کنگره بزرگداشت ملاعباس تربتی 25 و 26 مهرماه در تربت حیدریه برگزار شد. در این همایش سخنرانان به بیان ویژگی‌های بارز اخلاقی و معنوی این روحانی بزرگوار پرداختند.

رئیس مجلس شورای اسلامی‌: بنده از ارادتمندان ملاعباس تربتی هستم

دکتر غلامعلی حدادعادل در مراسم بزرگداشت آخوند ملاعباس راشد تربتی ضمن بیان اینکه بنده از ارادتمندان این بزرگوار هستم‌، گفت‌: آشنایی من با مرحوم حاج آخوند از طریق کتاب فضیلت‌های فراموش شده‌ حاصل شده است که به وسیله فرزند ایشان حسین علی راشد جمع‌آوری شده است‌. وی گفت‌: با همت پسر این مرحوم و همچنین جلال رفیعی‌، در واقع‌، فضیلت‌های آن مرحوم فراموش نشده است و باید اسم این کتاب را فضیلت‌های فراموش نشده‌ بگذاریم‌. رئیس قوه مقننه با بیان اینکه پس از آنکه حاج آخوند را شناختم همواره سعی کردم مردم و خصوصاً جوانان را با شخصیت این مرحوم آشنا کنم‌، گفت‌: همچنین سعی کردم که در کتاب درسی به معرفی او بپردازم و هر بار هم که به زیارت حضرت رضا(ع‌) مشرف می‌شوم مقید هستم که سر قبر ایشان بروم‌. وی به مردم تربت حیدریه به خاطر داشتن چنین شخصیتی تبریک گفت و افزود: جا دارد از فداکاری‌ها و همت مردم تربت حیدریه یاد کنیم که در پیروزی انقلاب پیشگام بودند و بعد از جنگ تحمیلی نیز ایمان واعتقاد خودشان را نشان دادند.

رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه کتاب فضیلت‌های فراموش شده‌ بسیار آموزنده است‌، گفت‌: این کتاب را با یک‌بار خواندن نمی‌توان تمام کرد و باید بارها خوانده شود. همچنین کلمه فضیلت‌ که در این کتاب آمده معنای امروزی آن ارزش است و در واقع‌، این کتاب ارزش‌های متبلور در مرحوم حاج آخوند را معرفی می‌کند. وی با بیان اینکه بزرگداشت حاج آخوند معرفی یک الگوست‌، گفت‌: خداوند برای هر کسی الگویی در جهان قرار داده است‌، ما در مجلس الگویمان شهید مدرس است و افتخار می‌کنیم که در طول مشروطه فردی مانند مدرس نماینده مجلس بوده است‌. همچنین الگوی دانشگاهیان شهید چمران است و هر صنفی الگویی دارد.

وی افزود: الگوی روحانیان نیز حاج آخوند است‌، همان‌طور که هر روحانی باید الگوی توده مردم باشد، حاج آخوند نیز الگوی روحانیان است‌ مانند پیامبر(ص‌) که الگوی همه مردم است‌. حدادعادل با اشاره به آیاتی از قرآن کریم افزود: خداوند در قرآن گفته که ما شما را برای دین الگو قرار داده‌ایم‌، من هم می‌گویم که خداوند حاج آخوند را برای علما الگو قرار داده تا علما برای مردم الگو باشند.

وی با بیان اینکه شخصیت حاج آخوند ابعاد مختلف حیرت‌آوری دارد، گفت‌: ایمان به خدا، توجه نکردن به غیرخدا، تقوا و اخلاص از جمله صفاتی است که مانند نورافکن همه زندگی حاج آخوند را روشن کرده است و تعبد و زهد و بی‌اعتنایی به دنیا و در عین حال اهتمام به امور مردم از جمله صفات وی است‌. او همچنین وطن دوست بوده و به تاریخ و ادبیات ایران علاقه‌مند بوده است‌. به همین دلیل‌، از کالاهای وطنی استفاده می‌کرد و مایل نبود که از ساخته‌های بیگانگان استفاده کند و همه ابعاد زندگی این شخص منظره زیبایی دارد. وی گفت‌: اگر یک هنرمند فیلم‌ساز درجه اولی پیدا شود می‌تواند بر اساس همین نوشته‌ها از زندگی وی سریالی مؤثر و آموزنده تهیه کند زیرا چنانچه از زندگی حاج آخوند یک برنامه آموزنده تهیه شود، موجب تقویت ایمان مردم خواهد شد.

رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه تربت حیدریه هزار شهید را به انقلاب و اسلام تقدیم کرده‌، گفت‌: بزرگان کشور ما توانسته‌اند کشور را در مقابل طوفان‌ها حفظ کنند و توطئه‌هایی که در زمان رضاخان برای محو شدن روحانیت اجرا شد و فشارهایی که به روحانیان برای منزوی شدنشان وارد می‌کردند بسیار زیاد بود و مقابله با این توطئه‌ها کار ساده‌ای نبود، اما روحانیان بزرگی توانستند در مقابل این توطئه‌ها بایستند و آنها را خنثا کنند. وی افزود: خوشبختانه رهبر انقلاب و همچنین امام‌(ره‌) توانستند راه آن روحانیان مبارز را به خوبی ادامه دهند. وی در پایان پیشنهاد کرد که کنگره‌ای نیز برای فرزند حاج ملا عباس برگزار شود و شخصیت او نیز به مردم معرفی شود.

ملاعباس راشد تربتی شخصیتی دشمن‌ستیز بود

آیت‌الله خزعلی‌، رئیس بنیاد بین‌المللی غدیر، گفت‌: آخوند ملاعباس راشد تربتی انسانی عالم و زاهد و در عین حال بیگانه‌ستیز و آزاده بود. وی افزود: او از مردانی بود که هرگز از خداوند غافل نشد و در هر کاری نخست خدا و رضایت او را مد نظر داشت‌. وی با بیان اینکه حیات او برای خدا بود گفت‌: ملاعباس راشد تربتی برای خدا به مردم خدمت کرد و تمام تلاشش این بود که مردم پیشرفت کرده و رو به جلو حرکت کنند. او ادامه داد: آخوند ملاعباس راشد تربتی با فضیلت‌های ارزشمند اخلاقی خود به قدری در میان مردم نفوذ و تأثیر یافت که تظلم‌خواهی و نیازها را پیش او می‌بردند.

وی افزود: وقتی او در ارتباط با ضایع شدن حق و اجحاف‌، نامه‌ای می‌نوشت همه از حاکم و محکوم‌، خان و رعیت این نامه را در حکم امان‌نامه خود می‌دانستند و بر اجرای آن همت می‌کردند. او اظهار داشت‌: اگر مسئولان با خود، دین را داشته باشند مردم از هیچ فداکاری دریغ نخواهند کرد. آیت‌الله خزعلی افزود: با برپایی این‌گونه مراسم‌، آخوند ملا عباس راشد تربتی را بزرگ نمی‌کنیم‌، بلکه او خود بزرگ و شخصیتی برجسته است‌، بلکه ما از آنها غفلت کرده‌ایم‌.

وی وجود این عالم وارسته را موجب عظمت دوچندان این منطقه خواند و گفت‌: به یُمن برکت وجود مردمان دلیر و شجاع و رهبری علمای ارزشمندی همچون حاج ملا عباس راشد تربتی‌، در برابر بیگانگان ایستاده‌ایم‌. او افزود: این علما با بیگانه‌ستیزی و نفوذ والای خود در میان مردم موجب شدند تا فقط طی سال‌های اخیر ملت سرافراز ایران اسلامی در برابر هزاران توطئه دشمن بدون از دست دادن حتی یک وجب از خاک خود بایستد.

