسيسه آميزتر پست مدرنيسم در فرهنگ معاصر، در نظر گرفته شود... با وجود اين، تنوع فرهنگى، اسلامى كردن و سياستهاى چند فرهنگى هم مىتوانند به عنوان بخشى از پست مدرنيزه شدن سياست در نظر گرفته شود، اينها تا حدودى عقيده مكاتب بزرگ يك هويت يكدست ملى را به چالش وا مىدارد...».
نويسنده: علىمراد ـ محمود، مترجم: سديان ـ فرامرز، ويراستار: فاتحى ـ مريم، ناشر، آصف، شهركرد: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 20000، تعداد صفحه: 48، قيمت: 3000 ريال، جلد: گلاسه.
در اين كتاب برخى روشها و شيوههاى تهاجم فرهنگى به اختصار بيان شده است. مولف ابتدا با مرورى بر تعاريف و انواع تهاجم، زمينهها و بسترهاى تهاجم فرهنگى را در كشور مصر بررسى مىنمايد. وى در اين زمينه به ارتباط دانشگاه با مقوله تهاجم فرهنگى اشاره كرده طى آن علل عقب ماندگى كشورهاى اسلامى و تاثير سوى استعمار را بازگو مىكند. نقش سيد جمال الدين و جنبشهاى قومى، تهاجم فرهنگى از راه مطالعه ترجمه كتابهاى غير درسى، علل گسترش ترجمه و موقعيت مصر در دوران خديو اسماعيل، ديگر عناوين كتاب را تشكيل مىدهد.
نويسنده: يونسكو ـ مترجم: وحدتى ـ مهرداد، ناشر: نگاه معاصر، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 432، قيمت: 29500 ريال.
نگارنده در اين كتاب بر آن است به اين پرسش پاسخ دهد كه «آيا صنايع فرهنگى مانعى بر سر راه آينده فرهنگ محسوب مىشود يا خير وى براى پاسخگويى به اين پرسش، با استناد به بخشى از كتاب «ديالكتيك روشنگرى تاليف آدورنو و هوركهايمر» اذعان مىدارد: «هنوز تعريف و مصداقهاى روشنى براى صنعت فرهنگى وجود ندارد، هر چند مىتوان به مواردى چون عكاسى، راديو، تلويزيون، گرامافون، ويدئو و نسخههاى چاپ هنرى اشاره كرد، ولى صنعت فرهنگى بسيار متنوع و حتى روابط ميان صنايع نيز به روشنى مشخص نيست». وى ادامه مىدهد: «اين محصولات به كل محيط فرهنگى بشر و تمام فعاليتهاى بشر در اوقات فراغت حملهور شده و تمايل به سوى همسانى و فرهنگ تودهاى را تضعيف كرده است. اين صنايع حتى يكى از مبانى ميراث فرهنگى بشر يعنى نفس تنوع ادراكات را تحت تاثير قرار داده است. به همين جهات بايد تاثير صنايع فرهنگى بر روى عملكردهاى اجتماعى بيشتر مورد توجه و مطالعه قرار گيرد». مخاطبان كتاب را با مباحثى از اين قبيل مطالعه مىكنند «صنايع فرهنگى مانعى يا فرصتى نو براى توسعه فرهنگى»، «خاستگاه صنايع فرهنگى، تاثيرات صنايع فرهنگى»، «زن و صنايع فرهنگى»، «بينالمللى شدن تلويزيون»، «صنعت كتاب در تانزانيا، اسراييل و كبك» و «سياست فرهنگى و رسانهاى ديد و شنودى در كوبا».
نويسنده: طباطبايى ـ صادق، ناشر: اطلاعات، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2100، تعداد صفحه: 296، قيمت: 6500 ريال.
در اين كتاب، نويسنده ذيل هفت بخش جنبههاى مختلف پديده ماهواره را با اين عناوين ارزيابى كرده است: «تغيير و دگرگونى در ادراكات و دريافت هاى انسانى در بهرهگيرى پيوسته از تلويزيون»، «كنشها و واكنشهاى ذهنى به هنگام ديدن، شنيدن و خواندن»، «قدرت تخيل و مكانيسم (ساز و كار) خلاقيتهاى ذهنى»، «رسانهها و طبقه جديد»، «جايگاه زيست محيطى رسانههاى ارتباط جمعى»، «روشهاى پژوهش پيام در تلويزيون» و «وظيفه افراد و ارگانها در برابر ماهواره».
نويسنده: طباطبايى ـ صادق، ناشر: اطلاعات، تهران: 1379، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 2100، تعداد صفحه: 296، قيمت: 8500 ريال.
نويسنده: هونكه ـ زيگريد، مترجم: رهبانى ـ مرتضى، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، تهران: 1376، نوبت چاپ: 5، شمارگان: 1500، تعداد صفحه: 740، قيمت: 15000 ريال، جلد: سولفون.
نويسنده: مشيرى ـ مهشيد، ناشر: آگاهان ايده، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 128، قيمت: 12500 ريال.
در «فرهنگ اصطلاحات عاميانه جوانان» علاوه بر معناى هر واژه يا اصطلاح، در صورت لزوم، به مقوله دستورى، زبان منبع، مترادفها و متضادها اشاره شده است. اين فرهنگ با مثالها و توضيحاتى نيز همراه است.
نويسنده: حدادعادل ـ غلامعلى، ناشر: صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران (سروش)، تهران: 1376، نوبت چاپ: 7، شمارگان: 30000، تعداد صفحه: 80، قيمت: 1550 ريال.
نويسنده: جعفرىتبريزى ـ محمدتقى، ناشر: موسسه تدوين و نشر آثار علامه جعفرى، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 240، قيمت: 6500 ريال.
در اين مجموعه، مباحثى در باب «فرهنگ» از «محمد تقى جعفرى» گردآمده است. وى در فصل نخست با مرورى بر تعاريف فرهنگ، عناصر و شيوههاى فرهنگى را بررسى و تشريح مىكند. سپس در فصل دوم با مباحثى از اين دست كتاب را پى مىگيرد: ماهيت فرهنگ، اصول چهارگانه فرهنگ، ناهماهنگى فرهنگى، فرهنگ هدفدار و پيشرو، فرهنگ اسلامى، تنوع فرهنگى، سازگارى يا عدم سازگارى فرهنگ اسلام با فرهنگ غرب، علل انحطاط و پيشرفت فرهنگى، و فرهنگ جهانى.
نويسنده: يونسكو ـ مترجم: فراهانى ـ فاطمه، مترجم: عباسى ـ صادق، مصحح: حسينيان ـ مينو،، ناشر: كميسيون ملى يونسكو در ايران، مركز انتشارات، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 64، قيمت: 8500 ريال.
در اين كتاب كه به كوشش «كميسيون ملى يونسكو» تدوين شده، مجموعهاى از مفاهيم و نظريههاى كليدى مربوط به تجارت و فرهنگ در عصر جهانى شدن فراهم آمده است. مباحث عمده كتاب بدين قرار است: تعريف صنايع فرهنگى و كالا و خدمات فرهنگى و تجارت آزاد. موافقتنامه عمومى تعرفه و تجارت، تنوع فرهنگى، و توسعه عادلانهى تجارت بينالمللى كالا و خدمات فرهنگى. كتاب با اشاره به راهبردهاى همكارى بينالمللى به پايان مىرسد. يكى از اين راهبردها، پشتيبانى موثر از ابتكار عملهاى بينالمللى براى حمايت از حقوق مولف و مبارزه با سرقت آثار و آموزش نيروهاست.
نويسنده: داورى ـ رضا، ناشر: نشر ساقى، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3300، تعداد صفحه: 440، قيمت: 17000 ريال.
«فرهنگ خرد و آزادى» مباحثى است در وجوه افتراق آزادى انتزاعى و آزادى حقيقى كه طى آن مولف نشان مىدهد چه كسانى در چه شرايطى آزادند و در جايى كه آزادى وجود ندارد چه عواملى مانع بروز و ظهور آزادى است. در بخشى از كتاب نيز، عوامل موثر در نظم سازمانى، آزادى سياسى و توسعه اجتماعى و اقتصادى بررسى و تبيين مىشود.
مباحث كتاب عبارتاند از: «فرهنگ و فلسفه»، «دين و فرهنگ»، «سياست و فرهنگ»، «فرهنگ و سازمان» و «علم و فرهنگ».
نويسنده: مطهرنيا ـ مهدى، ناشر: دفاع، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 5000، تعداد صفحه: 142، قيمت: 7500 ريال.
