حوزه> صفحه كتابخانه> چهل حديث (حج)

قال الله تعالى:

ان اول بيت وضع للناس للذى ببكة مباركا و هدى للعالمين.⁽¹⁾

براستى نخستين خانه‏اى كه براى عبادت مردم خلق شده آن است كه در مكه واقع شده و مايه بركت و هدايت جهانيان است.

پيشگفتار

انسان در باتقلاق روزمرگى‏ها غرق مى‏شود نيازهاى كاذب و صادق، گرفتارى‏هاى ادارى و شغلى و اخبار و اطلاعات محدود محلى و منطقه‏اى، انسان را از آرمان‏هاى بلند و وظايف الهى و اساسى بازمى‏دارد. او را از هويت اصيل و وطن راستين غافل مى‏سازد، و حج هجرتى است مقدس از وابستگى‏ها و عادت‏ها بسوى خدا و بسوى فطرت الهى خويش.

حج‏حضور در مجمع عمومى سالانه مسلمين است و ديدارى الهى همراه با همه آنها كه به يك دين معتقدند و به يك آرمان مى‏انديشند و خداى يگانه را مى‏پرستند.

حضور در ميقات و لبيك و طواف، نماز و سعى تقصير همراه با وقوف در عرفات مشعر و منى، قربانى و سرتراشيدن هزاران راز و رمز نهفته دارد كه بيان آن در ضمن چهل حديث كوتاه ميسر نيست. اما يادآورى گوشه‏اى از اسرار اين عبادت سياسى، الهى، مى‏تواند راهگشاى پژوهشى بيشتر و مايه شور و شوقى افروخته‏تر گردد.

انديشه‏هاى خرد و آرمان‏هاى كوچك در اجتماع بزرگ و سراسرى مسلمين رنگ مى‏بازد و بينش و خواسته‏هاى عمومى و بزرگ سراسرى جاى آن را مى‏گيرد.

حاجى با شركت در اردوى ابراهيمى حج‏با تاريخ پيامبران پيوند مى‏خورد و هويت تاريخى خويش را باز مى‏يابد. فرياد مقدس لبيك اللهم لبيك عهد ديرين و ميثاق فطرت را يادآورى مى‏شود و انسان با پوشيدن جامه‏هاى سپيد احرام از ظلمت‏خودخواهى‏ها، خودنمائى‏ها و لذت‏گرايى‏ها و عادات و رفتار زيانبار مى‏گريزد و ستايش و نعمت و قدرت را ويژه خدا مى‏بيند.

آداب حرم، اخلاق شايسته حيم قدس ربوبى را مى‏آموزد. در مانور بزرگ حج، وحدت، عبادت و سياست، ايمان و اتحاد و آزادى و مبارزه با كفر و شرك و شيطان يكجا جلوه مى‏كند.

انسان با طواف در كوى دوست‏با فرشتگان آسمان هماهنگ مى‏شود. و در مقام ابراهيم مى‏ايستد و نماز مى‏گزارد.

و با سعى بين صفا و مروه، موهاى زايد از سر مى‏زدايد و با طوافى ديگر بنام نساء دوباره پروانه‏وار گرد خانه يار مى‏چرخد و در نزد جايگاه خليل الله عليه السلام نماز مى‏خواند.

با استلام حجر الاسود و بوسيدن آن عهد الست را با مقام ربوبى تجديد مى‏كند و با نوشيدن آب خوشگوار زمزم، زمزمه زندگى را دوباره در اعماق روحش مى‏شنود.

وقوف‏ها و حركتها به فرمان خدا و با ياد خدا راه و رسم زندگى ابراهيمى را به انسان مى‏آموزد و انسان با انجام قربانى حنجره آزمندى‏ها و زفتى را مى‏برد و با تراشيدن سر، آماده حضور دوباره در مسجدالحرام و خانه دوست مى‏شود و با رمى جمرات با شيطان‏هاى بزرگ و ميانه و كوچك درگير مى‏گردد و از هرچه شيطان و شرك است اعلام برائت مى‏كند.

آنچه در اين دفتر گردآمده چهل حديث‏برگزيده درباره اين فريضه بزرگ - حج - است كه آداب و اهداف حج، قداست و امنيت اماكن مقدسه حج و نقش سازنده آن را در زندگى مسلمين مطرح مى‏سازد. پيشوايان معصوم عليهم السلام در اين احاديث كوتاه روزنه‏هايى به دنياى زيباى حج گشوده‏اند كه براى زائران بيت الله الحرام و ديگر مشتاقان ديار يار، مطالعه آن آموزنده و چشم‏نواز است.