ملاعباس راشد تربتی از جمله ریشه‌های هویتی ماست

محمدحسین صفار هرندی‌، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، در مراسم پایانی کنگره بزرگداشت آخوند ملا عباس راشد تربتی و در جمع اساتید، محققان و مردم شهرستان تربت حیدریه گفت‌: آخوند ملاعباس راشد تربتی از جمله ریشه‌های هویتی ماست و اعتبار ما به ریشه‌های ما می‌باشد و اگر از ریشه‌های خود جدا شویم هویت خود را از دست خواهیم داد. وی افزود: باید قدر نوامیس فرهنگی خود را بدانیم و به آنها در عمل اقتدا کنیم‌. وی با بیان اینکه درباره شخصیت‌های برجسته قضاوت‌های مختلفی می‌شود، گفت‌: ملا عباس راشد تربتی هم خصوصیات زیادی دارد که به ویژگی‌های ائمه معصومین از جمله حضرت امیرالمؤمنین‌(ع‌) نزدیک است‌.

صفار هرندی افزود: وی در خلوت خود به عبادت و زهد می‌پرداخت و از سویی در کنار مردم و با مردم زندگی و به آنها خدمت می‌کرد. وی با بیان اینکه این ویژگی‌های به ظاهر متفاوت حضرت علی‌(ع‌)، یعنی زهد در خلوت و خدمت و حضور اجتماعی در میان مردم‌، بسیاری را در مورد آن حضرت به اشتباه انداخت‌ وجوهی که به لحاظ ظاهری غیر قابل جمع می‌نمود. از این‌رو، عده‌ای مولا علی‌(ع‌) را به شدت چهره‌ای زمینی دانسته و برخی او را شخصیتی آسمانی می‌دانستند. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت‌: کسانی که مولا را به آسمان بردند او را به عنوان الگویی بی‌نظیر از دسترس زمینیان دور کردند و کسانی که سلوک و مشرب عملی او را فقط به زمین متصل کردند از سیره او استفاده‌های انحرافی کردند و یا به خطاهایی نظیر خطای خوارج دچار شدند.

صفار هرندی اظهار داشت‌: در قرآن کریم هم برخی از ایرادها و شبهاتی که اهالی وسوسه به پیامبر وارد می‌کردند آن بود که چطور ادعای وحی می‌کنی در حالی که تو هم زمینی و از خود ما هستی؟ و قرآن در پاسخ اینان می‌گوید: ما اراده کردیم پیامبر ما یک نفر از خود شما باشد با این تفاوت که به او وحی می‌شود و رسالت دارد، اما شما ندارید.

وی گفت‌: آن نگاه منحرف تا به امروز ادامه یافته و گاه تصور می‌کنیم که انسان‌های معنوی و روحانی باید از ما و دنیا دور باشند. به بیان دیگر، نوعی نگاه فرامعنوی وارد تفکر دینی ما شده که اگر کسی وارد حوزه دینی و روحانی شد دیگر نباید در حوزه مادی حضور داشته باشد، در حالی که این خلاف اعتقادات ما می‌باشد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت‌: عده‌ای اسطوره‌های افسانه‌ای در ذهن می‌تراشیدند و انتظار داشتند مردان بزرگ و معنوی آن‌گونه باشند و چون این تصور شکل می‌گرفت دکان‌های فریب هم راه می‌افتد همچون امروز که عده‌ای مدعی ارتباط با خدا می‌شوند. صفار هرندی افزود: این در حالی بود که افرادی همچون آخوند ملا عباس تربتی هنرشان آن بود که کنار مردم زندگی کرده و به آنان می‌آموختند که مردم متفاوت از آنان‌، بجز به تقوا و ارزش‌ها و فضیلت‌ها، نیستند.

وی گفت‌: آخوند ملاعباس تربتی به عنوان عالم به دین‌، انسانی فرا زمینی نبود، آنچه به او وارستگی بخشید فضیلت او بود که از اخلاق و آدمیت و روح بزرگ او حاصل شده بود. وی اظهار داشت‌: آنچه شخصیت این بزرگمرد را برجسته می‌کرد آن بود که او خود بیش از دیگران عامل به علمش بود و برای تذهیب نفس در شبانه روز یک‌بار غذا می‌خورد و تمام طول سال روزه می‌گرفت و نماز را در مسجد بجا می‌آورد. وی در پی حل مشکل مردم و خدمت به آنان بود.