نگارنده در نوشتار حاضر بر آن است فرهنگ و مسائل فرهنگى را از ديدگاه حضرت امام خمينى(قدس سره) بررسى و ارزيابى كرده تعاريفى از اين مقولات به دست دهد: «مبانى دفاع فرهنگى»، «جلوههاى مختلف تهاجم فرهنگى»، «ابعاد مختلف تهاجم فرهنگى» و «فرهنگ دفاع و دفاع فرهنگى».
نويسنده: يو ـ دالسيونگ، ناشر: خانه سبز، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 1000، تعداد صفحه: 248، قيمت: 20000 ريال.
نويسنده: پهلوان ـ چنگيز، ناشر: نشر پيام امروز، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 566، قيمت: 23000 ريال، جلد: گالينگر
نگارنده در مجموعه حاضر مباحث بنيادى و مباحث جديد فرهنگشناسى را در كنار هم قرار داده، عقايد و باورهاى شمارى از فرهنگشناسان و فرهنگپژوهان را گرد آورده و گاه نظريات مستقلى نيز همراه با آن مطرح كرده است. سرفصلهاى كتاب عبارتاند از: «مفاهيم و پيشهها»، «مفهوم فرهنگ در مكاتب مختلف»، «فرهنگپذيرى»، «توسعه فرهنگى»، «توسعه فرهنگى: دو مطالعه موردى»، «توسعه فرهنگى در آسيا»، «صنعت فرهنگ»، «جهانى شدن» و «زمينههاى فرهنگشناسى».
نويسنده: پهلوان ـ چنگيز، ناشر: نشر قطره، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 110، تعداد صفحه: 570، قيمت: 23000 ريال، جلد: گالينگر
اين كتاب شامل سلسله مباحثى درباره فرهنگ است كه طى نه فصل سامان يافته است. مولف در فصل نخست كتاب(مفاهيم و پيشينهها) جايگاه فرهنگ و مناسبات بين فرهنگ و تمدن را بررسى كرده است. وى در فصل دوم مفهوم فرهنگ را در مكاتب و نظريات مختلف از جمله: انسان شناسان، قومشناسى فرانسوى، اميل دوركيم و فرهنگ، لوى برول، فرهنگ در آثار انديشمندان آمريكايى، مالينوفسكى و كاركردگرايان، ارزيابى نموده است. فصل سوم به مطالبى در زمينه فرهنگپذيرى و فصل چهارم به مباحثى درباره توسعه فرهنگى اختصاص يافته است. فصل پنجم حاوى دو مقوله در زمينه توسعهى فرهنگى در قاره اروپا و آفريقا است. چهار فصل بعدى به اين موضوعات مربوط مىشود: «توسعهى فرهنگى در آسيا»، «صنعت فرهنگ»، «جهانى شدن» و «زمينههاى فرهنگشناسى».
نويسنده: افروغ ـ عماد، ناشر: فرهنگ و دانش، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 96، قيمت: 6000 ريال.
كتاب متشكل از چهار فصل است. نگارنده در فصل نخست چگونگى مطالعه وضع فرهنگ عمومى را با استناد به سه پارادايم (پوزيتيويست، تفسيرى، انتقادى) بررسى مىكند. در فصل دوم كه «تاملى بر نقش نهادهاى مردمى در همبستگى اجتماعى» عنوان گرفته است مولف ضمن ريشهيابى يكى از مولفههاى فرهنگى ـ يعنى هنجارها و نهادهاى اجتماعى ـ و مرور بر كاركردها و تنوع آن، نقش تعيين كننده اين مقولات را در ايجاد همبستگى اجتماعى و تحكيم هويت اجتماعى نشان مىدهد. «خرده فرهنگها، مشاركت و وفاق اجتماعى» عنوان سومين فصل كتاب است. در اين فصل، مولف نخست تعريفى از خرده فرهنگ و عوامل پيدايى و تنوع آن به دست مىدهد، سپس طى مباحثى مهمترين عامل دستيابى به وفاق اجتماعى و پايدار را با توجه سياستگذاران و دولتمردان ذكر مىكند. وى در اين فصل، با توجه به فرايند تمايز يافتگى در جامعه، شكلگيرى خرده فرهنگها را امرى اجتناب ناپذير مىداند. آخرين فصل كتاب با مباحثى درباب «حقوق فرهنگى و نقش دولت» به چاپ رسيده است.
نويسنده: افروغ ـ عماد، ناشر: فرهنگ و دانش، تهران: 1380، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 94، قيمت: 6000 ريال.
نويسنده: نيكروش ـ نصرتالله، ناشر: تنديس، تهران: 1379، نوبت چاپ: 2، شمارگان: 1100، تعداد صفحه: 216، قيمت: 7500 ريال، قطع: پالتويى
نويسنده: پيرهبابى ـ آر.، ناشر: گفتمان. تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 5000، تعداد صفحه: 78، قيمت: 6000 ريال.
آنچه در اين نوشتار به طبع رسيده مطالب پراكندهاى در باب فرهنگ و آزادى است. اين مطالب در دو بخش سامان يافته است. بخش نخست شامل اين مباحث است: «فرهنگ و تهاجم فرهنگى»، «عوامل اساسى بوجود آورنده تهاجم فرهنگى»، «علل و عوامل اساسى در تقويت يا تضعيف تهاجم فرهنگى»، و «مقابله با تهاجم فرهنگى». در بخش دوم نيز اين موضوعات به چشم مىخورد: «فرهنگ و دانشجو»، «تكنولوژى جديد ارتباطات و تهاجم فرهنگى (اينترنت و ماهواره)»، «نگرش روشنفكرى نسبت به مسئله آزادى»، «ايمان و آزادى» و «حجاب و آزادى».
نويسنده: يونسكو ـ مترجم: فاضلى ـ نعمتالله، مترجم: فاضلى ـ محمد، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، سازمان چاپ و انتشارات. تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 344، قيمت: 7000
در اين كتاب تلاش شده يكى از ابعاد فرهنگ گرايى توسعه تبيين شود، همچنين نگارنده نشان مىدهد كه هرگاه اجراى برنامههاى توسعه با شناخت فرهنگ منطقهاى همرا نباشد به شكست مى انجامد. به زعم وى اگر در صدد ايجاد تغيير در روشهاى فكر و زندگى مردم باشيم ناگزير بايد عوامل فرهنگى را نيز در نظر بگيريم.
تدوين: گرانپايه ـ بهروز، ناشر: نشر شريف، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 164، قيمت: 7500 ريال.
نويسنده: بيلينگتون ـ روزاموند، نويسنده: ... [و ديگران]، مترجم: عزبدفترى ـ فريبا، مقدمه: حريرىاكبرى ـ محمد، ناشر: نشر قطره، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 328، قيمت: 18000 ريال.
در اين كتاب، برخى مباحث و نظريههاى مردمشناسى، جامعهشناسى، زيباشناسى و رسانههاى جمعى ـ برگرفته از منابع مختلف ـ جمع آمده است. افزون بر آن، تحولات تازه در زمينه مطالعات فرهنگى و جامعهشناسى بررسى شده، نيز ارتباط فرهنگ با مقولاتى چون قوميت، نژاد، طبقه و جنس تبيين گرديده است. بخش عمده كتاب به بررسى انديشههاى مكتب فرانكفورت (هربرت ماركوزه و يورگن هابرماس) و فمينيستها اختصاص دارد. برخى مباحث كتاب بدين قرار است: «فرهنگ چيست»، «مطالعه نظريهاى و روش فرهنگ»، «فرهنگ برتر، هنر و زيبايى شناسى»، «فرهنگ امپرياليسم»، «فرهنگ و طبقه»، «آموزش» و «گسيختگى و همبستگىها».
تدوين: گرانپايه ـ بهروز، ناشر: نشر شريف، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 228، قيمت: 10000 ريال.
اين كتاب ذيل دو جلد اصلى به ترتيب با عناوين «چند ديدگاه تحليلى درباره فرهنگ عمومى» و «بررسىهاى موردى در زمينه فرهنگ عمومى» به چاپ رسيده است. در جلد اول مسائلى چون «مفاهيم فرهنگ عمومى»، «رويكردهاى نظرى درباره فرهنگ عمومى»، عناصر فرهنگ عمومى»، «رفتارهاى فرهنگى»، و «برنامهريزى فرهنگى» مطرح شده است. و جلد دوم به مباحثى از قبيل مسئلهشناسى فرهنگ عمومى ايران، مديريت فرهنگى، بازسازى و اصلاح فرهنگ عمومى و خرده فرهنگهاى عمومى ايران اختصاص دارد.