حجكم مقبول و سعيكم مشكور

محمود مهدى‏پور

1- اهميت‏حج

قال على عليه السلام:

الله الله فى بيت ربكم لا تخلوه ما بقيتم فانه ان ترك لم تناظروا.

على(ع) فرمود:

خدا را! درباره خانه پروردگارتان در نظر داشته باشيد تا هستيد، آن را خالى نگذاريد. زيرا اگر حج متروك شود نظر رحمت‏خدا از شما قطع خواهد شد.

بحار الانوار/ ج 96/ 16

2- حج و توجه بسوى خدا

عن ابى جعفر الباقر عليه السلام فى قول الله تبارك و تعالى:

«ففروا الى الله انى لكم منه نذير مبين‏»⁽²⁾ قال: حجوا الى الله.

امام باقر(ع) درباره آيه شريفه «ففروا الى الله انى لكم منه نذير مبين‏» فرموده است: منظور از فرار بسوى خدا آن است كه آهنگ حج كنيد.

معانى الاخبار/ ص 222

3- لبيك و قربانى

عن على عليه السلام قال:

نزل جبرئيل عى النبى صلى الله عليه و آله و سلم فقال: يا محمد مر اصحابك بالحج و الثلج، فالحج رفع الاصوات بالتلبية و الثلج نحر البدن.

امام على عليه السلام فرمود:

جبرئيل بر پيامبر فرود آمد و گفت: اى محمد يارانت را به عج و ثج فرمان ده. عج‏يعنى فرياد و لبيك برآوردن و ثج‏يعنى قربانى كردن شتران.

معانى الاخبار/ ص 224.

4- حج اكبر و اصغر

عن معاوية بن عمار، قال:

سئلت ابا عبدالله عليه السلام عن يوم الحج الاكبر فقال: هو يوم النحر و الاصغر العمرة.

معاوية بن عمار گويد:

از امام صادق عليه السلام پرسيدم روز حج اكبر چه روزى است؟ حضرت فرمود: روز حج اكبر روز عيد قربان است و حج اصغر عمره است.

معانى الاخبار/ ص 295

5- آثار حج

عن الرضا عليه السلام قال:

ما رايت‏شيئا اسرع غنا و لا انفى للفقر من ادمان الحج

از امام رضا عليه السلام نقل شده كه فرمود:

هيچ چيزى را بيشتر از حج مداوم، در بى‏نيازى و فقر زدائى مؤثر نديدم.

بحار الانوار، ج 74، ص 318

6- مرگ در راه حج

عن ابى عبدالله عليه السلام قال:

من مات فى طريق مكة ذاهبا اوجائيا امن من الفزغ الاكبر يوم القيامة.

امام صادق عليه السلام فرمود:

هركس در راه رفت و برگشت مكه بميرد از اندوه بزرگ روز قيامت ايمن خواهد بود.

ملاذ الاخيار/ ج 7/ 223

7- حرمت مهمانان خدا

عن ابى عبد الله عليه السلام قال: الحاج و المعتمر وفد الله ان سالوه اعطاهم و ان دعؤه اجابهم و ان شفعوا شفعهم و ان سكتوا ابتداهم و يعوضون بالدرهم الف الف درهم

امام صادق عليه السلام فرمود: حاجى و عمره‏گزار مهمان خدايند. اگر چيزى بخواهند به ايشان دهد. اگر او را بخوانند، پاسخ مى‏گويد. اگر شفاعت كنند. شفاعت ايشان را مى‏پذيرد، اگر سكوت كنند، با آنان آغاز سخن مى‏كند و در برابر هر درهمى كه خرج كرده‏اند، يك ميليون درهم به آنان مى‏پردازد.

ملاذ الاخبار/ ج 7/ 226

8- آمادگى براى احرام

عن حماد بن عيسى قال: سئلت ابا عبد الله عليه السلام عن التهيؤء للاحرام، فقال: تقليم الاظفار و اخذ الشارب و حلق العانة.

حماد بن عيسى گويد: از امام صادق عليه السلام پرسيدم. براى احرام چگونه بايد آماده شد؟ فرمود: با گرفتن ناخن‏ها، كوتاه كردن شارب و تراشيدن موى بالاى شرمگاه.

