نمايه امام رضا در دانشنامه حوزه نت جديد
سومين امام از اهل بيت طاهرين و دومين نواده رسول خدا (ص) و يكى از دو سرور جوانان اهل بهشت و دو گل خوشبوى محمد مصطفى و يكى از پنج نفر اصحاب كساست.او سرور شهيدان نام داشت و مادرش فاطمه دخت رسول الله (ص) بود.
در سوم ماه شعبان در شهر مدينه به دنيا آمد.برخى گويند تولد آن حضرت در پنجم شعبان سال سوم يا چهارم هجرى بوده است.
حاكم در كتاب مستدرك، از محمد بن اسحاق ثقفى به سند خود از قتاده آورده است كه آن حضرت در نيمه اول ماه پنجم از سال ششم هجرى تولد يافته است.
گروهى تولد امام را در اواخر ربيع الاول دانستهاند و گروهى ديگر در سوم يا پنجم جمادى الاولى، اما قول مشهور تولد آن حضرت را در ماه شعبان و مدت حمل آن حضرت را شش ماه ذكر مىكند.در سيره امام حسن (ع) به اين روايت اشاره كرديم كه ميان ولادت امام حسن و حمل امام حسين يك طهر فاصله و مدت حمل امام حسين شش ماه بوده است، و اين نكته را نيز يادآور شديم كه اين روايت با قول مشهورى كه در تاريخ ولادت آنها ذكر گرديده هماهنگ نبوده است، زيرا ولادت امام حسن در پانزدهم ماه رمضان، و امام حسين بنا بر قول مشهور در پنجم ماه شعبان بوده و با اين حساب فاصله ميان ميلاد دو برادر همان ده ماه و بيست روز بوده است .
از يك سو مىتوان اين روايت را چنين توجيه كرد كه ولادت امام حسين (ع) در اواخر ربيع الاول بوده و از سوى ديگر روايتى است كه از تاريخ ولادت امام حسن (ع) و مدت حمل امام حسين (ع) استنباط شده است.به اين ترتيب كه فاصله ميان تولد امام حسن و حمل امام حسين يك طهر و مدت حمل امام حسين شش ماه بوده است.و الله اعلم.اما حاكم در مستدرك از محمد بن اسحاق به سند خود از قتاده آورده است كه فاطمه (س) يك سال و ده ماه پس از تولد امام حسن (ع) امام حسين (ع) را به دنيا آورد.
همين كه امام حسين به دنيا آمد وى را نزد جدش رسول الله (ص) بردند و تولد وى را به ايشان مژده دادند.آن حضرت نيز در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه گفت.و پس از گذشت هفت روز او را حسين ناميد.براى او گوسفندى عقيقه كرد، و به مادر اين كودك دستور داد كه موى سر فرزند خود را بتراشد و همانند برادرش امام حسن براى او نيز هموزن موى سرش نقره به مستمندان بدهند.فاطمه (س) اين دستور را به مرحله اجرا درآورد.
زبير بن بكار در كتاب انساب قريش آورده است كه رسول الله (ص) امام حسن و امام حسين را در روز هفتم نامگذارى كرد و اسم حسين را از نام حسن گرفت.
حاكم در كتاب، مستدرك، به سند صحيح از ابى رافع روايت كرده است كه پيامبر (ص) را مشاهده كردم كه وقتى فاطمه (س) حسين را به دنيا آورد، در گوش او اذان گفت.و در جاى ديگر از جعفر بن محمد و او از پدر خود و او نيز از پدر خود و او نيز از على (ع) به سند صحيح روايت كرده است كه رسول الله (ص) به فاطمه (س) امر كرد وزن موى سر امام حسين را تعيين كند و به اندازه آن نقره صدقه دهد، و به وى فرمود: ران گوسفند عقيقه را به قابله ببخش .
و نيز در روايت ديگرى مىنويسد: رسول خدا (ص) در روز هفتم ميلاد حسن و حسين براى آن دو عقيقه و در همان روز آنها را نامگذارى كرد، و از خدا خواست كه رنج و آزار را از آنان دور گرداند.
در روايت ديگرى به سند خود از محمد بن على بن حسين و او نيز از جد خود على بن ابى طالب (ع) آورده است كه رسول الله (ص) گوسفندى را براى امام حسين عقيقه كرد، و به دختر خود فاطمه (س) دستور داد موى سرش را بتراشند و آن را وزن كنند.اگر به اندازه يك درهم بود، مطابق آن نقره صدقه دهند.
حاكم در جاى ديگر به سند خود مىنويسد: پيامبر (ص) براى هر يك از امام حسن و امام حسين دو گوسفند كه هر دو شبيه يكديگر و هموزن بودند عقيقه كرد.
كنيه آن حضرت را ابو عبد الله و القاب وى را الرشيد، الوفى، الطيب، السيد، الزكى، المبارك، التابع لمرضاة الله، الدليل على ذات الله، و السبط، نوشتهاند.اما بالاترين لقب همان است كه جد بزرگوارش پيامبر (ص) بر او و برادرش امام حسن نهاده و فرمود: حسن و حسين دو سرور جوانان اهل بهشتند.و در جاى ديگر رسول الله (ص) امام حسين (ع) را به نام سبط خواند .
در كتاب، الفصول المهمة، نقش انگشترى وى، لكل اجل كتاب آمده، اما در كتاب وافى و غير آن كه از امام صادق (ع) نقل گرديده، حسبى الله، و از امام رضا (ع) (ان الله بالغ امره) ذكر شده است و چنين به نظر مىرسد كه براى آن حضرت چند انگشترى با عباراتى كه بدانها اشاره شد وجود داشته است.
شاعر آن حضرت يحيى بن حكم و جماعتى ديگر را ذكر كردهاند.
دربان امام را اسعد هجرى نوشتهاند.
در زمان آن حضرت معاويه و يزيد سلطنت داشتند.
فرزندان امام حسين (ع) را نه نفر ذكر كردهاند، كه شش نفر از آنها پسر و سه نفر دختر بودهاند.به اين ترتيب:
1ـ على اكبر، كه در كربلا به شهادت رسيد.مادرش، ليلى، دختر ابى مرة بن عروة بن مسعود ثقفى نام داشت.2ـ على اوسط.3ـ على اصغر زين العابدين، كه مادرش به نام شاهزنان يا ملكة النساء دختر كسرى يزدگرد پادشاه ايران بود.به گفته شيخ مفيد، على اكبر زين العابدين بوده و على اصغر در كربلا به شهادت رسيده است.اما روايت اول كه مىگويد على اكبر به شهادت رسيده مشهورتر است.
4ـ محمد.5ـ جعفر كه در حيات پدرش از دنيا رفت، و فرزندى از خود برجاى نگذاشت.مادرش از قبيله قضاعيه بود.6ـ عبد الله شير خوار كه در دامان پدر خود به وسيله تير به شهادت رسيد .7ـ سكينة، كه نام مادر او و مادر عبد الله، رباب، دختر امرئ القيس بن عدي بن اوس بن جابر بن كعب بن عليم كه از قبيله كلبيه معديه بوده است.
8ـ فاطمه، كه مادرش ام اسحاق دختر طلحة بن عبد الله از قبيله تيميه بود.9ـ زينب.
درود و ثنا بر امام زين العابدين (ع) كه از ميان فرزندان امام حسين (ع) كه نسل آن حضرت از وى باقى مانده و نامش جاويد و سرمدى خواهد بود.
دانشنامه امام حسین علیه السلام