نويسنده: تريانديس ـ هرىچارالامبوس، مترجم: فتى ـ نصرت، ناشر: نشر رسانش، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 472، قيمت: 23000 ريال.
در اين كتاب، نخست تاثير فرهنگ بر نحوه برخورد و رفتار مردم در جامعه بررسى شده و در پى آن مولف ضمن اشاره به تعاريف مختلفى از فرهنگ، مفهوم خاصى از آن به دست داده است. وى در اين كتاب، با تاكيد بر تفاوتهاى فرهنگى ملل مختلف، خوانندگان را به آموزش و يادگيرى بين فرهنگى فرا خوانده است. دانشجويان رشتههاى روانشناسى و جامعهشناسى كتاب را با عناوينى از اين دست مطالعه مىكنند: «اثر گذارى فرهنگ ما بر كيستى ما و نحوه نگرش به رفتار اجتماعىمان»، «چرا زحمت مطالعه شكلهاى مختلف رفتار فرهنگى ـ اجتماعى را بر خود هموار مىسازيم»، «چگونه فرهنگها را مطالعه كنيم»، «تحليل فرهنگ ذهنى»، «برخى تفاوتهاى جالب توجه در عناصر فرهنگ ذهنى» و «تفاوتهاى فرهنگى در الگوهاى رفتار اجتماعى». هر فصل با خلاصه مطالب، پرسش و پاسخ و تمرينهايى چند همراه است.
نويسنده: نويد ـ مهدى، ناشر: چوگان، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 5000، تعداد صفحه: 140، قيمت: 4800 ريال.
مباحث اين كتاب دردوفصل تنظيم شدهاست:تعاريف فرهنگ،تهاجم فرهنگى ومقاومت فرهنگى، بررسى ويژگى هاى فرهنگ مهاجم،ازمباحث فصل اول كتاب است. در اين فصل، همچنين عوامل روان شناختى وجامعه شناسى موفقيت مهاجمان فرهنگى در جامعه اسلامى، معرفى شده است . درفصل دوم،راهبردها و روشهاى عملى مقاومت فرهنگى بررسى وارزيابى مىشود. در اين فصل، نخست به اصول برنامهريزى فرهنگى اشاره مىگردد، سپس باتشريح روش هاى مقاومت فرهنگى درمدارس،پيامدهاى ناشى ازآن بيان مىشود.
نويسنده: قطب ـ محمد، مترجم: مبينى ـ حسن، ناشر: مركز انتشارات توسعه علوم، سارى: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 160، قيمت: 6000 ريال.
نگارنده در اين كتاب از هجوم سرمايهدارى غرب به ويژه صهيونيست به ملل شرق ـ به خصوص مسلمانان ـ سخن مىگويد و طى آن تهاجم فرهنگى و اقتصادى غرب را خاطر نشان مىكند. وى در اين كتاب توضيح مىدهد كه چگونه دست اندركاران صهيونيست، سرمايهداران بزرگ و صاحبان كارخانهها براى رسيدن به اهداف مادى و اقتصادى خود، با نام «علم تجربى»، فرهنگ غربى را در كشورهاى اسلامى ترويج دادهاند. علاوه بر اين او از افتراق فرهنگ غرب با فرهنگ اسلامى و ايجاد زمينههاى لازم براى گفتگو بين فرهنگ غربى و فرهنگ اسلامى سخن گفته است.
نويسنده: خدايارمحبى ـ منوچهر، ناشر: توس، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3300، تعداد صفحه: 384، قيمت: 22000 ريال، جلد: گالينگر.
مقوله فرهنگ، و نقش اجتماعى انسان در تكامل اجتماعى جوامع مبحث عمده كتاب است كه نويسنده با اين مولفهها به شرح و تبيين برآمده است: «از هنر تا فرزانگى»، «فرزانگى و عشق»، «بلوغ و آزادى در فرهنگ ايران»، «شناخت، و پيامى آزاد»، «فرهنگ و زيستشناسى»، «وراثت و اكتساب در انسان»، «انسان و نقش اجتماعى در او»، «دانش و بينش»، «برنامهريزى در باختر و نهان آگاهى در خاور»، «فلسفه و فرزانگى» و «جامعه انفورماتيك در كشور زمين».
گرداورنده: ادارهكلدبيرخانهشوراىفرهنگعمومى ـ ، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، معاونت پژوهشى و آموزشى، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 416، قيمت: 0
مجموعه حاضر، متضمن مباحث و مقالاتى است كه در دومين گردهمآيى سراسرى فرهنگ عمومى در اسفند سال 1375 عرضه شده است. بخش نخست كتاب به مراسم افتتاحيه و سخنرانى برخى شخصيتها اختصاص يافته است. در بخش دوم نيز مقالاتى از اين دست به چاپ رسيده است: «درآمدى بر مفهوم فرهنگ عمومى/ احمد رجبزاده»؛ «گروههاى ضد فرهنگ/ مرتضى منطقى»؛ «مسكن و فرهنگ/ شوراى فرهنگ عمومى»؛ «ايجاد روحيه قانونپذيرى در جامعه/ شوراى فرهنگ عمومى». در بخش سوم، جمعبندى مطالب و در بخش چهارم«ضمايم» به چاپ رسيده است. بخش ضمايم مشتمل است بر: گزارش نخستين نمايشگاه اسناد و مدارك فرهنگى، جدول هيات رئيسه جلسات و گزارش نخستين نمايشگاه جلوههاى تصويرى فرهنگ عمومى.
نويسنده: آشورى ـ داريوش، نويسنده: ... [و ديگران]، مترجم: منتظمى ـ بهروز، مترجم: ... [و ديگران]، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، سازمان چاپ و انتشارات، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 244، قيمت: 13500 ريال.
ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، سازمان چاپ و انتشارات، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 1000، تعداد صفحه: 548، قيمت: 28000 ريال.
در اين مجموعه متن كامل مصوبات شوراى فرهنگ عمومى مربوط به سالهاى 1366 تا 1380 گردآمده است. عناوين برخى از اين مصوبات عبارتاند از: «طرح تشكيل شوراى تبليغات شهرى»، «اساسنامه انجمن آثار و مفاخر فرهنگى»، «اساسنامه خانه سينما»، «طرح تقويت و گسترش آزادىهاى اجتماعى و فرهنگى»، «اساسنامه شوراى عالى جوانان»، «اصول سياست فرهنگى كشور»، «آخرين مصوبات درباره نامگذارى روزهاى خاص»، «شرح وظايف هيات فرهنگى نظارت بر حفظ و تحكيم وحدت ملى» و «آييننامه شوراى نظارت بر ساخت، طراحى، واردات و توزيع اسباب بازى كودكان».
نويسنده: كوش ـ دنى، مترجم: وحيدا ـ فريدون، ناشر: صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران (سروش)، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 216، قيمت: 9500 ريال.
«دنى كوش»، در قالب هفت فصل، مفهوم و تاريخچه فرهنگ را از منظر جامعه شناسى بررسى كرده است. وى در فصل اول، سير تحول واژه فرهنگ را از قرون وسطى تا قرن نوزدهم پى گرفته و در فصل دوم آراى «تايلور»، «بوآس»، «دوركيم» و «لوى برول» را در ارتباط با فرهنگ، نقد مىكند. در فصل سوم، از نسبت فرهنگ و زبان، ساختارگرايى لويى اشتراوس، بحث مىشود. در فصل چهارم فرهنگپذيرى و قوم كشى و در فصل پنجم، فرهنگ مسلط و زير سلطه، و فرهنگ كارگرى و بورژوايى بررسى مىگردد. نگارنده در دو فصل پايانى كتاب، از هويت فرهنگى، فرهنگ سياسى، و فرهنگ مهاجران گفت و گو مىكند. كتاب با طرح آراى «تايلور» آغاز مىشود و با تفكيك قوممدارى و نسبيت فرهنگى خاتمه مىپذيرد.
نويسنده: كوش ـ دنى، مترجم: وحيدا ـ فريدون، ناشر: سروش، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 209، قيمت: 9500 ريال.