ملاذ الاخيار، ج 7/ 308

9- نظر به كعبه

عن الباقر عليه السلام: من نظر الى الكعبة لم يزل يكتب له حسنة و يمحى عنه سيئة حتى يصرف بصره عنها.

امام باقر -عليه السلام- فرمود: هر كس به كعبه نگاه كند. تا وقتى به آن مى‏نگرد مدام كار نيك برايش نوشته مى‏شود و گناهش پاك مى‏شود تا وقتى ديده از آن برگرداند.

بحار الانوار/ ج 96/ 65

10- نيت‏حج

عن ابى عبدالله -عليه السلام- قال: الحج‏حجان، حج لله و حج للناس، فمن حج لله كان ثوابه على الله و الجنه و من حج للناس كان ثوابه على الناس يوم القيامة.

امام صادق -عليه السلام- فرمود: حج دو گونه است: حجى براى خدا و حجى براى خلق، هر كس براى خدا حج گزارد، پاداشش آنست كه خدا كه وى را به بهشت درآورد و هر كس براى مردم حج گزارد، پاداش وى روز قيامت‏برعهده مردم خواهد بود.

بحار الانوار/ ج 96/ 24

11- روزه ايام تشريق در منى

سئل الصادق عليه السلام: لم كره الصيام فى ايام التشريق؟ فقال: لان القوم زوار الله و هم فى ضيافته و لا ينبغى للضيف ان يصوم عند من زاره و اضافه.

از امام صادق -عليه السلام- سئوال شد: چرا روزه ايام تشريق «11 - 12 - 13 ذى حجة‏» نامطلوب است. حضرت فرمود: زيرا مردم، زائران خدا و مهمان وى هستند. و شايسته نيست كه مهمان در نزد ميزبان و كسى كه به ديدارش رفته روزه بگيرد.

بحار الانوار/ ج 96/ 34

12- حج‏يا جهاد

عن الصادق -عليه السلام- انه قال: ما سبيل من سبيل الله افضل من الحج الا رجل يخرج بسيفه فيجاهد فى سبيل الله حتى يستشهد.

امام صادق -عليه السلام- فرمود: هيچ راهى از راههاى خدا برتر از حج نيست مگر اينكه مردى شمشير بردارد و در راه خدا جهاد كند تا شهيد گردد.

بحار الانوار/ ج 96/ 49

13- ثواب طواف

عن النبى صلى الله عليه و اله و سلم انه قال: من طاف بهذا البيت اسبوعا و احسن صلاة ركعتيه غفر له.

پيامبر اكرم -صلى الله عليه و آله- فرمود: هركس هفت‏بار به دور اين خانه طواف كند و دو ركعت نماز طواف را بخوبى انجام دهد. گناهش آمرزيده شود.

بحارالانوار/ ج 96/ 49

14- حج و تجديد ميثاق

قال ابو جعفر عليه السلام: و الحجر كالميثاق و استلامه كالبيعة و كان اذا استلمه قال: اللهم امانتى اديتها و ميثاقى تعاهدته ليشهدلى عندك بالبلاغ.

امام باقر -عليه السلام- فرمود: حجرالاسود مثل يك پيمان است و دست كشيدن بر آن چون بيعت [با خدا] است وقتى حضرت دست‏بر حجرالاسود مى‏كشيد مى‏فرمود: خدايا! امانتم را ادا كردم. ميثاق خود را تجديد كردم، تو گواه باش كه من وظيفه‏ام را بپايان رساند.

بحار الانوار/ ج‏96/ 48

15- اهميت‏حج

عن ابى عبد الله -عليه السلام- قال: لا يزال الدين قائما ما قامت الكعبة.

اما صادق -عليه السلام- فرمود: تا كعبه برپاست دين برپاست.

بحار الانوار/ ج 96/ 57

16- فلسفه نام كعبه

عن ابى جعفر -عليه السلام- قال: قلت له: لم سمى البيت العتيق؟ قال: لانه حر عتيق من الناس و لم يملكه، احد.

از امام باقر -عليه السلام- سؤال شد، چرا كعبه را بيت العتيق ناميده‏اند؟

فرمود: زيرا اين خانه آزاد است و رها شده و در ملكيت هيچ كس درنيامده است.

