اشاره

مسايل زنان را از چه زاويه‏اى مى‏نگريم؟ چارچوب ارزيابى و شناخت‏ما از مسايل زنان چيست؟ ديدگاههاى موجود در باره زنان و مسايل آنان رابا كدامين ملاكها نقد و ارزيابى مى‏كنيم؟ ادبيات ما در فهم و شناخت مسايل‏زنان و نيز چهره‏اى كه از جايگاه و نقش زن ارائه مى‏كنيم كدام است؟ دربازشناسى مسايل زنان، يعنى حقوق و احكام آنان و در مجموع در معرفى‏سيماى زن مسلمان، اصول و راهبردهايى كه ميزان شناخت صحيح و فهم‏درست اين مسايل باشد چيست؟ اينها و پرسشهايى از اين دست، آگاهيهايى‏را مى‏طلبد كه پيش از پرداختن به مسايل زنان، به عنوان ابزارى كارآمد ما رادر مسيرى روشن و مطمئن قرار مى‏دهد تا بتوانيم به اين مسايل و پاسخ به‏پرسشهاى بسيارى كه در باره زنان و مناسبات اجتماعى، خانوادگى و نيزسلوك فردى آنان وجود دارد دست‏يابيم. به ارزيابى ديدگاهها بپردازيم و«صراط مستقيم‏» را از ميان بيراهه‏هاى بسيارى كه وجود دارد بازشناسيم.اين است كه موضوع شناخت‏شناسى مسايل زنان در صدر اولويتهاى اين‏دست مباحث قرار مى‏گيرد.

آنچه در اين پژوهش آمده است‏به انگيزه پاسخ به بخشى از اصول ونكاتى است كه در شناخت مسايل زنان بايد مورد توجه قرار گيرد. اصولى‏راهبردى كه مى‏تواند به عنوان ملاك عمل در شناخت درست مسايل زنان ازيك سو، و ارزيابى و نقد ديگر ديدگاههاى موجود، از سوى ديگر، به شمارآيد. اين نوشته هر چند به درازا كشيده است اما روشن است كه طبيعت‏موضوع آن و اصول دهگانه‏اى كه معرفى شده است، تفسير و تحليلى بسياربيش از اين مى‏طلبد; بويژه در تطبيق اصول ياد شده بر نمونه‏هاى مختلف‏مسايل زنان و تاثير بر آنها. اين نوشته در صدد است چهره‏اى هر چنداجمالى را از اصول و محورهايى ارائه دهد كه در شناخت مسايل زنان به‏عنوان ملاكهايى كلى، ولى اساسى، عمل مى‏كند. اين بحث نخستين بار درويژه‏نامه مجله پيام زن به ناسبت‏بزرگداشت ولادت حضرت فاطمه(س) وروز زن، در آبان ماه سال 1376 منتشر شده است. اصول راهبردى و نكات‏راهشگايى كه در اين طرح آمده است انتشار آن در قالب كتابى مستقل رابراى علاقه‏مندان به اين دست مباحث مناسب مى‏نمود. اميد مى‏رود اين تلاش‏ناچيز در بازشناسى مسايل زنان مفيد افتد. ان شاءالله.

سيدضياء مرتضوى.

قم - بهار 1377.