نگارنده در اين كتاب مقوله فرهنگ را از منظر جامعه شناسى بررسى كرده مىگويد: «تاكنون از فرهنگ تعاريفى متعدد و كم و بيش مشابهاى ارائه شده است. «تايلور»، فرهنگ را در معنى دانش، عقايد، هنرها، اخلاق، رسوم و ساير يافتههاى اجتماعى انسان به كار مىبرد و «مالينو فسكى» آن را شامل فرهنگ مادى، ارزشها، هنجارها و رفتارهاى واقعى مىدانست. در حالى كه «رادكليف براون» بر اين عقيده بود كه فرهنگ شكلهاى استاندارد شده رفتار، احساسات اعضاى جامعه است. در جست و جوى تعريفى جامع و فراگير از فرهنگ شايد بتوان گفت: فرهنگ هر جامعه ثمره كوششهايى است كه اعضاى جامعه در طول قرون و نسلها در پاسخگويى به نيازهاى مادى و غير مادى خود به عمل آوردهاند. با پذيرش اين تعريف به اين نتيجه مىتوان رسيد كه هيچ قوم يا جامعهاى فاقد فرهنگ نيست». نگارنده علاوه بر به دست دادن تعريفى از فرهنگ، در باب ارتباط فرهنگ با شخصيت و هويت، همچنين كاربردهاى اجتماعى اين مفهوم بحث مىكند و ويژگى نسبى بودن آن را توضيح مىدهد.
نويسنده: استريناتى ـ دومينيك، مترجم: پاكنظر ـ ثريا، ويراستار: جمشيدى ـ معصومه، ناشر: گام نو، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 316، قيمت: 24000 ريال.
«دومينيگ استريناتى» در اين كتاب به معرفى كلى و ارزيابى انتقادى برخى نظريههاى مطرح در فرهنگ عامه آمده است. وى آرا و ديدگاههاى مورد نظر را با اين موضوعات بررسى مىكند: «فرهنگ تودهاى»، «مكتب فرانكفورت و صنعت فرهنگ»، «نشانهشناسى و ساختارگرايى»، «پست مدرنيسم»، «پوپوليسم فرهنگى» و «فمينيسم». به عبارت ديگر، استريناتى در اين كتاب مىكوشد آرا و انديشههاى نظريه پردازانى چون: گرامشى، آدورنو، بارت، آلتوسر، و هبدبژ را در درك اشكال مختلف فرهنگ عامه از جاز تا آمريكاگرايى، فرهنگ عامه مردم بريتانيا، از سينماى هاليوود تا مجموعههاى مردم پسند تلويزيونى و از مجلههاى نوجوانان تا رمانهاى جاسوسى، بررسى و تبيين نمايد.
نويسنده: جانسون ـ لزلى، مترجم: موحد ـ ضياى، ناشر: طرح نو، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3300، تعداد صفحه: 280، قيمت: 14000 ريال.
اين كتاب گزارشى است انتقادى از انديشههاى فرهيختگان و نويسندگان اهل ادب انگليس از نيمه دوم قرن نوزدهم تا امروز، در باب مهمترين مسائل فرهنگى و اجتماعى. موضوع اصلى اين كتاب بررسى مفهوم فرهنگ در سالهاى دهه 1850 م و پس از آن است كه به «دوره انحطاط» معروف بوده است. نويسندگانى كه در اين كتاب معرفى شدهاند عمدتا كسانى هستند كه به مقوله آموزش عنايت داشته و به صراحت جامعه را از امريكايى شدن برحذر داشتهاند. در اين مجموعه، از«ماتيو آرنولد»، «فرانك ريموندلى وس» و «ريموند ويليامز» اين گونه ياد مىشود كه نقد اخلاقى و بصيرت اجتماعى مربوط به مفهوم فرهنگ را بيان كردهاند. نويسندگان ديگر كتاب شامل دو گروه هستند: «گروهى كه با آثار خود نشان مىدهند چگونه مفهوم فرهنگ به روشهاى گوناگون به كار برده شده و در طول ساليان تغيير كرده است»، و «گروهى كه از حوزههاى تخصصى گوناگون انتخاب شدهاند». اسامى برخى از دو گروه عبارتاند از: «برتراند راسل»، «جرج ارول»، «ريچارد هنرى تونى»، «توماس استرن اليوت»، «ريچارد هوگارت»، «ريچارد وولهايم» و «جى.اچ. بن توك». نويسنده در اين كتاب ابتدا تعريفى از روشنفكران به دست مىدهد، سپس نظريههاى روشنفكران ياد شده را در باب فرهنگ، هنر، آموزش، دولت و روابط اين مفاهيم را بيان مىكند. در خاتمه در فصلى با عنوان «نتيجهگيرى: مطالعات فرهنگى» مقوله فرهنگ در گذشته و حال بررسى و مقايسه مىشود.
نويسنده: توحيدفام ـ محمد، ناشر: مركز بازشناسى اسلام و ايران، تهران: 1381، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2400، تعداد صفحه: 120، قيمت: 7800 ريال.
در اين كتاب، نخست پيشينه تاريخى توسعه فرهنگى در ايران و جهان به اجمال بيان مىشود، سپس ديدگاههاى نظرى مربوط به توسعه فرهنگى درج گرديده از ضرورت اتخاذ نگرشى واقعبينانه در رويارويى با موانع توسعه فرهنگى در ايران سخن مىرود. مولف در اين كتاب بر آن است نقش و تاثير عناصر خارجى (اعم از جهانى و منطقهاى) را به مثابه عوامل بازدارنده پيشرفت اقتصادى و اجتماعى بررسى و تبيين نمايد و در پى آن، قدرت عنصر فرهنگ و عوامل اجتماعى مثبت و منفى درونزا را بر روند توسعه توضيح دهد. وى در پايان ذيل دو مبحث «باورها و پيش زمينههاى فرهنگى توسعه» و «ضرورتهاى لازم براى توسعه فرهنگى»؛ رهنمودهايى براى تحقق توسعه فرهنگى فراهم مىآورد.
نويسنده: مالينوفسكى ـ برونيسلاو، مترجم: زرينقلم ـ عبدالحميد، ناشر: گام نو، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2200، تعداد صفحه: 208، قيمت: 12500 ريال.
«مالينوفسكى« در اين كتاب در مقام نظريهپرداز به بررسى و تحليل نظريه نيازها و كاركرد فرهنگ اهتمام ورزيده است. هدف وى اثبات اين فرضيه است كه مطالعه علمى فرهنگ نقطه تلاقى حقيقى همه رشتههاى انسانشناسى است. مالينوفسكى پس از بررسى جايگاه و كاركرد نهادهاى اجتماعى، فهرستى از انواع نهادهاى جهان مشمول عرضه مىكند و در دو تقسيمبندى كلى پس از تجزيه و تحليل اصول همگرايى نهادها و تشريح انواع نهادها به تعريف و توضيح كاركردى فرهنگ كه موضع اصلى كتاب است، دست مىزند و در پى آن زنجيرههاى حياتى و مداومى را كه در هر فرهنگ يافت مىشود بررسى مىكند.
نويسنده: برگر ـ آرتورايسا، مترجم: مشيرزاده ـ حميرا، ناشر: مركز بازشناسى اسلام و ايران، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 200، قيمت: 13000 ريال.
در اين كتاب طى شش فصل، جنبههاى اجتماعى، روانشناسى و هنرى نقد فرهنگى بررسى و ارزيابى شده است. نگارنده در اين كتاب ضمن طرح برخى مفاهيم پايه و اصلى حوزه نقد فرهنگى، مبانى نظريات گوناگون در حوزه مطالعات فرهنگى را تشريح كرده است. مباحث اصلى كتاب عبارتاند از: «درآمدى بر نقد فرهنگى»، «نظريه ادبى و نقد فرهنگى»، «ماركسيسم و نقد فرهنگى»، «نشانهشناسى و نقد فرهنگى»، «نظريه روانكاوى و نقد فرهنگى» و «نظريه جامعهشناسى و نقد فرهنگى».
نويسنده: مويدى ـ رحيم، ناشر: فروغ آزادى، تبريز: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 116، قيمت: 7000 ريال.
نويسنده: بلوكباشى ـ على، ناشر: دفتر پژوهشهاى فرهنگى، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2500، تعداد صفحه: 240، قيمت: 9500 ريال
در مجموعه حاضر هيجده مقاله گرد آمده كه پيش از اين در يك دوره سى و شش ساله در نشريههاى گوناگون به طبع رسيده است. اين مقالات بر اساس موضوع، ذيل پنج بخش با اين عناوين نظام يافته است: «حوزه اساطير ايران» (دوره اساطير ايران در تاريخ طبرى، شناخت اساطير ايران و ...)، «حوزه دين و مذهب » (پديدار شناسى مناسك تشرف، اسلام درعمل، مردم شناسى تاريخى سرزمين هاى اسلامى خاور ميانه)، «زن در عرصه عقيده و عمل» (عقايد النساص، زنان دهكوه)، «اقوام در گذرگاه تاريخ و فرهنگ» (اقوام مسلمان جهان، جاده ابريشم، مسئله اقليتهاى ملى در شوروى، كوچنده) و «دانش و هنر و ادبيات» (دانش نامه ميسرى، نقش و نگارهاى سر در خانههاى قديم تهران، تعزيه نامههاى در بند سر، شعر عامه بلوچ و ...).