بحارالانوار/ ج 96/ 59

17- مثلث مقدس

عن ابى عبد الله -عليه السلام- قال: ان الله عزوجل حرمات ثلاث ليس مثلهن شى‏ء كتابه و هو حكمه و نوره و بيته الذى جعله قبلة للناس لايقبل من احد توجها الى غيره و عترة نبيكم.

امام صادق -عليه السلام- فرمود: خداى عزوجل سه ناموس محترم و مقدس دارد كه هيچ چيز به حرمت آن نرسد. كتابش كه فرمان او و نور اوست و خانه‏اش كه آنرا قبله مردم قرار داده و توجه به جايى غير آن از هيچ‏كس پذيرفته نيست و عترت پيامبر شما.

بحار الانوار/ ج‏96/ 60

18- نذر كعبه

عن على -عليه السلام- قال: لو كان لى واديان يسيلان ذهبا و فضة ما اهديت الى الكعبة شيئا لانه يصير الى الحجبة دون المساكين.

امام على -عليه السلام- فرمود: اگر دو رودخانه مواج از طلا و نقره داشته باشم هيچ چيز به كعبه اهدا نخواهم كرد، زيرا به پرده‏داران «ناشايست‏» مى‏رسد نه به مساكين و مستمندان.

بحارالانوار/ ج 96/ 67

19- امنيت‏حرم

عن عبد الله بن سنان، عن ابى عبد الله -عليه السلام- قال قلت: ا رايت قوله «و من دخله كان امنا»⁽³⁾ البيت عنى او الحرم؟ قال: من دخل الحرم من الناس مستجيرا به فهو امن و من دخل البيت من المؤمنين مستجيرا به فهو امن من سخط الله و من دخل الحرم من الوحش و السباع و الطير فهو امن من ان يهاج او يؤذى حتى يخرج من الحرم.

عبد الله بن سنان گويد به امام صادق -عليه السلام- گفتم: بفرماييد منظور از آيه «و من دخله كان امنا» چيست؟ كعبه مورد نظر است‏يا حرم؟ فرمود: هر كس از مردم به حرم پناه آورد در امان است. هركس از مؤمنين بر حرم پناه آورد از خشم خدا در امان است و هر حيوان وحشى و درنده و پرنده‏اى كه داخل حرم شود. در امان است از ارعاب و اذيت تا از آن بيرون رود.

بحار الانوار/ ج 96/ 74

20- چهار شهر برگزيده

قال رسول الله صلى الله عليه و آله: ان الله اختار من البلدان اربعة فقال عز و جل: و التين و الزيتون و طور سينين و هذا البلد الامين. و التين المدينة و الزيتون بيت المقدس و طور سينين الكوفة و هذا البلدا الامين مكة.

رسول خدا -صلى الله عليه و آله- فرمود: خداوند از شهرهاى چهار شهر برگزيده است و فرموده: والتين و الزيتون و طور سينين و هذا البلد الامين. منظور از تين مدينه و منظور از زيتون بيت المقدس است و مقصود از طور سينين كوفه و مقصود از اين شهر امن، مكه معظمه است.

بحار الانوار/ ج 96/ 77

21- حج از مال حرام

قال ابو جعفر عليه السلام: لا يقبل الله عز و جل حجا و لاعمرة من مال حرام

امام باقر -عليه السلام- فرمود: خداوند عز و جل، حج و عمره از مال حرام را قبول نمى‏كند.

بحار الانوار/ ج 96/ 120

22- آداب حج

عن ابى جعفر قال: ما يعبؤ بمن يؤم هذا البيت اذا لم يكن فيه ثلاث خصال: ورع يحجزه عن معاصى الله و حلم يملك به غضبه و حسن الصحابة لمن صحبه.

امام باقر -عليه السلام- فرمود: كسى كه قصد اين خانه مى‏كند اگر سه خصلت نداشته باشد، مورد اعتنا قرار نخواهد گرفت:

1- ورعى كه او را از گناهان بازدارد.

2- بردبارى كه جلو خشمش را بگيرد.

3- حسن معاشرت با همراهان.

خصال/ ج 1/ 97 و بحار الانوار/ ج 96/ 121

23- معافيت‏بانوان در مناسك حج

عن ابى جعفر عليه السلام قال: ليس على النساء اجهار التلبية و لا الهرولة بين الصفا و المروة و لا استلام الحجر الاسود و لا دخول الكعبة و لا الحلق انما يقصرون من شعورهن...

