مجلات > عقيدتی، فرهنگی، اجتماعی > شمیم یاس > اسفند 1383، شماره 24


دانستنی های پزشکی / خلط خونی

پدید آورنده : مریم نیک نژاد ، صفحه 31

چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟

هنگامی که بدون وجود سرماخوردگی یا آنفلوانزا، نقاط یا رگه های خونی در خلط دیده شود.

هنگامی که تب، درد قفسه سینه، و کوتاهی نفس وجود دارد.

هنگامی که خلط خیلی قرمز است یا چندین بار خلط خونی دفع کرده اید.

خلط خونی نشانه چیست؟

ساده ترین علت خلط خونی، خون دماغ و بدترین علت آن گرفتاری های شدید شش است. به هر حال، آن را جدّی بگیرید، حتی اگر چیز مهمی نباشد.

وجود خون در خلط دفع شده، معمولاً نشانه یک خونریزی خفیف در مسیر تنفسی بین بینی و انتهای ریه است. مثلاً یک خون دماغ خفیف باعث چکیدن کمی خون از حفره پشت بینی به داخل ریه شده و با سرفه دفع می شود. اما خونریزی از جایی دیگر غیر از بینی ممکن است مشکل آفرین باشد. مثلاً سرفه های شدید ممکن است رگی را در ریه پاره کند. در عفونت های ویروسی هم خلط خونی زیاد دیده می شود.

برنشیت و بعضی انواع سینه پهلو هم می توانند باعث خونریزی ریه شوند. لخته های خونی و تورّم بافت ریه در اثر گرفتاری های قلبی نیز ممکن است علّت خلط خونی باشند و بدتر از همه، سرطان ریه هم خلط خونی ایجاد می کند.

منبع این خون همیشه مسیر تنفسی نیست. ممکن است خونریزی در معده باشد و با سرفه خارج شود. اگر خون قرمز روشن باشد، خونریزی هنوز ادامه دارد، و اگر قرمز تیره، قهوه ای یا مایل به سیاه باشد، خون خشک شده یا لخته شده است. در موارد کم اهمیّت خون به صورت نقاط کوچک قرمز است و در موارد شدید رگه ها یا لکه های خون یا وجود خون در دهان است.

درمان خلط خونی

شما نمی توانید خونریزی در خلط را بند آورید. چه این خونریزی بی خطر باشد و زود از بین برود و چه ادامه پیدا کند، باید به پزشک مراجعه کنید.

به تکرار آن توجه کنید

اگر سرماخوردگی یا عفونت شدید ویروسی دارید و نقاط خونی کوچکی در خلط دیده اید، در صورت تکرار یا بیشتر شدن آن نزد پزشک بروید.

جلو دفع خون را نگیرید

هیچ وقت برای جلوگیری از دفع خلط خونی شربت ضد سرفه مصرف نکنید. این کار باعث جمع شدن خون در درون بدن و مخفی ماندن علائم گرفتاری های شدید می شود. در صورتی که لازم باشد، پزشک داروی ضد سرفه مناسب تجویز می کند.

خلط را به آزمایشگاه ببرید

اگر چندین بار خلط خونی داشتید یا از وجود آن احساس نگرانی کردید، نمونه ای از خلط خونی را برای آزمایش جمع کنید. اگر علت آن عفونت باشد، این آزمایش به تجویز آنتی بیوتیک مناسب کمک می کند.

خلط رنگی

چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟

هنگامی که بیش از یک هفته خلط به رنگ زرد، سبز، قهوه ای یا زنگاری است.

هنگامی که تب، لرز، تنگی نفس، یا درد به هنگام دم عمیق وجود دارد.

خلط رنگی نشانه چیست؟

راهنمای دقیقی برای تعیین ارتباط رنگ مخاط با بیماری وجود ندارد، امّا اگر خلطتان به رنگی غیر از سفید یا بی رنگ است، عفونتی باکتریایی یا ویروسی در جایی از مجاری تنفسی، یا التهابی در شش ها دارید. عفونت می تواند از یک سرماخوردگی ساده یا سینه پهلو یا برنشیت باشد.

خلط زرد چرکی شکل نشانه وجود انواعی از عفونت های خفیف تا متوسط یا تحریک شدید، مثل کشیدن سیگار یا آلرژی است.

برخی عفونت ها خلط را به رنگ سبز درمی آورند. رنگ قهوه ای یا زنگاری خلط، وجود عفونت را اعلام می کند، یا نشانه خون خشک شده قدیمی مانده در انتهای شش، به هر دلیل است.

درمان خلط رنگی

اگر خلط شما رنگی غیر طبیعی دارد، باید برای یافتن علت آن به دنبال علائم دیگر، مثل سرفه شدید، اشکال در تنفس، احتقان سینه، تب یا احساس ناخوشی باشید. بسته به شدت بیماری استراحت کنید یا برای درمان با آنتی بیوتیک به پزشک مراجعه کنید. یک عفوت ساده در افراد مسن یا در فردی با سابقه بیماری مزمن ریوی، ممکن است بسیار جدّی شود. در مورد خود خلط نکات زیر را به یاد داشته باشید:

مایعات بخورید

مقدار مایع مصرفی روزانه خود را دو برابر کنید. چون علاوه بر تغییر رنگ، خلط ممکن است غلیظ هم شده باشد که با خوردن آب زیاد رقیق تر شده و راحت تر تخلیه می گردد.

سرفه کنید

داروی ضد سرفه نخورید، چون سرفه باعث خارج شدن خلط می شود.

برگرفته از کتاب

«چه وقت به پزشک مراجعه کنیم؟»