نويسنده: نيكخو ـ مهدى، ناشر: دارالثقلين، قم: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 224، قيمت: 6000 ريال.
در اين كتاب نقش برخى رسانههاى گروهى ـ خصوصا تلويزيون ـ در تعليم و تربيت، همچنين اقناعسازى افراد جامعه تحليل شده است. نگارنده در اين كتاب ابزار، روشها و حيطه تهاجم فرهنگى كه ارتباط نزديكى با رسانهها دارد سخن به ميان مىآورد. علاوه بر آن، اين موضوعات را نيز مطرح مىسازد: ارتباط هنر و آرامش درون، تربيت مذهبى، مراحل خريد يك كالا، ارزيابى تبليغات، برنامههاى كودك و نوجوان در كشورهاى استعمارى، جهان سوم و ايران، تلويزيون و نسل جوان، اثرات تلويزيون بر يادگيرى، نقش تلويزيون در افزايش مطالعه، و وضعيت كتاب كودك در دوران بعد از انقلاب اسلامى مطرح شده است.
نويسنده: سازگارا ـ پروين، ناشر: كوير، تهران: 1377، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 160، قيمت: 6500 ريال.
كتاب حاضر مقدمهاى است بر مفاهيم و مبانى جامعهشناسى كه مباحث آن مبتنى بر مقوله «فرهنگ» بوده اين موضوعات را در بر مىگيرد: «تعريف و موضوع جامعه شناسى، رابطه جامعهشناسى با ساير علوم، نهاد اجتماعى»، «روشهاى تحقيق در علوم اجتماعى»؛ «فرهنگ»؛ «پايگاه و نقش اجتماعى، طبقه اجتماعى، تحرك اجتماعى»؛ «گروه اجتماعى وخانواده».
نويسنده: ميانجىعابدى ـ محمد، ناشر: نشر معروف، قم: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 208، قيمت: 4000
كتاب حاضر جلد اول از مجموعه «دفاع فرهنگى در سيره ابرار» است كه طى آن، خاطرات، سرگذشتنامه و ديدگاههاى برخى علما و پيشوايان دينى گرد آمده كه برخى از آنها عبارتاند از: شيخ صدوق، علامه مجلسى، سيد عبدالحسين شرف الدين، محمد حسين كاشفالغطاى، سيد محمدكاظم قزوينى، ميرزا كوچك خان جنگلى، سيد موسى صدر، علامه طباطبايى و شهيد بهشتى.
نويسنده: هاشمىفرد ـ احمد، ناشر: موسسه انتشارات جهاد دانشگاهى (ماجد)، تهران: 1379، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 3000، تعداد صفحه: 474، قيمت: 29500 ريال، جلد: گالينگر
مولف در اين كتاب با اشاره به آداب و رسوم اقوام اوليه اروپايى و اعتقادات و تعاليم مذهبى آنها، نقش و آثار آن را در اخلاق و فرهنگ غربى برشمارده است. افزون بر آن ذيل مباحثى نشان مىدهد كه روند حركت فرهنگى و اخلاقى غرب در دورههاى مختلف تاريخ، به طور ممتد در يك جهت نبوده بلكه در برههاى از زمان به سوى محدوديت افراطى و در برههاى ديگر به سوى آزادى افراطى گرايش داشته است و اين امر صدمات بسيارى به جامعه غرب وارد ساخته است. برخى مباحث كتاب بدين قرار است: «سقوط امپراتورى روم، اوج گرفتن مسيحيت و قرون وسطى»، «كليسا و جادوگرى»، «تغيير و تحولات (رنسانس) ناامنى و فساد»، «نهضتهاى مذهبى پروتستان»، «عصر تعقل و نفسپرستى»، «كليسا و فرقههاى كوچك» و «غرب در عصر حاضر».
نويسنده: فردرو ـ محسن، نويسنده: ... [و ديگران]، زير نظر: عبداللهى ـ محمد، ناشر: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، سازمان چاپ و انتشارات، تهران: 1378، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 1000، تعداد صفحه: 366، قيمت: 13500 ريال.
كتاب حاضر مشتمل است بر چندين مقاله درباره فرهنگ عمومى كه به مناسبت همايش «وفاق اجتماعى و فرهنگ عمومى» به چاپ رسيده است. اين همايش توسط معاونت پژوهشى و آموزشى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، دبيرخانه شوراى فرهنگ عمومى و به همت اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى استان چهار محال و بختيارى برگزار گرديد. مقوله اصلى اين مقالات طرح ديدگاههايى درباره مفهوم وفاق اجتماعى و رابطه آن با فرهنگ عمومى است. در كتاب«وفاق اجتماعى» چنين تعريف شده است: «وفاق اجتماعى توافق بر سر مجموعهاى از ارزشها و باورهاست كه حاصل آن ايجاد انرژى عاطفى در جامعه است». مقالات گردآمده در اين كتاب ذيل شش فصل نظام يافته است: «فرهنگ و وفاق اجتماعى» (شش مقاله)، «جامعه مدنى و وفاق اجتماعى» (پنج مقاله)، «رسانهها و وفاق اجتماعى» (سه مقاله)، «هويت دينى و وفاق اجتماعى» (يك مقاله)، «مهاجرت و وفاق اجتماعى» (سه مقاله) و «تقويت وفاق اجتماعى با توجه به توسعه اقتصادى» (يك مقاله). گفتنى است اين كتاب نيز در مجموعه كتابهاى طرح ساماندهى فرهنگى «از سوى معاونت پژوهشى و آموزشى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى» تهيه و تدوين و منتشر شده است.
نويسنده: ستارى ـ جلال، ناشر: نشر مركز، تهران: 1380، نوبت چاپ: 1، شمارگان: 2000، تعداد صفحه: 484، قيمت: 31000 ريال.
در اين مجموعه، بيست مقاله از نويسندگان مختلف در باب فرهنگ، ادب، هنر و تاريخ به طبع رسيده است. گفتنى است اين مقالات پيشتر در نشريات مختلف نظير: نامه فرهنگ (1372)، هفتهنامه مهر (1375)، فصلنامه تئاتر (1370) و آدينه (1376) منتشر شده است. عناوين برخى مقالات از اين قرار است: «مركز پرگار وجود/ فريتهوف شوان»؛ «زيبايىشناسى و رمزپردازى/ فريتهوف شوان»؛ «هويت ملى و هويت فرهنگى/ جلال ستارى»؛ «زمان قصه و نقد حال/ جلال ستارى»؛ «خوابگزارى در ايران/ اوا ميرويچ»؛ «مقام سعدى در ادبيات فرانسه/ جلال ستارى»؛ «گونه و اسلام/ ژ.ه.بوسكه»؛ «گوته و شرق/ طه حسين»؛ «مضامين اجتماعى در ادب جديد ايران/ بازيل نيكى تين» و «خاروشناسان نوين/ پرسى كمپ».
تهران: گام نو/ نويسندگان: محمد طبيبيان. موسى غنىنژاد. حسين عباسى على كمر/ تعداد صفحه: 220/ تيراژ: 3300 / چاپ اول: 1381 / قيمت: 13000 ريال.
فكر نگارش اين كتاب طى چند جلسه گفتگو با «محمد محسن سازگارا» شكل گرفت. بحث اصلى در اين گفتوگو، علل مغفول ماندن مفهوم نظام اقتصاد آزاد (بازار رقابتى) و اهميت تعيينكننده آن براى توسعه اقتصادى و سياسى در محافل روشنفكرى و كارشناسى جامعه ايران بود.