امام باقر -عليه السلام- فرمود: براى زنان در حج اين امور لازم نيست:

1- بلند گفتن لبيك

2- هروله بين صفا و مروه [كه نوعى دويدن است]

3- دست كشيدن بر حجر الاسود

4- ورود به كعبه

5- سرتراشيدن، تنها بايد قدرى از موى خود را كوتاه كنند.

بحارالانوار/ ج 96/ 189

24- توزيع و رحمت در اطراف كعبه

عن ابى عبد الله -عليه السلام- قال: لله تبارك و تعالى حول الكعبة عشرون و مائة رحمة منها ستون للطائفين و اربعون للمصلين و عشرون للناظرين.

امام صادق -عليه السلام- فرمود: خداوند تبارك و تعالى در پيرامون كعبه صدو بيست‏بخش رحمت دارد، شصت قسمت آن براى طواف كنندگان چهل قسمت‏براى نمازگزاران و بيست قسمت‏براى ناظران كعبه است.

بحار الانوار/ ج 96/ 202

25- حجر اسماعيل

قال ابو عبد الله عليه السلام: ان اسماعيل دفن امه فى الحجر و جعل له حائطا لئلا يوطا قبرها.

امام صادق -عليه السلام- فرمود: اسماعيل -عليه السلام- مادرش را در حجر دفن كرد و براى آن ديوارى قرار داد تا قبرش زير گامها قرار نگيرد.

بحار الانوار/ ج 96/ 204

26- 360 طواف

عن ابى عبد الله -عليه السلام- قال: يستحب ان تطوف ثلاث مائة و ستين اسبوعا عدد ايام السنة فان لم تستطع فما قدرت عليه من الطواف.

امام صادق -عليه السلام- فرمود: مستحب است كه 360 طواف به تعداد روزهاى ايام سال بجاى آورى، اگر نتوانستى هر قدر كه ممكن شد طواف كن.

بحار الانوار/ ج 96/ 204

27- دست كشيدن بر ركن حجر الاسود

قال رسول الله صلى الله عليه و آله: طوفوا بالبيت و استلموا الركن فانه يمين الله ارضه يصافح بها خلقه.

پيامبر خدا -صلى الله عليه و آله- فرمود: دور خانه خدا طواف كنيد، ركن «حجر الاسود» را دست‏بسائيد، زيرا به منزله دست راست‏خدا در زمين است كه با بندگانش دست مى‏دهد.

بحار الانوار/ ج‏96/ 202

28- نماز در مسجد الحرام

عن الباقر -عليه السلام- قال: صلاة فى المسجد الحرام افضل من مائة الف صلاة فى غيره من المساجد.

امام باقر -عليه السلام- فرمود: يك نماز در مسجد الحرام از صد هزار نماز در مساجد ديگر برتر است.

بحار الانوار/ ج‏96/ 241

29- آب زمزم

قال رسول الله صلى الله عليه و آله: ماء زمزم شفاء لما شرب له.

پيامبر اكرم -صلى الله عليه و آله- فرمود: آب زمزم به هر قصدى بنوشد براى آن شفاست.

بحار الانوار/ ج‏96/ 245

30- دعا در عرفات

عن الرضا -عليه السلام- قال: كان ابو جعفر يقول: ما من بر و لا فاجر يقف بجبال عرفات فيدعو الله الا استجاب الله له. اما البر ففى حوائج الدنيا و الاخرة و اما الفاجر ففى امر الدنيا.

امام رضا-عليه السلام- فرمود: هيچ نيكوكا و بدكارى در كوههاى عرفات دعا نمى‏كند مگر اينكه خدا دعايش را مى‏پذيرد. دعاى نيكوكاران را در حوائج دنيا و آخرت و دعاى بدكاران را در كار دنيا مى‏پذيرد.

بحار الانوار/ ج‏96/ 251

31- اهميت عرفات

عنى النبى -صلى الله عليه و آله- قال: اعظم اهل عرفات جرما من انصرف و هو يظن انه لن يغفرله.

پيامبر اكرم -صلى الله عليه و آله- فرمود: گناه كسى از همه بزرگتر است كه از عرفات برگردد و خيال كند آمرزيده نخواهد شد.

بحار الانوار/ ج 96/ 248

32- ثواب رمى شيطان

عن ابى عبدلله -عليه السلام- فى رمى الجمار قال: له بكل حصاة يرمى بها تحط عنه كبيرة موبقة.