وی با بیان اینکه ملا عباس تربتی‌، حریص بر خدمت به خلق بود و با این خصوصیات مهرش در دل مردم نشست‌، گفت‌: شاید این عالم بزرگ کراماتی هم داشته‌، اما بسیاری از مردمانی که برای او کرامت قایلند به چشم خود ندیده‌اند، اما معتقدند چنین فردی با این فضیلت‌ها صاحب کرامت است‌. وی گفت‌: کفش پیش پای کسی جفت می‌شود که در برابر خلق خدا، به ویژه مردم فقیر و بیچاره‌، متواضع باشد و او اینچنین بود چنان‌که با فقرا و مستمندان می‌نشست و بر سر سفره آنان و با آنان غذا می‌خورد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت‌: مردم وقتی اینها را می‌بینند و می‌شنوند مرید می‌شوند، وگرنه بسیارند کسانی که بیش از او عبادت کردند و مجتهدند، اما او همچون بسیاری از بزرگانی که در میانه راه ترک مدرسه کردند و به آبادانی دل‌ها پرداختند، به میان مردم رفت و با آنان زندگی کرد و دل‌ها را رونق داد.

صفار هرندی اظهار داشت‌: امروز از دید برخی‌، ملا عباس تربتی با آن خصایص و فضیلت‌های انسانی‌، ویژه و متفاوت از افراد عادی بوده است‌، در حالی که در عصر خود او مردم چنین دیدگاهی نداشتند. او همچون همه مردم سوارکاری و کشت و کار می‌کرد و در مزرعه بیل می‌زد. وی افزود: ملا عباس تربتی با قالب‌شکنی‌های خود بسیاری از مباحث نادرست و مشروعات غلط را باطل کرد و بر خلاف مشرب برخی‌ها که برای خود حریم می‌تراشند و به تصورشان این حریم‌ها آنها را بزرگ می‌کند، او با مردم بود و این قالب‌شکنی‌ها و درون مردم و با مردم بودن به او بزرگی و نفوذی خاص بخشید.

وی با بیان اینکه تعلق نپذیرفتن از رفاه و مادیات هنری بود که در ملا عباس بارز می‌نمود، گفت‌: در حالی که محاسبات ما محاسبات نقدی و فقط زمان حاضر و زندگی ما مملو از یک نگاه عاجل‌نگر در به دست آوردن ثروت و موقعیت است‌، فرزند آخوند ملا عباس راشد تربتی حق دارد که بگوید این فضیلت‌های فراموش شده را باید به رخ جامعه کشید. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در عین حال تأکید کرد: شاید در مقام عمل توان رفتن این راه در مسیر این بزرگان را با همان دقت و ظرافت نداشته باشیم و کم بیاوریم‌، اما همین که خصوصیات این انسان برجسته را فضیلت می‌دانیم و غیر آن را رذیلت‌، و این صاحبان فضیلت در دل‌های ما محبوبند جای شکر دارد.

مرمت خانه ملاعباس تربتی‌ آغاز شد

مرمت خانه حاج آخوند ملاعباس راشد تربتی از محل اعتبارات اضطراری شهرستان تربت حیدریه آغاز شد. محمد انصاری‌پور، مسئول میراث فرهنگی‌، صنایع دستی و گردشگری تربت حیدریه با اعلام این خبر افزود: خانه ملاعباس راشد تربتی با هدف محوطه سازی‌، مرمت دیوارها و سردر اتاق‌ها در حال ترمیم است‌. وی خاطرنشان کرد: عملیات مرمت این منزل تاکنون پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشته است و امیدواریم مرمت این محل تا زمان برگزاری کنگره نکوداشت حاج آخوند ملاعباس راشد تربتی به پایان برسد تا مسئولان و شرکت کنندگان در این همایش بتوانند از آن بازدید کنند.