به چه دلیل کلمه مولی به معنای سرپرست است؟

دلالت «مولی» در حدیث غدیر بر معنای «سرپرست و اولی به تصرف» واضح و روشن است زیرا:

 الف) ماده مولی (بر وزن مفعل) به این معنا است به شهادت کتب لغت:

 لغت شناسان و کتاب‏های برجسته و ممتاز لغت، کلمه ولایت را به معنای سرپرستی، عهده‏داری امور، سلطه، استیلا، رهبری و زمامداری معنا کرده‏اند.

در این جا معنای این کلمه را با برخی از مشتقاتش فقط از کتاب‏های لغت اهل سنت برایتان نقل می‏کنیم:

- راغب اصفهانی می‏نویسد: «وِلایت یعنی، یاری کردن. و وَلایت یعنی، زمامداری و سرپرستی امور و گفته شده است که ولایت و ولایت مانند دِلالت و دَلالت است و حقیقت آن «سرپرستی» است. ولی و مولی نیز در همین معنا به کار می‏رود[1]».

- ابن اثیر می‏نویسد: «ولیّ یعنی، یاور. و هر کس امری را بر عهده گیرد، «مولی و ولیّ آن است». سپس خودش می‏گوید: «و از همین قبیل است حدیث «من کنت مولاه فعلی مولاه». و سخن عمر که به علی (ع) گفت: «تو مولای هر مؤمنی شدی» یعنی، «ولی مؤمنان گشتی[2]».

- صاحب صحاح اللغة می‏نویسد: «. هر کس سرپرستی امور کسی را به عهده گیرد ولی او است[3]».

- صاحب مقاییس می‏نویسد: «هر کس زمام امر دیگری را به عهده گیرد «ولیّ او است[4]».

اکنون با این گفته‏های مصرّح ارباب لغت، چگونه می‏توانمن کنت مولاه فعلی مولاهرا به «دوستی» صرف معنا کرد و سرپرستی اجتماعی و زمامداری را از آن جدا ساخت؟ مگر نه این است که «ابن اثیر» لغت‏شناس معروف عرب و سنی، خودش تصریح می‏کند که کلمه «مولی» در روایت من کنت مولاه فعلیّ مولاه از زبان پیامبر (ص) و در گفتار عمر در همین معنا به کار رفته است؟

ب) قرائن داخلی این حدیث بر معنای مذکور دلالت دارد: مانند صدر حدیث که حضرت رسول فرمود:الست اولی بکم من انفسکم.

و هم چنین در ذیل روایت حضرت می‏فرماید: «الله اکبر علی اکمال الدین و اتمام النعمة» و مردم را به بیعت با حضرت علی دعوت می‏کند و مردم با آن حضرت بیعت کرده به او تبریک می‏گویند.

و بدیهی است که معنای «دوستی» و «دوست داشتن» با این ذیل سازگار نیست، زیرا معنایش این است که مردم به علی (ع) چنین تبریک می‏گویند: «به تو تبریک می‏گوییم که محبوب همه مومنان هستی».

ج) موقعیت و وضعیت واقعه غدیر فقط با این معنا سازگار است.

د) عکس‏العمل حاضران در واقعه و بیعت با آن حضرت در همان مجلس شاهد همین معنا است .

ه) اشعار شعرای آن زمان که این حدیث را به نظم کشیده‏اند بر همین معنا مبتنی است.

    از آنجا که دلالت حدیث غدیر بر معنای سرپرستی به دلیل شواهد فوق روشن و واضح است، اگر قرینه‏ای بخواهد معنای این حدیث را از ظاهرش تغییر دهد، باید هم اصل وقوع آن و هم چگونگی دلالت بر معنای مقصودش با ادله معتبر ثابت شود، در حالی که این قرینه نه سندی دارد و نه می‏تواند دلالت بر مقصود داشته باشد.