امام صادق -عليه السلام- درباره رمى جمرات فرمود: با هر سنگريزه‏اى كه حاجى مى‏زند يك گناه كبيره هلاكت‏بار از وى فرو مى‏ريزد.

بحار الانوار/ ج 96/ 273

33- فلسفه رمى

عن على بن جعفر عن اخيه موسى -عليه السلام- قال: سئلته عن رمى الجمار لم جعل قال: لان ابليس اللعين كان يتراءى لابراهيم -عليه السلام- فى موضع الجمار. فرجمه ابراهيم -عليه السلام- فجرت السنة بذلك.

على بن جعفر مى‏گويد: از امام كاظم -عليه السلام- پرسيدم: چرا رمى جمرات واجب شده است؟

فرمود: چون ابليس لعين در جايگاه اين سنگها براى ابراهيم -عليه السلام- ظاهر شد و آن حضرت او را سنگسار كرد، اين كار در حج‏سنت‏شد.

بحار الانوار/ ج 96/ 273

34- قربانى حج

قال على بن الحسين -عليه السلام- فى حديث له: اذا ذبح الحاج كان فداه من النار.

امام سجاد -عليه السلام- در ضمن يك حديث فرمود: وقتى حاجى قربانى را ذبح كند در برابر آتش جهنم فديه او خواهد بود.

بحار الانوار/ ج 96/ 288

35- دفن مو در منى

عن جعفر عن ابيه -عليه السلام- قال: ان الحسن و الحسين كانا يامران بدفن شعورهما بمنى.

امام باقر -عليه السلام- از پدرش نقل كرده است كه حضرت فرمود: امام حسن و امام حسين عليهم السلام دستور مى‏دادند موهايشان در منى دفن گردد.

بحار الانوار/ ج 96/ 302

36- زيارت پيامبر صلى الله عليه و آله

عن النبى -صلى الله عليه و آله- انه قال: من راى [زار] قبرى حلت له شفاعتى و من زارنى ميتا فكانما زارنى حيا.

پيامبر اكرم -صلى الله عليه و آله- فرمود: هر كس قبر مرا زيارت كند شفاعت من براى او روا گردد. و هر كس پس از مرگ به زيارت من بيايد گويا در زندگى مرا ديدار كرده است.

بحار الانوار/ ج 96/ 334

37- وداع كعبه

عن ابراهيم بن محمود قال: رايت الرضا -عليه السلام- ودع البيت فلما اراد ان يخرج من باب المسجد خر ساجدا ثم قام فاستقبل الكعبة و قال: اللهم انى انقلب على ان لا اله الا الله.

ابراهيم بن محمود گويد: اما رضا -عليه السلام- را در حال وداع كعبه ديدم. وقتى مى‏خواست از در مسجد بيرون رود. به سجده افتاد سپس برخاست و رو به كعبه كرد و گفت: خدايا! من با عقيده توحيد «لا اله الا الله‏» بازمى‏گردم.

بحار الانوار/ ج 96/ 370

38- حج و رهبرى

عن ابى جعفر -عليه السلام- قال: انما امر الناس ان ياتوا هذه الاحجار فيطوفو بها ثم ياتونا فيخبرونا بولايتهم و يعرضوا علينا نصرهم.

امام باقر -عليه السلام- فرمود: مردم مامور شده‏اند بيايند دور اين سنگها طواف كنند سپس نزد ما بيايند و اعلام وابستگى و حمايت و يارى نمايند.

بحار الانوار/ ج 96/ 374

39- استقبال و مصافحه حاجيان

عن ابى عبد الله عليه السلام: من لقى حاجا فصافحه كان كمن استلم الحجر.

امام صادق -عليه السلام- فرمود: هر كس با حاجى ديدار كند و با او مصافحه نمايد گويا بر حجر الاسود دست كشيده است.

بحار الانوار/ ج 96/ 384

40- وليمه حج

قال رسول الله صلى الله عليه و آله: لا وليمة الا فى خمس فى عرس او خرس او عذار او وكار او ركاز فاما العرس فالتزويج، و الخرس النفاس بالولد و العذار الختان و الوكار الرجل يشترى الدار و الركاز الذى يقدم من مكة.

رسول خدا -صلى الله عليه و آله- فرمود: وليمه‏اى نيست مگر در پنج مورد:

1- در عروسى

2- در تولد كودك

3- در ختنه سوران

4- در خريد منزل

5- در بازگشت از سفر مكه.

بحار الانوار/ ج 96/ 384