«سؤالهاى اصلى و اساسى كتاب اين است كه: «را خردورزى دنياى مدرن نتوانسته در كشور ما ريشه دواند؟» و «چرا تجربههاى متعدد جهت استقرار حكومت قانون، ايجاد نهادهاى مدرن و در نتيجه پيشرفت سياسى و اقتصادى با شكست مواجه شده است؟» و «چرا آرمانهاى يك سال گذشته و مانند: حكومت قانون هنوز تحقق نيافته و امروز به صورت يكى از اهداف اصلى اصلاحات سياسى مطرح مىشود.» نگارنده در بخشى از پاسخ خود مىگويد: «مهمترين عنصر تشكيلدهنده انديشه مدرن و به تبع آن جامعه مدرن يعنى مفهوم و منزلت فرد (ارزشها، آزادىها و حقوق فردى) هميشه مورد غفلت اكثر انديشمندان ايرانى قرار گرفته است. مدرنيته نزد ما ايرانيان محصول تحول و فراگرد درونى نيست بلكه امرى اكتسابى است. ما در اين اكتساب دست به التقاط زدهايم و در اين التقاط بيشتر ظواهر و نتايج مدرنيته را نصيب خود كردهايم و از مولفه اصلى آن يعنى خردورزى مبتنى بر اصالت و كرامت انسانى غافل شدهايم. در نتيجه اين غفلت و نهضت ضد استبدادى و آزادىخواهى مشروطيت به جاى آن كه نهادهاى ناظر بر آزادى و حقوق فردى را در جامعه تاسيس و تحكيم كند. در عمل به تدريج به يك جريان استقلالطلبانه و ملىگرايانه تبديل مىشود... يكى ديگر از ويژگىهاى انديشه معاصر ايران، بىاعتنايى و نيز تحقير و تخفيف جنبه اقتصادى دنياى مدرن به عنوان موضع روشنفكرى بوده است». عناوين برخى از فصلها عبارتاند از: «آزادىخواهى»، انديشه اقتصادى و جايگاه آن در جامعه مدرن»، «سازمان سياسى جامعه»، «معاش و تلاش و چگونگى نظام اقتصادى جامعه» و «حكومت قانون».
نويسنده: فريبرز رئيس دانا/ تهران: موسسه انتشارات نگاه / چاپ اول: 1381/ تعداد صفحه: 222 / تيراژ: 2000/ قيمت: 30000 ريال.
كتاب حاضر حاوى مباحثى درباره اقتصاد سياسى، توسعه و توسعه نيافتگى است كه پيشتر در قالب سلسله مقالاتى در ماهنامه «فرهنگ توسعه» به چاپ رسيده پس از تصحيحاتى در قالب كتاب تدوين شده است.
عناوين برخى مقالات از اين قرار است: «گاهى در راه شناخت بيشتر»، «وابستگى و توسعه»، «دو جنبه مهم در اقتصاد بينالملل»، «چند زير گونه سرمايهدارى و جناحهاى اقتصادى ـ سياسى»، «برنامهريزى و ارزيابى چند برنامه در ايران»، «ماليه، سياست مالى و توسعه»، «نگاهى به مسائل توسعه شهرى» و «بىكارى و بررسى نمونه ايران».
نويسنده: حسين كمالى / تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، سازمان چاپ و انتشارات / چاپ اول: 1380 (چاپ دوم: 1381)/ تعداد صفحه: 224/ تيراژ: 1500/ قيمت: 12000 ريال.
در اين كتاب، مسائل و مشكلات اقتصاد سياسى مربوط به روابط كار در ايران بررسى مىشود. براى اين منظور، نگارنده افزون بر شرح و بررسى روابط كار در ايران، به ضوابط اوليه بين كارگر و كارفرما اشاره مىكند، سپس با موضوعاتى از اين قبيل مباحث خود را پى مىگيرد: چگونگى تحولات اوليه در شرايط كار، روند تغييرات آن تا پديده انقلاب صنعتى، سير دگرگونى و گسترش مقررات كار در عرصه بينالمللى، و عوامل موثر بر روابط اسلامى. در پايان نيز مولف با بررسى مواد مختلف قانون كار سابق و جديد، مقايسهاى ميان اين دو به دست مىدهد.
نويسنده: على رشيدى / تهران: آواى نور/ چاپ اول: 1377/ تعداد صفحه: 416/ تيراژ: 4000/ قيمت: 15000 ريال.
كتاب حاضر اولين مجلد از اقتصاد مردم سالار «بستر رشد جامعه مدنى» است كه در دوازده فصل تدوين شده است، در اثر، اقتصاد ايران در سالهاى بعد از انقلاب بررسى شده است. نويسنده ضمن اشاره به سابقه تاريخى، مبانى تئوريك و برنامههاى اقتصادى در سطح ملى يا جهانى، تجديد و عملكرد اقتصادى ايران را در سالهاى بعد از انقلاب بررسى مىكند. او علاوه بر بيان نقاط ضعف و قوت اقتصادى دوره مذكور، راهحلهايى را بر پايه تئورىهاى اقتصادى كشورهاى مشابه به دست مىدهد. بازار مالى، نرخ ارز، استقلال بانك مركزى، نوسان ارز، و تكنرخى شدن ارز از جمله سرفصلهاى مهم كتاب است.
نويسنده: سهراب دلانگيزان / كرمانشاه: طاق بستان / تعداد صفحه: 84/ چاپ اول: 1381/ تيراژ: 1500/ قيمت: 7000 ريال.
نوشتار حاضر رهيافتى به موضوع دخالت دولت در اقتصاد از نگاهى تاريخى ـ نظرى است كه از طريق گردآورى نظريههاى متفاوت در اين خصوص شكل گرفته است. نگارنده نخست نقش اقتصادى دولت را از ديدگاه مكاتب اقتصادى بيان نموده سپس به تحليل اقتصاد سياسى و اقتصاد اجتماعى پرداخته است. وى در ادامه روشهاى سنتز نظرى و سنجش عملى نقش اقتصادى دولت را مطرح ساخته و از ديدگاه اقتصاددانان به عواملى اتشاره نموده كه در طول زمان بعث بزرگ شدن سهم دولت در اقتصاد خواهد شد. در صفحات پايانى چند مدل اقتصادسنجى براى استفاده عملى دانشجويان كارشناسى ارشد و آشنايى آنها به نحوه مدلسازى اقتصادى و اقتصادسنجى معرفى شده است.
تهران: موسسه تنظيم و نشر آثار حضرت امام خمينى(ره)، عروج / تعداد صفحه: 538 / چاپ اول: 1380 / تيراژ: 3000/ قيمت: 16000 ريال.
در روزهاى 11 و 12 خرداد 1379 دومين كنگره بررسى انديشههاى اقتصادى امامخمينى(ره) در دانشگاه تربيت مدرس برگزار شد. در اين كنگره كه به منظور بررسى و تبيين جنبههاى اقتصادى انديشههاى امام خمينى(ره) تشكيل شده بود مقالاتى به قلم انديشمندان و صاحبنظران مسائل اقتصادى و محققان ارائه گرديد. مقالات عبارتاند از: 1 ـ انديشه جنگ فقر و غنا به مثابه يك الگوى راهگشا براى توسعه ملى، 2 ـ اقتصاد از ديدگاه امام خمينى(ره)، 3 ـ عدالت اجتماعى از ديدگاه امام خمينى(ره)، 4 ـ توسعه و عدالت از ديدگاه امام خمينى(ره)، 5 ـ نگرش امام خمينى(ره) به اقتصاد اسلامى به عنوان يك راهكار بديل، 6 ـ نگرش مالياتى خمس، آثار و پيامدها، 7 ـ دين و توسعه: با تاكيد بر قرائت امام خمينى(ره) از دين، 8 ـ جنگ فقر و غنا از ديدگاه امام خمينى(ره)، 9 ـ نگاهى به توسعه اقتصادى و توسعه فرهنگى از ديدگاه امام خمينى(ره) و ضرورت توجه به آن، 10 ـ رهايى از اقتصاد وابسته (خودكفايى) راهبرد امام خمينى(ره) در عرصه اقتصاد، 11 ـ اهداف و مبانى مكتبى نظام اقتصادى اسلام از ديدگاه امام خمينى(ره)، 12 ـ نگاه امام خمينى(ره) به نظام اقتصادى اسلام، 13 ـ انتخاب راهبردى رشد و توزيع از ديدگاه امام خمينى(ره)، 14 ـ بررسى نظرها و انديشههاى حضرت امام خمينى(ره)ب درباره برنامههاى اقتصادى دولت، 15 ـ كشاورزى در ايران از ديدگاه امام خمينى(ره)، 16 ـ سياستها و روشهاى اعمال استراتژى توسعه اقتصادى دروننما از ديدگاه امام خمينى(ره)، 17 ـ نقش زنان در اقتصاد از ديدگاه امام خمينى(ره)، 18 ـ بررسى موضوع خصوصىسازى و تغيير ساختار اقتصادى در برنامه سوم با تاكيد بر ديدگاههاى امام خمينى(ره)، 19 ـ امام خمينى (ره) و سادهزيستى.
نويسندگان: على صنايعى. كريم آذربايجانى / با همكارى: راحتى ـ خليل / تهران: آتروپات/ تعداد صفحه: 188/ چاپ اول: 1378/ تيراژ: 2100/ قيمت: 10000 ريال.
كتاب حاضر، به منظور بررسى و تجزيه و تحليل پذيرش ايران در سازمان تجارت جهانى WTO و پيشبينى تاثيرات آن بر صنايع كشور بر حسب طبقهبندى بينالمللى ISIC ذيل شش فصل به رشته تحرير درآمده است.
فصلهاى كتاب عبارتاند از: «فلسفه ايجاد گات با توجه به تئورىها و نظريات تجارت بينالملل»، «جايگاه و موقعيت بخشهاى مختلف اقتصادى ـ صنعتى»، «الگوى اقتصادسنجى تاثير افزايش واردات و كاهش نرخ»، «تخمين تابع تقاضاى واردات كشور با توجه به نرخهاى تعرفه»، «بررسى مزيت نسبى آشكار شده در زير بخشهاى صنعتى» و «بررسى مقايسهاى نرخهاى تعرفه در ايران و كشورهاى عضو». در صفحات پايانى كتاب، نتايج و پيشنهادهايى چند به طبع رسيده است.
نويسندگان: كريم اسد سنگابى. جلال ساداتيان/ تهران: سازمان عقيدتى سياسى ارتش جمهورى اسلامى ايران/ تعداد صفحه: 106 / چاپ اول: 1380 / تيراژ: 10000
نگارنده در اين كتاب شرح كوتاهى درباره پديده جهانى شدن، همچنين پيامدها و آثار آن عرضه مىكند، وى در نتيجهگيرى خويش» پديده جهانى شدن را عمدتا به نفع كشورهاى توسعه يافته مىداند». به زعم وى «جهانى شدن يك فرآيند است كه هر كشورى حسب توان و قابليتهاى خود مىتواند از آن بهره لازم را داشته باشد.» نگارنده ابتدا جهانى شدن را تعريف مىكند، سپس پيامدهاى آن را براى كشورهاى توسهيافته و در حال توسعه شرح مىدهد. در پايان نيز ضمن تبيين جايگاه ايران در جهانى شدن پيامدهاى مثبت و منفى آن را براى ايران اسلامى برمىشمارد.
نويسنده: مجيد محمدى/ تهران: نشر قطره / تعداد صفحه: 506/ چاپ اول / تيراژ: 4000/ قيمت: 20000 ريال.
مباحث كتاب حاضر بدين قرار است: «وضعيت كنونى تفكر در ايران»، «راهبردها و سياستهاى فرهنگى ناشى از ديدگاههاى موجود»، «ويژگىها و چالشهاى توليد فرهنگ»، «موانع توليد فرهنگ»، «توسعه فرهنگى و سياستگذارىهاى فرهنگى»، «صادرات و واردات كالاهاى فرهنگى»، «فرهنگ جهانى و فرهنگ»، «فرهنگ سياسى» و «محلىگرايى فرهنگى». مولف كوشيده مباحث ياد شده را خارج از چراچوب عمومى مبانى جامعهشناسى تحليل و ارزيابى نمايد. در بخش پايانى كتاب، چند ضميمه درباره برنامهسازى راديو و تلويزيون، تحقيقات دانشگاهى، نظارت يا مميزى و غيره آمده است.
نويسنده: رابرت كاكس و ديگران / مترجم: حسين راغفر/ تهران: نقش و نگار/ تعداد صفحه: 400 / چاپ اول: 1381/ تيراژ: 2000/ قيمت: 30000 ريال.
مجموعه مقالات اين كتاب، منتخبى است از نوشتههاى تنى چند از متفكران برجسته حاضر در عرصه جهانى. مسئله اساسى اين مقالات نوعى بررسى نقش دولت در توسعه اقتصادى ـ اجتماعى است؛ به ويژه بررسى نقش دولت و تعيين حيطه بازار كه طى آن ابعاد مختلف اين نقش در بستر اقتصاد سياسى خاص، و در چارچوب روابط قدرت در مقياس جهانى به نقد و تحليل مىكشند. اين مقالات عبارتاند از: «غرب و بقيه: گفتمان و قدرت / استوارت هال»، «اقتصاد سياسى و نظم جهانى: مشكلات قدرت و دانش در آغاز هزاره سوم/ برابرت كاكس»، «مردمسالارى بازار در يك نظم نئوليبرال / نوآم چامسكى»، «نااطمينانى و خلاقيت/ ايمانوئل والرستين»، «استبداد، مردمسالارى و توسعه/ منسراولسن»، «شناخت فرآيند تحول اقتصادى / داكلاس نورث»، «نقش دولت در جهان معاصر/ ژوزف استيگليتز»، «توسعه اقتصادى و فرصتهاى اجتماعى / آمارتياسن و جين درز»، «بسيار فراتر از آزادسازى / آمارتياسن و جين درز»، «نامه سرگشاده به مهدى بازرگان / ميشل فوكو»،«طغيان بىحاصل/ ميشل فوكو»، «فساد و دولت: علل، نتايج و اصلاحات/ سوزان رزاكرمن»، «يك سياست اقتصادى جديد براى روسيه / مايكل اينتريليگيتور»، «من در جست و جوى آموزش خشم بودهام / پائولوفريره» و «به سوى مابعد توسعه: جستوجو براى راهنماها/ مجيد راهنما». يادآور مىشود در «نامه سرگشاده به مهدى بازرگان»، فوكوبه «محاكمات كوتاه و اعدامهاى عجولانه» در اوايل انقلاب اشاره مىكند و نقش خطير دولت را در جلوگيرى از بىعدالتى، نيز مسؤليت حاكمان در مقابل وظايفى كه كسب كردهاند يادآور مىشود. وى در مقاله دوم به نقش انقلابها و قيامهاى مردمى براى مبارزه با بظلم و مظاهر آن (فقر و فساد) اشاره مىكند و انقلابها را واقعيتهاى تاريخى مىداند كه در پاسخ به نيازهايى بروز مىكنند. مقاله دوازدهم، خلاصه كتاب «فساد و دولت» است. مقاله چهاردهم ترجمه مصاحبهاى است كه در سال 1990 با «پائولوفريره» صورت گرفت. مقاله آخر نيز ترجمه فصل پايانى كتاب «مقالاتى در باب مابعد توسعه» است.
تهران: شركت چاپ و نشر بازرگانى / عداد صفحه: 186/ چاپ اول: 1380 / تيراژ: 3000/ قيمت: 9000 ريال.
مولف در اين كتاب مباحث نظرى رشد اقتصادى را تشريح نموده ضمن جدا كردن آن از مفهوم وسيع توسعه، از مسائل مربوط به ساختار اقتصاد ايران، تجربه برنامهريزى در اقتصاد كشور، نقش نفت و نقش دولت در اقتصاد ايران سخن گفته است. وى در پايان، مدلى كلان براى رشد اقتصادى ايران پيشنهاد نموده و جنبههاى مختلف آن را تحليل نموده است.
نويسنده: مهدى صحراييان / قم: معارف / تعداد صفحه: 350 / چاپ اول: 1379 / تيراژ: 1000/ قيمت: 15000 ريال.
كتاب در سه بخش سامانيافته است. در بخش اول، مولف نشان مىدهد كه «بخشنامه 5 مابهالتفاوت نرخ ارز» كه از سوى بانك مركزى صادر شده و در پى آن، با اعمال نفوذهاى اين بانك در بند «ج» تبصره 29 قانون بودجه منعكس شده است جز ناامنى سرمايه، دلسردى صنعتگران، ايجاد اختلال در مناسبات توليد و گسترش بيكارى، حاصل ديگرى براى دولت در پى نداشته است. در بخش دوم تاثير ماليات بر توسعه، انواع مالياتها، ساختار ماليات در ايران و نارسايىهاى آن بررسى و ارزيابى شده است. در بخش پايانى نيز، طرحهاى اصلاحات اقتصادى فراكسيون توليدگرايان در مجلس شوراى اسلامى دوره ششم به طبع رسيده است. عناوين طرحها به اين شرح است: «يك كاسهسازى عوارض و مالياتهاى 54گانه تحميلى بر صنايع»، «معافيت مالياتى سرمايهگذارى مجدد براى شركتهاى صنعتى كشور»، «معافيت مالياتى 20 ساله سرمايهگذارىهاى توليدى در نواحى مرزى، كويرى و كمتر توسعهيافته كشور،» «اخذ ماليات مقطوع 10% از سود سهام ارائه شده در بورس»، «ممنوعيت دخالت نهادها در امور كارخانهها و تعطيل كارگاههاى توليدى»، «ممنوعيت كاربرى زمين كارخانهها مشروط بر جايگزينى واحد توليدى»، «عدالت اقتصادى براى رقابت مساوى كالاهاى داخل با كالاهاى وارداتى»، «فروش اقساطى كالاهاى مصرفى بادوام توليدى داخلى» و «اصلاح نظام خريدهاى تضمينى محصولات كشاورزى».
نويسندگان: ادموند خشادوريان. ناصر خيابانى / تهران: پايگان / تعداد صفحه: 240 / قيمت 15000 ريال.
مطالب كتاب در دو بخش «عرضه و تقاضا» تدوين يافته است. در بخش نخست پس از به الگو درآوردن عرضه كل آمارهاى مربوط به انبار، سرمايه در سطح بخشهاى اقتصاد ايران محاسبه شده است. در بخش دوم مبانى نظرى معادلات طراحى شده، سپس براساس آن، الگوى اقتصاد كلان تشريح مىشود و در پى آن، از تئورىهاى سرمايهگذارى، مصرف، تجارت بينالمللى، پول و روند اشتغال و بيكارى در ايران سخن به ميان مىآيد.
تهران: نشر روناس / نويسندگان: پروين معروفى. اسماعيل حميدى / تعداد صفحه: 56/ چاپ اول: 1380 / تيراژ: 2500/ قيمت:؟ ريال.
«گامى به سوى توانمندسازى» نوشتار كوتاهى است كه طى آن نحوه استفاده از اعتبارات خرد براى راهاندازى فعاليتهاى كوچك درآمدزا خصوصا براى قشر زنان توضيح داده شده است. نگارنده، ابتدا سابقه و سپس هدف از اعطاى اعتبارات خرد در سطح ملى و بينالمللى را شرح مىدهد، در ادامه نيز تحليلى از عوامل موثر در راهاندازى فعاليتهاى كوچك درآمدزا فراهم مىآورد؛ برخى از اين عوامل عبارتاند از: موقعيت جغرافيايى، فعاليتهاى اقتصادى، شبكه حمل و نقل و ارتباطات و قوانين و مقررات.
نويسنده: اميرعلى اميرىفر/ قم: طاووس بهشت / تعداد صفحه 176 / چاپ اول: 1380 / تيراژ: 5000 / قيمت: 9800 ريال.
مطالب اين كتاب در پنج فصل سامان يافته است. در فصل نخست از نقش و اهميت اقتصادى و سياسى نفت سخن به ميان آمده، سپس به موضوعاتى چون عدالت اجتماعى، خمس، زكات، احتكار، آداب بازار و تجارت از منظر اقتصاد اسلامى اشاره شده است. در فصلدوم متن نامه نگارنده خطاب به رئيسجمهور سيد محمد خاتمى كه حاوى پيشنهادهاى اقتصادى است آورده گزارش رئيسجمهور به مردم درباره طرح ساماندهى اقتصادى كشور به طبع رسيده و در فصل پايانى بيانات رهبرى در ديدار با رئيسجمهور و كابينه دوم خرداد و سخنان رئيسجمهورى در ملاقات با مقام معظم رهبرى به چاپ رسيده است.
تهران: به روش / تعداد صفحه: 280/ چاپ اول: 1378 / تيراژ 1500/ قيمت: 9400 ريال.
تدوين حاضر شامل مقالاتى است كه در دومين همايش مديريت مالى ايران ـ بازار سرمايه ايران ـ عرضه شده است. عناوين مقالات و نويسندگان آن عبارتاند از: «حلقههاى مفقوده نهادهاى پايه اوراق بهادار در جمهورى اسلامى ايران / حيدرپوريان»؛ «بازارسازان و نقش آنها در ايجاد تعادل در بورس / دكتر على جهانجانى» ؛ «ساختار بازار سرمايه و اوراق بهادار ايران / شاهين شايان آرانى»؛ «جايگاه قانونى بازار اوليه سرمايه در ايران / حسين كدخدايى»؛ «نظارت كلان و خرد در بازار سرمايه و اوراق بهادار ايران / اشهين شايان آرانى»؛ «ابعاد قانونى و مقرراتى نهادهاى مالى پايهاوراق بهادار مورد نياز كشور / حيدر پوريان»؛ «سيستمهاى خبره و نقش آن در بهبود تصميمات سرمايهگذارى / محمد عرب مازاريزدى»؛ «سيستم اطلاعات سرمايهگذارى در بورس اوراق بهادار/ مسعود حجاريان»؛ «بررسى لزوم ايجاد بازار خارج از بورس ايران / بيتا مشايخى»؛ «راهكارهايى براى طراحى بازار معاملات تحويل آتى در ايران / محمد هاشم بتشكن». در صفحات پايانى، «لايحه قانونى بازار اوراق بهادار سال 1377» به چاپ رسيده است.
نويسنده: مراد راهدارى / تهران: تازهها / تعداد صفحه 408/ چاپ اول: 1378/ تيراژ: 5000/ قيمت: 16000 ريال.
در پژوهش حاضر بنيادهاى فكرى دو نظام معرفتى متعارض كه در اداره اقتصاد جوامع نقش خاصى ايفا مىكنند نقد و بررسى مىشود. اين نظامها عبارتاند از: نظام معرفتى «بازار ـ برنامه» كه مبتنى است بر تخصيص منابع به روش بازار، همچنين نظام معرفتى «برنامه ـ بازار» كه روش تخصيص منابع برنامهاى را مقدم مىشمارد. افزون بر آن، در همين حوزه مسائل مربوط به اقتصاد ايران، شيوه صحيح برنامهريزى و تعيين خط مشىهاى توسعه اقتصادى ارزيابى شده است.
اين كتاب در سال 1380 توسط نشر پيشداد نيز منتشر شده است.
نويسنده: عليرضا اقبالى / تهران: چاپخش / تعداد صفحه: 272 / چاپ اول: 1381 / تيراژ: 3100/ قيمت: 17000 ريال.
نوشتار حاضر براساس اين پرسش اساسى شكل گرفته است كه «چرا تشكيل سرمايه در بخش صنعت در ايران صورت نمىگيرد؟». نگارنده در اين باره معتقد است: «تشكيل سرمايه در بخش تجارت در ايران قدمتى بسيار طولانىتر از اروپا دارد ولى تشكيل سرمايه در بخش صنعت كه توسعه اقتصادى در گرو آن است صورت نمىگيرد.» وى براى پاسخ به پرسش مذكور ديدگاههاى مختلف توسعه را شرح مىدهد، و در نهايت به اين نتيجه مىرسد كه تشكيل و سازماندهى احزاب از مهمترين متغيرهاى تشكيل سرمايه در ايران بوده كه هيچگاه روند صحيحى نپيموده است. به زعم وى: پس از پيروزى انقلاباسلامى عواملى ديگر در عدم تشكيل سرمايه در كشور موثر بوده كه از جمله مىتوان به اين موارد اشاره كرد: «تشكيل بنياد مستضعفان»، «ملى كردن تمامى بانكها و موسسات بيمه و اعتبارى در الى كه بعضى از آنها ورشكسته بودند»، «انتقال مالكيت بسيارى از صنايع و موسسات، صنايع مادر)، «ملى كردن اراضى و ايجاد هياتهاى مختلف براى واگذارى زمين» و «دولتى نمودن بازرگانى خارجى».
تهران: موسسه فرهنگى دانش و انديشه معاصر / تعداد صفحه: 404 / چاپ اول: 1381 / تيراژ: 3000 / قيمت: 22000 ريال.
در اين كتاب، مولف نخست تصويرى از نظريات اهل تسنن و شيعه درباره نقش دولت در اقتصاد به دست مىدهد. در پى آن، يازده مقاله از اقتصادانان ايرانى به اجمال معرفى مىشود. در اين مقالات، دكتر الياس نادران جايگاه دولت را در مكاتب ليبراليستى نشان مىدهد. دكتر موسى غنىنژاد، نقش دولت را در اقتصاد كنيزى و سيد عباس موسويان نقش دولت را در اقتصاد سوسياليستى بررسى مىكنند. دكتر يداللّه دادگر تحليلى مقايسهاى از دولت در مكتب اقتصادى سياست عرضه مىكند دكتر محمدتقى گليك با ترجمهاى از مقاله مندرقحف نقش اقتصادى دولت را در اسلام شرح مىدهد سه گفتار بعدى به بررسى ديدگاه باقرصدر، امام خمينى و مطهرى دربارهى نقش دولت اختصاص يافته است. در پايان، گفتارى از عبدالامير خادم عليزاده درباره دولت در قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران و گفتارى از دكتر محسن رنانى درباره ماهيت و ساختار دولت در ياران درج شده است.